Shloka 23
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
बालाचैवान्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च / श्रीपादुकाचतस्रस्तदुत्तरोत्तरमन्दिराः
Transliteration
bālācaivānnapūrṇā ca hayārūḍhā tathaiva ca / śrīpādukācatasrastaduttarottaramandirāḥ
Translation
बाला च एव अन्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च; श्रीपादुकाः चतस्रः—तासां उत्तरोत्तरमन्दिराः।
Word by Word
बालाBālā (goddess-name)
बाला:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थ-निपात (particle of emphasis)
अन्नपूर्णाAnnapūrṇā
अन्नपूर्णा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्न + पूर्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अन्नस्य पूर्णा)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
हयारूढाmounted on a horse
हयारूढा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहय + आरूढ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (हये आरूढा); आरूढ = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (from √रुह्/√रुह् ‘to mount/ascend’ with आ-)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थ-निपात (emphasis)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
श्रीपादुकाŚrīpādukā (goddess-name)
श्रीपादुका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + पादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (श्रियाः पादुका)
चतस्रःfour (f.)
चतस्रः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्या-विशेषण
तत्that/thereafter
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अव्यक्त-संबन्धसूचक (referring to the preceding)
उत्तर-उत्तरम्successively
उत्तर-उत्तरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (successively)
मन्दिराःshrines/temples
मन्दिराः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन