Shloka 3
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः / कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी
Transliteration
anindhano mahājvālaḥ sudhayā tarpitākṛtiḥ / kaṅkolīpallavacchāyastatra jvalati cicchikhī
Translation
अनिन्धनः स महाज्वालः, सुधया तर्पिताकृतिः। कङ्कोलीपल्लवच्छायः, तत्र चिच्छिखी ज्वलति॥
Word by Word
अनिन्धनःfuel-less
अनिन्धनः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्-इन्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समासार्थः (without fuel)
महा-ज्वालःhaving a great flame
महा-ज्वालः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ज्वाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महती ज्वाला यस्य)
सुधयाwith nectar
सुधया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
तर्पित-आकृतिःwhose form is satisfied/nourished (by nectar)
तर्पित-आकृतिः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootतर्पित (कृदन्त) [तृप्/तर्प् (धातु)] + आकृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘तर्पित’ = satisfied; कर्मधारयः (तर्पिता आकृतिः यस्य)
कङ्कोली-पल्लव-च्छायःhaving the shade/tinge of kaṅkolī leaves
कङ्कोली-पल्लव-च्छायः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootकङ्कोली (प्रातिपदिक) + पल्लव (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: कङ्कोली-पल्लवानां छाया इव/सदृशः (elliptic comparison)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
ज्वलतिblazes
ज्वलति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
चित्-शिखीthe flame/fire of consciousness
चित्-शिखी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootचित् (प्रातिपदिक) + शिखी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चितः शिखी)