Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकम् / योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम्

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः। हयग्रीव उवाच—चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकं योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम् ॥

Verse 2

तत्र ज्वलति चिद्वह्निः सुधाधाराशतार्चितः / परमैश्वर्यजनकः पावनो ललिताज्ञया

तत्र चिद्वह्निः ज्वलति, सुधाधाराशतैः समर्चितः। स परमैश्वर्यजनकः पावनः, ललितायाः आज्ञया प्रवर्तते॥

Verse 3

अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः / कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी

अनिन्धनः स महाज्वालः, सुधया तर्पिताकृतिः। कङ्कोलीपल्लवच्छायः, तत्र चिच्छिखी ज्वलति॥

Verse 4

तत्र होत्री महादेवी होता कामेश्वरः परः / उभौ तौ नित्यहोतारौ रक्षतः सकलं जगत्

तत्र होत्री महादेवी, होता कामेश्वरः परः। उभौ तौ नित्यहोतारौ, रक्षतः सकलं जगत्॥

Verse 5

अनुत्तरपराधीना ललिता संप्रवर्तिता / ललिताचोदितः कामः शङ्करेण प्रवर्तितः

अनुत्तरपराधीना ललिता संप्रवर्तिता। ललिताचोदितः कामः, शङ्करेण प्रवर्तितः॥

Verse 6

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागेम्बुजाटवौ

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागेऽम्बुजाटवी स्थितेति भावः॥

Verse 7

चक्रराजरथश्रेष्ठस्तिष्ठत्युन्नतविग्रहः / नवभिः पर्वभिर्युक्तः सर्वरत्नमयाकृतिः

चक्रराजरथश्रेष्ठः उन्नतविग्रहः स तिष्ठति। नवभिः पर्वभिः संयुक्तः सर्वरत्नमयाकृतिः॥

Verse 8

चतुर्योजनविस्तारो दशयोजनमुन्नतः / यथोत्तरे ह्रासयुक्तः स्थूलतः कूबरोज्ज्वलः

चतुर्योजनविस्तारः दशयोजनमुन्नतः। यथोत्तरे ह्रासयुक्तः स्थूलतः कूबरोज्ज्वलः॥

Verse 9

चतुर्वेदमहाचक्रः पुरुषार्थमहाहयः / तत्त्वैरु पचरद्भिश्च चामरैरभिमण्डितः

चतुर्वेदमहाचक्रः पुरुषार्थमहाहयः। तत्त्वैरुपचरद्भिश्च चामरैरभिमण्डितः॥

Verse 10

पूर्वोक्तलक्षणैर्युक्तो मुक्ताच्छत्रेण शोभितः / भण्डासुरमहायुद्धे कृतसाहसिकक्रियः

पूर्वोक्तलक्षणैर्युक्तो मुक्ताच्छत्रेण शोभितः। भण्डासुरमहायुद्धे कृतसाहसिकक्रियः॥

Verse 11

वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेम्बुजाटवौ

वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः। चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेऽम्बुजाटवौ॥

Verse 12

गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेम्बुजाटवौ

गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति । चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेऽम्बुजाटवौ ॥

Verse 13

वल्लभो दण्डनाथायाः किरिचक्रे महारथः / एतद्रथत्रयं सर्वक्षेत्रश्रीपुरपक्तिषु / समानमेव विज्ञेयमङ्गस्था देवता यथा

वल्लभो दण्डनाथायाः किरिचक्रे महारथः । एतद्रथत्रयं सर्वक्षेत्रश्रीपुरपक्तिषु । समानमेव विज्ञेयमङ्गस्था देवता यथा ॥

Verse 14

आनलं कुण्डमाग्नेये यत्तिष्ठति सदा ज्वलत् / तप्तमेतत्तु गायत्री तप्तं स्याद भयङ्करम्

आनलं कुण्डमाग्नेये यत्तिष्ठति सदा ज्वलत् । तप्तमेतत्तु गायत्री तप्तं स्याद् भयङ्करम् ॥

Verse 15

घृणिसूर्यस्तु तत्पश्चाद् ओंकारस्य च मन्दिरम् / देवी तुरीयगायत्री चक्षुष्मत्यपि तापस

घृणिसूर्यस्तु तत्पश्चाद् ओंकारस्य च मन्दिरम् । देवी तुरीयगायत्री चक्षुष्मत्यपि तापस ॥

Verse 16

अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च / तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः

अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च । तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः ॥

Verse 17

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागं समाश्रितः / नामत्रय पहामन्त्रवाच्यो ऽस्ति भगवान्हरिः

चिन्तामणिगृहस्येन्द्रे रक्षोभागं समाश्रितः। नामत्रय-पहा-मन्त्रेण वाच्यो भगवान् हरिरस्ति॥

Verse 18

महागणपतिस्तस्योत्तरसंश्रितकेतनः / पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यस्तस्य चाप्युत्तरे शिवः

तस्योत्तरसंश्रितकेतनः महागणपतिः। तस्य चाप्युत्तरे शिवः पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यः॥

Verse 19

अथ मृत्युञ्जयेशश्च वाच्यर्त्र्यक्षरमात्रतः / सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी

अथ मृत्युञ्जयेशश्च त्र्यक्षरमात्रतो वाच्यः। सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी॥

Verse 20

अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेस्तु मन्दिरम् / मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन

अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेर्मन्दिरम्। मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन॥

Verse 21

उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा / श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्

उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा। श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्॥

Verse 22

श्रीः परांबा च विशदज्योत्स्ना निर्मलविग्रहा / उत्तरोत्तरमेतास्तु देवताः कृतमन्दिराः

श्रीः पराम्बा च विशदज्योत्स्ना निर्मलविग्रहा च—एताः देवताः उत्तरोत्तरं कृतमन्दिराः।

Verse 23

बालाचैवान्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च / श्रीपादुकाचतस्रस्तदुत्तरोत्तरमन्दिराः

बाला च एव अन्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च; श्रीपादुकाः चतस्रः—तासां उत्तरोत्तरमन्दिराः।

Verse 24

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायव्यवसुधादितः / महापद्माटवौ त्वन्या देवताः कृतमन्दिराः

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायव्यवसुधादितः; महापद्माटवौ तु अन्याः देवताः कृतमन्दिराः।

Verse 25

उन्मत्तभैरवी चैव स्वप्नवाराहिका परा / तिरस्करणिकांबा च तथान्या पञ्चमी परा

उन्मत्तभैरवी चैव स्वप्नवाराहिका परा; तिरस्करणिकाम्बा च तथा अन्याः पञ्चमी परा।

Verse 26

यथापूर्वं कृतगृहा एता देव्यो महोदयाः / श्रीपूर्तिश्च महादेवी श्रीमहापादुकापि च

यथापूर्वं कृतगृहाः एताः देव्यो महोदयाः; श्रीपूर्तिश्च महादेवी श्रीमहापादुका अपि च।

Verse 27

यथापूर्वं कृतगृहे द्वे एते देवतोत्तमे / शङ्करेण षडाम्नायसागरे प्रतिपादिताः / या विद्यास्ताः समस्ताश्च महापद्माटवीस्थले

यथापूर्वं कृतगृहे देवतोत्तमे द्वे एते, शङ्करेण षडाम्नायसागरे प्रतिपादिते। या विद्याः, ताः समस्ताश्च महापद्माटवीस्थले प्रतिष्ठिताः॥

Verse 28

इत्थं श्रीरश्मिमालाया मणिकॢप्ता गहागृहाः / उच्चध्वजा उच्चशालास्ससोपानास्तपोधन

इत्थं श्रीरश्मिमालायाः मणिकॢप्ताः गहागृहाः; उच्चध्वजाः, उच्चशालाः, सोपानयुक्ताश्च, हे तपोधन॥

Verse 29

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य पूर्वद्वारे समुद्रप / दक्षिणे पार्श्वभागेतु मन्त्रिनाथागृहं महत्

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य पूर्वद्वारे, हे समुद्रप, दक्षिणपार्श्वभागे तु मन्त्रिनाथागृहं महत्॥

Verse 30

वामभागे दण्डनाथाभवनं रत्ननिर्मितम् / ब्रह्मविष्णुमहेशानामर्ध्यस्थानम्य पूर्वतः

वामभागे दण्डनाथाभवनं रत्ननिर्मितम्; पूर्वतः ब्रह्मविष्णुमहेशानामर्घ्यस्थानं च॥

Verse 31

भवनं दीपिताशेषदिक्चक्रं रत्नरश्मिभिः / समस्ता देवता एता ललिताभक्तिनिर्भराः / ललितामन्त्रजाप्याश्च श्रीदेवीं समुपासते

भवनं रत्नरश्मिभिः दीपिताशेषदिक्चक्रम्। एताः समस्ताः देवताः ललिताभक्तिनिर्भराः; ललितामन्त्रजाप्याश्च श्रीदेवीं समुपासते॥

Verse 32

पूर्वोक्त मर्ध्यस्थानं च पूर्वोक्तं चार्ध्यकल्पनम् / याम्यद्वारप्रभृतिषु सर्वेष्वपि समं स्मृतम्

पूर्वोक्तं मध्यस्थानं च पूर्वोक्ता च अर्घ्यकल्पना। याम्यद्वारादिषु सर्वेष्वपि समैव स्मृता॥

Verse 33

अथ चिन्तामणिगृहं वक्ष्ये शृणु महामुने / तच्छ्रीपट्टनमध्यस्थं योजनद्वयविस्मृतम्

अथ चिन्तामणिगृहं वक्ष्ये शृणु महामुने। तच्छ्रीपट्टनमध्यस्थं योजनद्वयविस्तृतम्॥

Verse 34

तस्य चिन्तामणिभयी भित्तिः कोशसुविस्तृता / चिन्तामणिशिलाभिश्च च्छादिनीभिस्तथोपरि

तस्य चिन्तामणिमयी भित्तिः कोशसुविस्तृता। चिन्तामणिशिलाभिश्च छादिनीभिस्तथोपरि॥

Verse 35

संवृता कूटरूपेण तत्रतत्र समुन्नता / गृहभित्तिस्तथोन्नम्रा चतुर्योजनमानतः

संवृता कूटरूपेण तत्रतत्र समुन्नता। गृहभित्तिस्तथोन्नम्रा चतुर्योजनमानतः॥

Verse 36

विंशतिर्योजनं तस्याश्चोन्नम्रा भूमिरुच्यते / ततोर्ध्वं ह्राससंयुक्तं स्थौल्यत्रिमुकुटोज्ज्वला

विंशतिर्योजनं तस्याश्चोन्नम्रा भूमिरुच्यते। ततोर्ध्वं ह्राससंयुक्तं स्थौल्यत्रिमुकुटोज्ज्वलम्॥

Verse 37

तानि चेच्छाक्रियाज्ञानरूपाणि मुकुटान्यृषे / सदा देदीप्यमानानि चिन्तामणिमयान्यपि

तानि चेत् इच्छाक्रियाज्ञानरूपाणि मukuṭानि, ऋषे; सदा देदीप्यमानानि, चिन्तामणिमयान्यपि।

Verse 38

चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् / यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च

चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम्; यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च।

Verse 39

क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने / द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे

क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने; द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे।

Verse 40

पिहिता ललिता देव्या मूतर्लोहितसिन्धुवत् / तरुणार्कसहस्राभा चन्द्रवच्छीतला ह्यपि / मुहुः प्रवाहरूपेण प्रसरन्ती महामुने

पिहिता ललिता देव्या मूतर्लोहितसिन्धुवत्; तरुणार्कसहस्राभा चन्द्रवच्छीतला ह्यपि; मुहुः प्रवाहरूपेण प्रसरन्ती महामुने।

Verse 41

पूर्वाम्नाय मयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम् / दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः

पूर्वाम्नायमयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम्; दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः।

Verse 42

पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायलक्षणः / उत्तरद्वारदेशः स्यादुत्तराम्नायलक्षणः

पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायस्य लक्षणं भवति । उत्तरद्वारदेशश्चोत्तराम्नायलक्षणः स्यात् ॥

Verse 43

गृहराजस्यान्तराले भित्तौ खचितदण्डकाः / रत्नप्रदीपा भास्वन्तः कोट्यर्कसदृशत्विषः / परितस्तत्र वर्तन्ते भासयन्तो गृहान्तरम्

गृहराजस्यान्तराले भित्तौ खचितदण्डकाः स्थिताः । रत्नप्रदीपा भास्वन्तः कोट्यर्कसदृशत्विषः । परितस्तत्र वर्तन्ते गृहान्तरं प्रकाशयन्तः ॥

Verse 44

चिन्तामणिगृहस्यास्य मध्यस्थाने महीयसि / अत्युच्चैर्वेदिकाभागे बिन्दुचक्रं महात्तरम्

अस्य चिन्तामणिगृहस्य महतः मध्यस्थाने । अत्युच्चे वेदिकाभागे महत्तरं बिन्दुचक्रं स्थितम् ॥

Verse 45

चिन्तारत्नगृहोत्तुङ्गभिन्त्तेर्बिन्दोश्च मध्यभूः / भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमुदाहृतम्

चिन्तारत्नगृहस्योत्तुङ्गभित्तेः बिन्दोश्च मध्यभूः । भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमिति उदाहृता ॥

Verse 46

तत्र क्रोशत्रयस्थाने ह्यणिमाद्यात्मरोचिषा / क्रोशत्रयं समस्तं तद्धस्तसंख्याप्रकारतः / चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमुच्यते

तत्र क्रोशत्रयस्थाने अणिमाद्यात्मरोचिषा । तद् क्रोशत्रयं समस्तं हस्तसंख्याप्रकारतः । चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमिति उच्यते ॥

Verse 47

बिन्दुपीठेशपर्यम्तं चतुर्दशविभेदतः / अन्तरे भेदिते जाते हस्तसंख्या मयोच्यते

बिन्दुपीठेशपर्यन्तं चतुर्दशविभेदतः। अन्तरे भेदिते जाते हस्तसंख्या मयोच्यते॥

Verse 48

पद्माटवीस्थलाच्चिन्तामणिवेश्मान्तरं मुने / हस्तविंशतिरुन्नम्रं तत्र स्युरणिमादयः

पद्माटवीस्थलाच्चिन्तामणिवेश्मान्तरं मुने। हस्तविंशतिरुन्नम्रं तत्र स्युरणिमादयः॥

Verse 49

अणिमान्तरविस्तारश्चतुर्नल्वसमन्वितः / किष्कुश्चतुःशती नल्वकिष्कुर्हस्त उदीर्यते

अणिमान्तरविस्तारश्चतुर्नल्वसमन्वितः। किष्कुश्चतुःशती नल्वकिष्कुर्हस्त उदीर्यते॥

Verse 50

तत्रान्तरे ऽणिमाद्यास्तु पूर्वादिकृतमन्दिराः / अणिमा महिमा चैव लघिमा गरिमा तथा

तत्रान्तरे ऽणिमाद्यास्तु पूर्वादिकृतमन्दिराः। अणिमा महिमा चैव लघिमा गरिमा तथा॥

Verse 51

ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं मुक्तिरेव च / इच्छा प्राप्तिः सर्वकामेत्येताः सिद्धय उत्तमाः

ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं मुक्तिरेव च। इच्छा प्राप्तिः सर्वकामेत्येताः सिद्धय उत्तमाः॥

Verse 52

रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिर्बलसिद्धिस्तथैव च / खड्गसिद्धिः पादुकाया सिद्धिरञ्जनसिद्धिकः

रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिर्बलसिद्धिश्चैव, खड्गसिद्धिः पादुकासिद्धिरञ्जनसिद्धिश्च।

Verse 53

वाक्सिद्धिर्लोकसिद्धिश्च देहसिद्धिरनन्तरम् / एता अष्टौ सिद्धयस्तु बह्व्यो ऽन्या योगिसंमताः

वाक्सिद्धिर्लोकसिद्धिश्च देहसिद्धिरनन्तरम्। एता अष्टौ सिद्धयः, अन्याश्च बह्व्यो योगिसंमताः॥

Verse 54

तत्रान्तरे तु परितः सेवते परमेश्वरीम् / कोटिशः सिद्धयस्तस्मिन्नणिमाद्यन्तरे मुने

तत्रान्तरे परितः परमेश्वरीं सेवते। तस्मिन्नणिमाद्यन्तरे, मुने, कोटिशः सिद्धयः सन्ति॥

Verse 55

नवलावण्यसंपूर्णाः स्मयमानमुखांबुजाः / ज्वलच्चिन्तामणि कराः मदा षोडशवर्षिकाः / अत्युदारप्रकृतयः खेलन्ति मदविह्वलाः

नवलावण्यसंपूर्णाः स्मयमानमुखाम्बुजाः। ज्वलच्चिन्तामणिकराः, मदाः षोडशवर्षिकाः। अत्युदारप्रकृतयः, खेलन्ति मदविह्वलाः॥

Verse 56

तस्याणिमाद्यन्तरस्योपरिष्टात्सुमनोहरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

तस्य अणिमाद्यन्तरस्योपरिष्टात् सुमनोहरम्। हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्॥

Verse 57

चतुर्दिक्षु च सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरम् / ब्रह्माद्यंबरधिष्ण्यं स्यात्तत्रदेवीः स्थिताः शृणु

चतुर्दिक्षु सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरं धाम; ब्रह्माद्यं दिव्यधिष्ण्यं तत्र स्यात्—तत्र स्थिताः देवीः शृणु।

Verse 58

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा / वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डाप्यथ सप्तमी / महालक्ष्मीरष्टमी तु तत्रैताः कृतमन्दिराः

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा। वाराही माहेन्द्री चामुण्डा सप्तमी च। महालक्ष्मीः अष्टमी च—तत्रैताः कृतमन्दिराः॥

Verse 59

नानाविधायुधाढ्याश्च नानाशक्तिपरिच्छदाः / पूर्वादिदिशमारभ्य प्रादक्षिण्यकृतालयाः

नानाविधायुधाढ्याश्च नानाशक्तिपरिच्छदाः। पूर्वादिदिशमारभ्य प्रादक्षिण्यकृतालयाः॥

Verse 60

अथ ब्राह्यन्तरा तस्योपरिष्टात्कुम्भसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / मुद्रान्तरमिति त्रैधं तत्र मुद्राः कृतालयाः

अथ बाह्यान्तरा तस्योपरिष्टात् कुम्भसम्भव। हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्। मुद्रान्तरमिति त्रैधं तत्र मुद्राः कृतालयाः॥

Verse 61

संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाङ्कुशाः / खेचरी बीजयोन्याख्या त्रिखण्डा दशमी पुनः

संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाङ्कुशाः। खेचरी बीजयोन्याख्या त्रिखण्डा दशमी पुनः॥

Verse 62

पूर्वादिदिशमारभ्य मुद्रा एताः प्रतिष्ठिताः / अत्यन्तसुन्दराकारा नवयौवनविह्वलाः

पूर्वादिदिशमारभ्य एताः मुद्राः प्रतिष्ठिताः। अत्यन्तसुन्दराकारा नवयौवनविह्वलाः॥

Verse 63

कान्तिभिः कमनीयाभिः पूरयन्त्यो गृहान्तरम् / सेवन्ते मुनिशार्दूल ललितापरमेश्वरीम्

कान्तिभिः कमनीयाभिः पूरयन्त्यो गृहान्तरम्। सेवन्ते मुनिशार्दूल ललितापरमेश्वरीम्॥

Verse 64

अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम् / एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः

अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम्। एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः॥

Verse 65

एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका / तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका

एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका। तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका॥

Verse 66

अथ मुद्रान्तरस्योर्ध्वं प्रोक्ता नित्याकलां तरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / पर्वतश्चैव सोपानमुत्तरोत्तरमिष्यते

अथ मुद्रान्तरस्योर्ध्वं प्रोक्ता नित्याकलातरम्। हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्। पर्वतश्चैव सोपानमुत्तरोत्तरमिष्यते॥

Verse 67

नित्याकलान्तरे तस्मिन्कामाकर्षणिकासुखाः / परितः कृतसंस्थानाः षोडशेन्दुकलात्मिकाः

नित्यकालान्तरे तस्मिन् कामाकर्षणिकासुखाः परितः कृतसंस्थानाः षोडशेन्दुकलात्मिकाः।

Verse 68

तर्पयन्त्यो दिशां चक्रं सुधास्यन्दैः सुशीतलैः / तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारय कुम्भज

दिशां चक्रं सुधास्यन्दैः सुशीतलैस्तर्पयन्त्यः; तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारय, कुम्भज।

Verse 69

कामाकर्षिणिका नित्या बुद्ध्याकर्षणिकापरा / रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

कामाकर्षिणिका नित्या बुद्ध्याकर्षणिकापरा। रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला॥

Verse 70

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला / स्मृत्याकर्षणिका नित्या नामाकर्षणिका कला

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला। स्मृत्याकर्षणिका नित्या नामाकर्षणिका कला॥

Verse 71

बीजाकर्षणिका नित्या चार्थाकर्षणिका कला / अमृताकर्षणी चान्या शरीराकर्षणी कला

बीजाकर्षणिका नित्या चार्थाकर्षणिका कला। अमृताकर्षणी चान्या शरीराकर्षणी कला॥

Verse 72

एतास्तु गुप्तयोगिन्यस्त्रिपुरेशी तु चक्रिणी / सर्वाशापूरिकाभिख्या चक्राधिष्ठानदेवता

एताः खलु गुप्तयोगिन्यः; त्रिपुरेशी चक्रिणी च। सा ‘सर्वाशापूरिका’ इति ख्याता, चक्राधिष्ठानदेवता॥

Verse 73

एतच्चक्रे पालिका तु मुद्रा द्राविणिकाभिधा / नित्या कलान्तरादूर्ध्वं धिष्ण्य मत्यन्तसुन्दरम्

अस्मिन् चक्रे पालिका मुद्रा ‘द्राविणिका’ इति अभिधीयते। नित्या कलान्तरात् ऊर्ध्वं तस्य धिष्ण्यं अत्यन्तसुन्दरम्॥

Verse 74

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं सर्वसंक्षोभणाभिधम्

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्। प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं ‘सर्वसंक्षोभण’ इति अभिधीयते॥

Verse 75

तत्राष्टौ शक्तयस्तीव्रा मदारुणविलोचनाः / नवतारुण्यमच्चाश्च सेवन्ते परमेश्वरीम्

तत्र अष्टौ शक्तयः तीव्राः मदारुणविलोचनाः। नवतारुण्यमत्ताश्च परमेश्वरीं सेवन्ते॥

Verse 76

कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा / रेखा वेगिन्यङ्कुशा च मालिन्यष्टौ च शक्तयः

कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा। रेखा वेगिन्यङ्कुशा च मालिनी—अष्टौ च शक्तयः॥

Verse 77

कोटिशस्तत्परीवारः शक्तयो ऽनङ्गपूर्विकाः / सर्वसंक्षोभमिदं चक्रं तदधिदेवता

कोटिशः परिवारयुक्ताः शक्तयोऽनङ्गपूर्विकाः। इदं चक्रं सर्वसंक्षोभकरं, तस्याधिदेवता सा॥

Verse 78

सुंदरी नाम विज्ञेया नाम्ना गुप्ततरापि सा / तच्चक्रपालनकरी मुद्राकर्षणिका स्मृता

सुन्दरीति नाम ज्ञेया, नाम्ना गुप्ततरा च सा। तच्चक्रपालनकरी, मुद्राकर्षणिका स्मृता॥

Verse 79

अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्

अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरि कुम्भसम्भव। हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्। संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात् सर्वसौभाग्यदायकम्॥

Verse 80

सर्वसंक्षोभिणीमुख्यास्तत्र शक्तय उद्धताः / चतुर्दश वसंत्येव तासां नामानि मच्छृणु

सर्वसंक्षोभिणीमुख्याः तत्र शक्तय उद्यताः। चतुर्दश वसन्त्येव, तासां नामानि मे शृणु॥

Verse 81

सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाकर्षणिका शाक्तिः सर्वाह्लादनिका तथा

सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः, सर्वविद्राविणी तथा। सर्वाकर्षणिका शक्तिः, सर्वाह्लादनिका तथा॥

Verse 82

सर्वसंमोहिनी शक्तिः सर्वस्तंभनशक्तिका / सर्वजृंभिणिका शक्तिस्तथा सर्ववशङ्करी

सा सर्वसंमोहिनी शक्तिः, सर्वस्तम्भनकारिणी। सर्वजृम्भिणिका चैव तथा सर्ववशङ्करी॥

Verse 83

सर्वरञ्जनशक्तिश्च सर्वोन्मादनिशक्तिका / सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसंपत्तिपूरिणी

सा सर्वरञ्जनशक्तिश्च सर्वोन्मादनकारिणी। सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसम्पत्तिपूरिणी॥

Verse 84

सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी / एताश्च संप्रदायाख्याश्चक्रिणीपुरवासिनीः

सा सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी। एताश्च संप्रदायाख्याश्चक्रिणीपुरवासिनीः॥

Verse 85

मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः / कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः

मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः। कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः॥

Verse 86

संक्षोभिण्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / सर्वसिद्धादिकानां तु मन्दिरं विष्ट्यमुच्यते

संक्षोभिण्याद्यन्तरस्योपरिष्टात् कुम्भसम्भव। हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्। सर्वसिद्धादिकानां तु मन्दिरं विष्ट्यं उच्यते॥

Verse 87

सर्वसिद्धिप्रदा चैव सर्वसंपत्प्रदा तथा / सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

सर्वसिद्धिप्रदा चैव सर्वसम्पत्प्रदा तथा। सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी॥

Verse 88

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचनी / सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचनी। सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी॥

Verse 89

सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी / एता देव्यः कलोत्कीर्णा योगिन्यो नामतः स्मृताः

सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी। एता देव्यः कलोत्कीर्णा योगिन्यो नामतः स्मृताः॥

Verse 90

चक्रिणी श्रीश्च विज्ञेया चक्रं सर्वार्थसाधकम् / सर्वोन्मादनमुद्राश्च चक्रस्य परिपालिकाः

चक्रिणी श्रीश्च विज्ञेया चक्रं सर्वार्थसाधकम्। सर्वोन्मादनमुद्राश्च चक्रस्य परिपालिकाः॥

Verse 91

सर्वसिद्ध्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

सर्वसिद्ध्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव। हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्॥

Verse 92

सर्वज्ञाद्यन्तरं नाम्ना सर्वरक्षाकरं स्मृतम् / चक्रं महत्तरं दिव्यं सर्वज्ञाद्याः प्रकीर्तिताः

‘सर्वज्ञाद्यन्तर’ इति नाम्ना स्मृतं सर्वरक्षाकरं; तदेव महत्तरं दिव्यं चक्रं, ‘सर्वज्ञाद्या’ इति प्रकीर्तितम्।

Verse 93

सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदायिनी / सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी

सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदायिनी; सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी।

Verse 94

सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरी तथा / सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी

सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरी तथा; सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी।

Verse 95

सर्वेप्सितप्रदा चैता निर्गर्वा योगिनीश्वराः

एषा सर्वेप्सितप्रदा चैव निर्गर्वा योगिनीश्वराः।

Verse 96

मालिनी चक्रिणी प्रोक्ता मुद्रा सर्वमहाङ्कुशा / इति चिन्तामणि गृहे सर्वज्ञाद्यन्तरावधि / चक्राणि कानिचित्प्रोक्तान्यन्यान्यपि मुने शृणु

मालिनी चक्रिणी प्रोक्ता मुद्रा सर्वमहाङ्कुशा; इति चिन्तामणिगृहे सर्वज्ञाद्यन्तरावधि। चक्राणि कानिचित् प्रोक्तानि, अन्यान्यपि मुने शृणु।