Shloka 41
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
पूर्वाम्नाय मयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम् / दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः
Transliteration
pūrvāmnāya mayaṃ caiva pūrvadvāraṃ prakīrtitam / dakṣiṇadvāradeśastu dakṣiṇāmnāyalakṣaṇaḥ
Translation
पूर्वाम्नायमयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम्; दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः।
Word by Word
पूर्व-आम्नाय-मयम्consisting of the eastern āmnāya
पूर्व-आम्नाय-मयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + आम्नाय (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘पूर्वाम्नायेन मयम्’ (consisting of the eastern tradition)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (particle: indeed/only)
पूर्व-द्वारम्the eastern gate
पूर्व-द्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘पूर्वं द्वारम्’
प्रकीर्तितम्is declared
प्रकीर्तितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is proclaimed/declared’
दक्षिण-द्वार-देशःthe region of the southern gate
दक्षिण-द्वार-देशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘दक्षिणद्वारस्य देशः’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
दक्षिण-आम्नाय-लक्षणःcharacterized by the southern āmnāya
दक्षिण-आम्नाय-लक्षणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + आम्नाय (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘दक्षिणाम्नायस्य लक्षणः’ (characterized by the southern āmnāya)