Shloka 20
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेस्तु मन्दिरम् / मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन
Transliteration
akārādikṣakārāntavarṇamūrtestu mandiram / mātṛkāyā uttaratastasyāṃ vindhyaniṣūdana
Translation
अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेर्मन्दिरम्। मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन॥
Word by Word
अकार-आदि-क्षकार-अन्त-वर्ण-मूर्तेःof the letter-embodiment (deity) whose letters begin with ‘a’ and end with ‘kṣa’
अकार-आदि-क्षकार-अन्त-वर्ण-मूर्तेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअकार (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + क्षकार (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘अकारादि…क्षकारान्त’ (from ‘a’ beginning to ‘kṣa’ ending) qualifying ‘वर्णमूर्ति’
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात; contrast/emphasis)
मन्दिरम्temple; abode
मन्दिरम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा) / Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; here as subject/predicate in nominal sentence
मातृकायाःof Mātṛkā
मातृकायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृका (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
उत्तरतःto the north (of)
उत्तरतः:
Adhikarana (अधिकरण/Directional)
TypeIndeclinable
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
FormAblatival adverb (तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्यय) meaning ‘to the north of/from the north side’
तस्याम्in her; in that (place)
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; pronoun referring to ‘मातृका’ or a feminine locus
विन्ध्य-निषूदनO slayer of Vindhya
विन्ध्य-निषूदन:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक) + निषूदन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular; संबोधन; तत्पुरुषः (विन्ध्यं निषूदयति इति)