Adhyaya 74
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga (Genealogical Continuation)
अस्मिन्नध्याये सूतप्रवक्तृकः वंशानुक्रमः ‘विष्णुमाहात्म्य-वर्णन’ इति कोलोफोनेन सह निरूप्यते। पितृ-पुत्र-परम्परया वंशः प्रवर्तते; मरुत्तः अनपत्यः सन् पौरवदुष्कन्तं पुत्रत्वेन दत्तकं कृत्वा नियोजयति। ययातेः शापेन जरा-संक्रमण-प्रसङ्गेन तुर्वसुवंशे पौरवांशस्य प्रवेशः कथ्यते। वंशः जनपद-नामनिर्माणेऽपि प्रवर्तते—पाण्ड्य-केरल-चोल-कुल्य इत्येते जनपदानां नामधेय-पुरुषा दर्श्यन्ते। द्रुह्युवंशे बभ्रू-सेतु-अरुद्धादयः, दीर्घयुद्धवृत्तान्तश्च, अन्ते गान्धारः ‘गान्धार-विषय’ इति देशनाम-हेतुः प्रतिपाद्यते। उदिच्य-म्लेच्छ-राष्ट्राधिपतयः, अनु-पुत्राः सभानरः कालचक्षुः पराक्षश्च, तथा कालानल-सृञ्जय-पुरञ्जयादयः अपि निर्दिश्यन्ते; एवं पुराणीयः वंशजालः राजकीय-स्मृतिं लौकिक-इतिहासं च विश्व-क्रमेण संयोजयति।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे विष्णुमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः // ७३// सूत उवाच तुर्वसोस्तु सुतो वह्निर्वह्नेर्गोभानुरात्मजः / गोभानोस्तु सुतो वीर स्त्रिसानुरपाजितः
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीयोपोद्धातपादे ‘विष्णुमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः। सूत उवाच—तुर्वसोः सुतो वह्निः, वह्नेः गोभानुः आत्मजः; गोभानोः सुतो वीरः स्त्रिसानुरपाजितः।
Verse 2
करन्धमस्तु त्रैसानो मरुत्तस्तस्य चात्मजः / अन्यस्त्वाविज्ञितो राजा मरुत्तः कथितः पुरा
करन्धमस्तु त्रैसानो मरुत्तस्तस्य चात्मजः। अन्यस्त्वाविज्ञितो राजा मरुत्तः कथितः पुरा॥
Verse 3
अनपत्यो मरुत्तस्तु स राजासीदिति श्रुतम् / दुष्कन्तं पौरवं चापि स वै पुत्रमकल्पयत्
अनपत्यो मरुत्तस्तु स राजासीदिति श्रुतम्। दुष्कन्तं पौरवं चापि स वै पुत्रमकल्पयत्॥
Verse 4
एवं ययातिशापेन जरासंक्रमणे पुरा / तुर्वसोः पौरवं वंशं प्रविवेश पुरा किल
एवं ययातिशापेन जरासंक्रमणे पुरा। तुर्वसोः पौरवं वंशं प्रविवेश पुरा किल॥
Verse 5
दुष्कन्तस्य तु दायादः सरूप्यो नाम पार्थिवः / सरूप्यात्तु तथाण्डीरश्चत्वारस्तस्य चात्मजाः
दुष्कन्तस्य तु दायादः सरूप्यो नाम पार्थिवः। सरूप्यात्तु तथाण्डीरश्चत्वारस्तस्य चात्मजाः॥
Verse 6
पाण्ड्यश्च केरलश्चैव चोलः कुल्यस्तथैव च / तेषां जनपदाः कुल्याः पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः
पाण्ड्यः केरलश्चैव चोलः कुल्यस्तथैव च; तेषां जनपदाः कुल्याः पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः।
Verse 7
द्रुह्योश्च तनयौ वीरौ बभ्रुः सेतुश्च विश्रुतौ / अरुद्धः सेतुपुत्रस्तु बाब्रवो रिपुरुच्यते
द्रुह्योः तनयौ वीरौ बभ्रुः सेतुश्च विश्रुतौ; सेतुपुत्रोऽरुद्धो नाम बाब्रवो रिपुरुच्यते।
Verse 8
यौवनाश्वेन समितौ कृच्छेण निहतो बली / युद्धं सुमहदासीत्तु मासान्परिचतुर्दश
यौवनाश्वेन समीतो बली कृच्छ्रेण निहतः; युद्धं सुमहदासीत्तु मासान् परि चतुर्दश।
Verse 9
अरुद्धस्य तु दायादो गान्धारो नाम पार्थिवः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु गान्धारविषयो महान्
अरुद्धस्य तु दायादो गान्धारो नाम पार्थिवः; यस्य नाम्ना ख्यायते गान्धारविषयो महान्।
Verse 10
गान्धारादेशजाश्चापि तुरगा वाजिनां वराः / गान्धारपुत्रो धर्मस्तु धृतस्तस्य सुतो ऽभवत्
गान्धारदेशजाश्चापि तुरगा वाजिनां वराः; गान्धारपुत्रो धर्मो धृतस्तस्य सुतोऽभवत्।
Verse 11
धृतस्य दुर्दमो जज्ञे प्रचेतास्तस्य चात्मजः / प्रचेतसः पुत्रशतं राजानः सर्व एव ते
धृतस्य पुत्रो दुर्दमो नाम जज्ञे, तस्य चात्मजः प्रचेताः। प्रचेतसः पुत्रशतं जातं, ते सर्वे राजान एव आसन्।
Verse 12
म्लेच्छराष्ट्राधिपाः सर्वे ह्युदीचीं दिशमास्थिताः / अनोश्चैव सुता वीरास्त्रयः परमधार्मिकाः
ते सर्वे म्लेच्छराष्ट्राधिपाः उदिचीं दिशम् आश्रिताः। अनोः अपि त्रयः वीराः सुता आसन्, ते परमधार्मिकाः।
Verse 13
सभानरः कालचक्षुः पराक्षस्चेति विश्रुताः / सभानरस्य पुत्रस्तु विद्वान्कालानलो नृपः
सभानरः कालचक्षुः पराक्षश्चेति ते विश्रुताः। सभानरस्य पुत्रस्तु विद्वान् कालानलो नाम नृपः।
Verse 14
कालानलस्य धर्मात्मा सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्याभवत्पुत्रो वीरो नाम्ना पुरञ्जयः
कालानलस्य धर्मात्मा सृंजयो नाम विश्रुतः। सृंजयस्य पुत्रो जातो वीरो नाम्ना पुरञ्जयः।
Verse 15
आसीदिन्द्रसमो राजा प्रतिष्टितयशादिवि / महामनाः सुतस्तस्य महाशालस्य धार्मिकः
स राजा इन्द्रसमोऽभूत्, यशसा दिवि प्रतिष्ठितः। तस्य धर्मिको महाशालस्य सुतो महामना नाम आसीत्।
Verse 16
सप्तद्वीपेश्वरो राजा चक्रवर्त्ती महायशाः / महामनास्तु द्वौ पुत्रौ जनयामास विश्रुतौ
सप्तद्वीपाधिपो राजा चक्रवर्ती महायशाः। स महामनाः विश्रुतौ द्वौ पुत्रौ जनयामास॥
Verse 17
उशीनरं च धर्मज्ञं तितिक्षुं चैव धार्मिकम् / उशीनरस्य पत्न्यस्तु पञ्च राजर्षिवंशजाः
उशीनरं धर्मज्ञं च तितिक्षुं धार्मिकं तथा। उशीनरस्य पत्न्यस्तु पञ्च राजर्षिवंशजाः॥
Verse 18
नृगा कृमी नवा दर्वा पञ्चमी च दृषद्वती / उशीनरस्य पुत्र्यस्तु पञ्च तासु कुलोद्वहाः
नृगा कृमी नवा दर्वा पञ्चमी दृषद्वती। उशीनरस्य पुत्र्यस्ताः पञ्च तासु कुलोद्वहाः॥
Verse 19
तपस्यतः सुमहतो जाता वृद्धस्य धार्मिकाः / नृगायास्तु नृगः पुत्रो नवाया नव एव तु
तपस्यतः सुमहतः वृद्धस्य धर्मिकाः सुताः। नृगायास्तु नृगः पुत्रो नवायाः नava एव तु॥
Verse 20
कृम्याः कृमिस्तु दर्वायाः सुव्रतो नाम धार्मिकः / दृषद्वती सुतश्चापि शिबिरौशीनरो द्विजाः
कृम्याः कृमिर्जातः दर्वायाः सुव्रतो नाम धार्मिकः। दृषद्वत्याः सुतौ चापि शिबिरौशीनरो द्विजाः॥
Verse 21
शिबे शिवपुरं ख्यातं यौधेयं तु नृगस्य च / नवस्य नवराष्ट्रं तु कृमेस्तु कृमिला पुरी
शिबे शिवपुरं नाम प्रसिद्धं, नृगस्य तु यौधेयं; नवस्य तु नवराष्ट्रं, कृमेस्तु कृमिला पुरी।
Verse 22
सुव्रतस्य तथांबष्टा शिबिपुत्रान्निबोधत / शिबेस्तु शिबयः पुत्राश्चत्वारो लोकसंमताः
सुव्रतस्य तथाम्बष्टा; शिबिपुत्रान् निबोधत। शिबेस्तु शिबयः पुत्राः चत्वारो लोकसंमताः।
Verse 23
वृषदर्भः सुवीरस्तु केकयो मद्रकस्तथा / तेषां जनपदाः स्फीताः केकया मद्रकास्तथा
वृषदर्भः सुवीरश्च केकयः मद्रकस्तथा। तेषां जनपदाः स्फीताः—केकयाः मद्रकास्तथा।
Verse 24
वृषदर्भाः सुवीराश्च तितिक्षोः शृणुत प्रजाः / तितिक्षुरभवद्राजा पूर्वस्यां दिशि विश्रुतः
वृषदर्भाः सुवीराश्च तितिक्षोः प्रजाः शृणुत। तितिक्षुरभवद्राजा पूर्वस्यां दिशि विश्रुतः।
Verse 25
उशद्रथो महाबाहुस्तस्य हेमः सुतो ऽभवत् / हेमस्य सुतपा जज्ञे सुतः सुतपसो बलिः
उशद्रथो महाबाहुः; तस्य हेमः सुतोऽभवत्। हेमस्य सुतपा जज्ञे; सुतः सुतपसो बलिः।
Verse 26
जातो मनुष्ययोन्यां वै क्षीणे वंशे प्रजेप्सया / महायोगी स तु बलिर्बद्धो यः स महामनाः
क्षीणे वंशे प्रजेप्सया मनुष्ययोनौ जातः स महायोगी बलिः; यो बद्धः स महामनाः।
Verse 27
पुत्रानुत्पादयामास जातुर्वर्ण्यकरान्भुवि / अङ्गं स जनयामास वङ्गं सुह्मं तथैव च
स भूमौ जातुर्वर्ण्यकरान् पुत्रान् उत्पादयामास; अङ्गं वङ्गं सुह्मं च तथैव जनयामास।
Verse 28
युद्धं कलिङ्गं च तथा वालेयं क्षत्रमुच्यते / वालेया ब्राह्मणाश्चैव तस्य वंशकराः प्रभोः
युद्धं कलिङ्गं च तथा वालेयं क्षत्रमुच्यते; वालेयाः ब्राह्मणाश्चैव तस्य प्रभोर्वंशकराः।
Verse 29
बलेस्तु ब्रह्मणा दत्ता वराः प्रीतेन धीमतः / महायोगित्वमायुश्च कल्पस्य परिमाणकम्
बलेस्तु धीमतः ब्रह्मणा प्रीतेन वराः दत्ताः—महायोगित्वं च आयुः कल्पपरिमाणकम्।
Verse 30
संग्रामे वाप्यजेयत्वं धर्मे चैव प्रभावतः / त्रैलोक्यदर्शनं चैव प्राधान्यं प्रसवे तथा
संग्रामे अपि अजेयत्वं धर्मे च प्रभावतः; त्रैलोक्यदर्शनं चैव प्रसवे प्राधान्यं तथा।
Verse 31
बलेश्चा प्रतिमत्वं वे धर्मतत्त्वार्थदर्शनम् / चतुरो नियतान्वर्णांस्त्वं वै स्थापयितेति वै
बलेश्च प्रतिमत्वं ते धर्मतत्त्वार्थदर्शनम्। चतुरो नियतान् वर्णान् त्वं वै स्थापयितेति वै॥
Verse 32
इत्युक्तो विभुना राजा बलिः शान्ति पराययौ / कालेन महता विद्वान्स्वं च स्थानमुपागतः
इत्युक्तो विभुना राजा बलिः शान्तिपराययौ। कालेन महता विद्वान् स्वं च स्थानमुपागतः॥
Verse 33
तेषां जनपदाः स्फीता अङ्गवङ्गाश्च सुह्मकाः / पुण्ड्राः कलिङ्गश्च तथा तेषां वंशं निबोधत
तेषां जनपदाः स्फीता अङ्गवङ्गाश्च सुह्मकाः। पुण्ड्राः कलिङ्गश्च तथा तेषां वंशं निबोधत॥
Verse 34
तस्य ते तनयाः सर्वे क्षेत्रजा मुनिसंभवाः / संभूता दीर्घतमसः सुदेष्णायां महौजसः
तस्य ते तनयाः सर्वे क्षेत्रजा मुनिसंभवाः। संभूता दीर्घतमसः सुदेष्णायां महौजसः॥
Verse 35
ऋषय ऊचुः कथं बलेः सुताः पञ्च जनिताः क्षेत्रजाः प्रभो / ऋषिणा दीर्घतमसा ह्येतत्प्रब्रूहि पृच्छताम्
ऋषय ऊचुः कथं बलेः सुताः पञ्च जनिताः क्षेत्रजाः प्रभो। ऋषिणा दीर्घतमसा ह्येतत् प्रब्रूहि पृच्छताम्॥
Verse 36
सूत उवाच उशिजो नाम विख्यात आसीद्धीमानृषिः पुरा / भार्या वै ममता नाम बभूवास्य महात्मनः
सूत उवाच—पुरा उशिजो नाम विख्यातो धीमान् ऋषिरासीद्। तस्य महात्मनः भार्या ममता नाम वै बभूव।
Verse 37
उशिजस्य कनीयांस्तु पुरोधा यो दिवौकसाम् / बृहस्पतिर्बृहत्तेजा ममतां सो ऽभ्यपद्यत
उशिजस्य कनीयान् तु दिवौकसां पुरोधा बृहत्तेजा बृहस्पतिः। स ममतां प्रति अभ्यपद्यत।
Verse 38
उवाच ममता तं तु बृहस्पतिमनिच्छती / अन्तर्वत्न्यस्मि ते भ्रातुर्ज्येष्ठस्यास्य च भामिनी
ममता तु तम् अनिच्छती बृहस्पतिम् उवाच—अन्तर्वत्नी अस्मि; तव भ्रातुः ज्येष्ठस्य अस्य भामिनी।
Verse 39
अयं हि मे महान्गर्भो रोरवीति बृहस्पते / अजस्रं ब्रह्म चाभ्यस्य षडङ्गं वेदमुद्गिरन्
अयं हि मे महान् गर्भो रोरवीति, बृहस्पते। अजस्रं ब्रह्म चाभ्यस्य षडङ्गं वेदम् उद्गिरन्।
Verse 40
अमोघरे तास्त्वं चापि न मां भजितुमर्हसि / अस्मिन्नेव यथाकाले यथा वा मन्यसे विभो
अमोघरेताः त्वं चापि न मां भजितुमर्हसि। अस्मिन्नेव यथाकाले, यथा वा मन्यसे विभो।
Verse 41
एवमुक्तस्तया सम्यग्बृहतेजा बृहस्पतिः / कामात्मानं महात्मापि नात्मानं सो ऽभ्यधारयत्
एवमुक्तस्तया सम्यग्बृहतेजा बृहस्पतिः । कामात्मानं महात्मापि नात्मानं सोऽभ्यधारयत् ॥
Verse 42
संबभूवैव धर्मात्मा तया सार्द्धं बृहस्पति / उत्सृजन्तं तदा रेतो गर्भस्थः सो ऽस्य भाषत
संबभूवैव धर्मात्मा तया सार्द्धं बृहस्पतिः । उत्सृजन्तं तदा रेतो गर्भस्थः सोऽस्य भाषत ॥
Verse 43
शुक्रं त्याक्षीश्च मा जीव द्वयोर्नेहास्ति संभवः / अमोघरेतास्त्वं वापि पूर्वं चाहमिहागतः
शुक्रं त्याक्षीश्च मा जीव द्वयोर्नेहास्ति संभवः । अमोघरेतास्त्वं वापि पूर्वं चाहमिहागतः ॥
Verse 44
शशाप तं तदा क्रुद्ध एवमुक्तो बृहस्पतिः / उशिजस्य सुतं भ्रातुर्गर्भस्थं भगवानृषिः
शशाप तं तदा क्रुद्ध एवमुक्तो बृहस्पतिः । उशिजस्य सुतं भ्रातुर्गर्भस्थं भगवानृषिः ॥
Verse 45
यस्मात्त्वमीदृशे काले सर्वभूतेप्सिते सति / मामेवमुक्तवान्मोहात्तमो दीर्घं ग्रवेक्ष्यसि
यस्मात्त्वमीदृशे काले सर्वभूतेप्सिते सति । मामेवमुक्तवान्मोहात्तमो दीर्घं ग्रवेक्ष्यसि ॥
Verse 46
ततो दीर्घतमा नाम शापादृषिरजायत / अथौशिजो बृहत्कीर्तिर्बृहस्पतिरिबौजसा
ततः शापात् दीर्घतमा नाम ऋषिरजायत; अथ औशिजः बृहत्कीर्तिः बृहस्पतिरिव ओजसा।
Verse 47
ऊर्द्ध्वरेतास्ततश्चापि न्यवसद्भ्रातुराश्रमे / गोधर्मं सौरभेयात्तु वृषभाच्छतवान्प्रभोः
ऊर्ध्वरेताः ततश्चापि न्यवसद्भ्रातुराश्रमे; गोधर्मं सौरभेयात्तु वृषभाच्छतवान्प्रभोः।
Verse 48
तस्य भ्राता पितृव्यस्तु चकार भवनं तदा / तस्मिन्हि तत्र वसति यदृच्छाभ्यागतो वृषः
तस्य भ्राता पितृव्यस्तु चकार भवनं तदा; तस्मिन्हि तत्र वसति यदृच्छाभ्यागतो वृषः।
Verse 49
दर्शार्थमास्तृतान्दर्भाञ्चचार सुरभीसुतः / जग्राह तं दीर्घ तमा विस्फुरन्तं तु शृङ्गयोः
दर्शार्थमास्तृतान्दर्भाञ्चचार सुरभीसुतः; जग्राह तं दीर्घतमा विस्फुरन्तं तु शृङ्गयोः।
Verse 50
स तेन निगृहीतस्तु न चचाल पदात्पदम् / ततो ऽब्रवीद् वृषस्तं वै सुंच मां बलिनां वर
स तेन निगृहीतस्तु न चचाल पदात्पदम्; ततोऽब्रवीद्वृषस्तं वै मुञ्च मां बलिनां वर।
Verse 51
न मया सादितस्तात बलवांस्तद्विधः क्वचित् / त्र्यंबकं वहता देवं यतो जातो ऽस्मि भूतले
न मया सादितस्तात बलवांस्तद्विधः क्वचित् । त्र्यम्बकं वहता देवं यतो जातोऽस्मि भूतले ॥
Verse 52
सुंच मां बलिनां श्रेष्ठ प्रतिस्नेहं वरं वृणु / एवमुक्तो ऽब्रवीदेनं जीवंस्त्वं मे क्व यास्यसि
सुंच मां बलिनां श्रेष्ठ प्रतिस्नेहं वरं वृणु । एवमुक्तोऽब्रवीदेनं जीवंस्त्वं मे क्व यास्यसि ॥
Verse 53
तेन त्वाहं न मोक्ष्यामि परस्वादं चतुष्पदम् / ततस्तं दीर्घतमसं स वृषः प्रत्युवाच ह
तेन त्वाहं न मोक्ष्यामि परस्वादं चतुष्पदम् । ततस्तं दीर्घतमसं स वृषः प्रत्युवाच ह ॥
Verse 54
नास्माकं विद्यते तात पातकं स्तेयमेव च / भक्ष्याभक्ष्यं न जानीमः पेयापेयं च सर्वशः
नास्माकं विद्यते तात पातकं स्तेयमेव च । भक्ष्याभक्ष्यं न जानीमः पेयापेयं च सर्वशः ॥
Verse 55
कार्या कार्यं च वै विप्र गम्यगम्यं तथैव च / न पाप्मानो वयं विप्र धर्मो ह्येष गवां श्रुतः
कार्या कार्यं च वै विप्र गम्यगम्यं तथैव च । न पाप्मानो वयं विप्र धर्मो ह्येष गवां श्रुतः ॥
Verse 56
गवां नाम स वे श्रुत्वा संभ्रान्तस्त ममुञ्चत / भक्त्या चानुश्रविकया गोसुतं वै प्रसादयन्
गवां नाम स वै श्रुत्वा सम्भ्रान्तः स तममुञ्चत् । भक्त्या चानुश्रविकया गोसुतं वै प्रसादयन् ॥
Verse 57
प्रसादतो वृषेन्द्रस्य गोधर्मं जगृहे ऽथ सः / मनसैव तदा दध्रे तद्विधस्तत्परायणः
प्रसादतो वृषेन्द्रस्य गोधर्मं जगृहेऽथ सः । मनसैव तदा दध्रे तद्विधस्तत्परायणः ॥
Verse 58
ततो यवीयसः पत्नीमौतथ्यस्याभ्यमन्यत / विचेष्टमानां रुदतीं दैवात्संमूढचेतनः
ततो यवीयसः पत्नीमौतथ्यस्याभ्यमन्यत । विचेष्टमानां रुदतीं दैवात्संमूढचेतनः ॥
Verse 59
अवलेपं तु तंमत्वा सुरद्वांस्तस्य नाक्षमत् / गोधर्म वै बलं कृत्वा स्नुषां स ह्यभ्यमन्यत
अवलेपं तु तं मत्वा सुरद्वांस्तस्य नाक्षमत् । गोधर्मं वै बलं कृत्वा स्नुषां स ह्यभ्यमन्यत ॥
Verse 60
विपर्ययं तु तं दृष्ट्वा शरद्वान्प्रविचिन्त्य च / भविष्यमर्थं ज्ञात्वा च महात्मा त्ववमत्य तम्
विपर्ययं तु तं दृष्ट्वा शरद्वान्प्रविचिन्त्य च । भविष्यमर्थं ज्ञात्वा च महात्मा त्ववमत्य तम् ॥
Verse 61
प्रोवाच दीर्घतमसं क्रोधात्संरक्तलोचनः / गम्यागम्यं न जानीषे गोधर्मात्प्रार्थयन्स्रुषाम्
क्रोधात् संरक्तलोचनः स दीर्घतमसं प्रोवाच—हे मूढ, गम्यागम्यं न जानीषि; गो-धर्मात् स्त्रीणां प्रार्थनां कुर्वन्।
Verse 62
दुर्वृत्तं त्वां त्यजाम्येष गच्छ त्वं स्वेन कर्मणा / यस्मात्त्वमन्धो वृद्धश्च भर्त्तव्यो दुरनुष्ठितः
दुर्वृत्तं त्वां त्यजामि; गच्छ त्वं स्वेन कर्मणा। यतः त्वम् अन्धो वृद्धश्च, दुरनुष्ठितोऽपि भर्तव्यः।
Verse 63
तेनासि त्वं परित्यक्तो दुराचारो ऽसि मे मतः / सूत उवाच कर्मण्यस्मिंस्ततः क्रूरे तस्य बुद्धिरजायत
तेन त्वं परित्यक्तः; दुराचारोऽसि मे मतः। सूत उवाच—अस्मिन् क्रूरे कर्मणि ततः तस्य बुद्धिरजायत।
Verse 64
निर्भर्त्स्य चैव बहुशो बाहुभ्यां परिगृह्य च / कोष्टे समुद्रे प्रक्षिप्य गङ्गांभसि समुत्सृजत्
बहुशो निर्भर्त्स्य, बाहुभ्यां परिगृह्य च, कोष्टे समुद्रे प्रक्षिप्य, गङ्गाम्भसि समुत्सृजत्।
Verse 65
उह्यमानः समुद्रस्तु सप्ताहं श्रोतसा तदा / तं सस्त्रीको बलिर्नाम राजा धर्मार्थतत्त्ववित्
तदा स समुद्रः श्रोतसा सप्ताहम् उह्यमानः। तं सस्त्रीको बलिर्नाम राजा धर्मार्थतत्त्ववित् (अपश्यत्)।
Verse 66
अपश्यन्मज्जमानं तु स्रोतसोभ्यासमागतम् / तं गृहीत्वा स धर्मात्मा बलिर्वैरोचनस्तदा
स्रोतसोभ्यः समागतम् मज्जमानं तं दृष्ट्वा धर्मात्मा बलिर्वैरोचनस्तदा तं गृहीत्वा ररक्ष।
Verse 67
अन्तःपुरे जुगोपैनं भक्ष्यैर्भोज्यैश्च तर्पयन् / प्रीतः स वै वरेणाथ च्छन्दयामास वै बलिम्
अन्तःपुरे स एनं जुगोप; भक्ष्यैर्भोज्यैश्च तर्पयन् प्रीतः स वरेण नाथः बलिं च्छन्दयामास।
Verse 68
स च तस्माद्वरं वव्रे पुत्रार्थी दानवर्षभः / बलिरुवाच संतानार्थं महाभाग भार्यायां मम मानद
स दानवर्षभः पुत्रार्थी तस्माद्वरं वव्रे। बलिरुवाच—महाभाग मानद, मम भार्यायां संतानार्थं वरं देहि।
Verse 69
पुत्रान्धर्मार्थसंयुक्तानुत्पादयितुमर्हसि / एवमुक्तस्तुतेनर्षिस्तथास्त्वित्युक्तवान्हितम्
धर्मार्थसंयुक्तान् पुत्रान् उत्पादयितुमर्हसि। एवमुक्तस्तु तेनर्षिः ‘तथास्तु’ इत्युक्तवान् हितम्।
Verse 70
सुदेष्णां नाम भार्यां स्वां राजास्मै प्राहिणोत्तदा / अन्धं वृद्धं च तं दृष्ट्वा न सा देवी जगाम ह
राजा तदा सुदेष्णां नाम स्वभार्यां तस्मै प्राहिणोत्। अन्धं वृद्धं च तं दृष्ट्वा सा देवी न जगाम ह।
Verse 71
स्वां च धात्रेयिकां तस्मै भूषयित्वा व्यसर्जयत् / कक्षीवच्चक्षुषौ तस्यां शूद्रयोन्यामृषिर्वशी
स्वां च धात्रेयिकां तस्मै भूषयित्वा व्यसर्जयत् । तस्यां शूद्रयोन्यां वशी ऋषिः कक्षीवच्चक्षुषौ जनयामास ॥
Verse 72
जनया मास धर्मात्मा पुत्रावेतौ महौजसौ / कक्षीवच्चक्षुषौ तौ तु दृष्ट्वा राजा बलिस्तदा
जनयामास धर्मात्मा पुत्रावेतौ महौजसौ । कक्षीवच्चक्षुषौ तौ तु दृष्ट्वा राजा बलिस्तदा ॥
Verse 73
अधीतौ विधिवत्सम्य गीश्वरौ ब्रह्मवादिनौ / सिद्धौ प्रत्यक्षधर्माणौ बुद्धौ श्रेष्ठतमावपि
अधीतौ विधिवत्सम्य गीश्वरौ ब्रह्मवादिनौ । सिद्धौ प्रत्यक्षधर्माणौ बुद्धौ श्रेष्ठतमावपि ॥
Verse 74
ममैताविति होवाच बलिर्वैरोचनस्त्वृषिम् / नेत्युवाच ततस्तं तु ममैताविति चाब्रवीत्
ममैताविति होवाच बलिर्वैरोचनस्त्वृषिम् । नेत्युवाच ततस्तं तु ममैताविति चाब्रवीत् ॥
Verse 75
उत्पन्नौ शूद्रयोनौ तु भवतः क्ष्मासुरोत्तमौ / अन्धं वृद्धं च मां मत्वा सुदेष्णा महिषी तव
उत्पन्नौ शूद्रयोनौ तु भवतः क्ष्मासुरोत्तमौ । अन्धं वृद्धं च मां मत्वा सुदेष्णा महिषी तव ॥
Verse 76
प्राहिणोदवमानीय शूद्रीं धात्रेयिकां मम / ततः प्रसादयामास पुनस्तमृषिसत्तमम्
प्राहिणोदवमानीय शूद्रीं धात्रेयिकां मम । ततः प्रसादयामास पुनस्तमृषिसत्तमम् ॥
Verse 77
बलिर्भार्यां सुदेष्णा च भर्त्सयामास वै प्रभुः / पुनश्चैनामलङ्कृत्य ऋषये प्रत्यपादयत्
बलिर्भार्यां सुदेष्णा च भर्त्सयामास वै प्रभुः । पुनश्चैनामलङ्कृत्य ऋषये प्रत्यपादयत् ॥
Verse 78
तां स दीर्घतमा देवीमब्रवीद्यदि मां शुभे / दध्ना लवणमिश्रेण स्वभ्यक्तं नग्नकं तथा
तां स दीर्घतमा देवीमब्रवीद्यदि मां शुभे । दध्ना लवणमिश्रेण स्वभ्यक्तं नग्नकं तथा ॥
Verse 79
लेहिष्यस्यजुगुप्सन्ती ह्यापादतलमस्तकम् / ततस्त्वं प्राप्स्यसे देवि पुत्रांश्च मनसेप्सितान्
लेहिष्यस्यजुगुप्सन्ती ह्यापादतलमस्तकम् । ततस्त्वं प्राप्स्यसे देवि पुत्रांश्च मनसेप्सितान् ॥
Verse 80
तस्य सा तद्वचो देवी सर्वं कृतवती तथा / अपानं च समासाद्य जुगुप्संती ह्यवर्जयत्
तस्य सा तद्वचो देवी सर्वं कृतवती तथा । अपानं च समासाद्य जुगुप्संती ह्यवर्जयत् ॥
Verse 81
तमुवाच ततः सर्षिर्यस्ते परिहृतं शुभे / विनापानं कुमारं त्वं जनयिष्यसि पूर्वजम्
ततः स ऋषिरुवाच—हे शुभे, यत् ते परिहृतं तत्; त्वं विनापानं पूर्वजं कुमारं जनयिष्यसि।
Verse 82
ततस्तं दीर्घतमसं सा देवी प्रत्युवाच ह // नार्हसि त्वं महाभाग पुत्रं दातुं ममेदृशम्
ततः सा देवी दीर्घतमसं प्रत्युवाच—हे महाभाग, ममेदृशं पुत्रं दातुं त्वं नार्हसि।
Verse 83
ऋषिरुवाच तवापरधो देव्येष नान्यथा भविता तु वै / देवीदृशं च ते पौत्रमहं दास्यामि सुप्रते
ऋषिरुवाच—देवि, एष तवापराधः; नान्यथा तु भविता। सुप्रते, देवीनिभं तव पौत्रं अहं दास्यामि।
Verse 84
तस्यापानं विना चैव योग्यभावो भविष्यति / तां स दीर्घतमाश्चैव कुक्षौ स्पृष्ट्वदमब्रवीत्
तस्य च अपानं विना एव योग्यभावो भविष्यति। स दीर्घतमाः तां कुक्षौ स्पृष्ट्वा इदमब्रवीत्।
Verse 85
प्राशितं दधियत्ते ऽद्य ममाङ्गाद्वै शुचिस्मिते / तेन ते पूरितो गर्भः पौर्णमास्यामिवोदधिः
अद्य ममाङ्गात् दधि ते प्राशितं, हे शुचिस्मिते। तेन ते गर्भः पूरितः—पौर्णमास्यामिव उदधिः।
Verse 86
भविष्यन्ति कुमारास्ते पञ्च देवसुतोपमाः / तेजस्विनः पराक्रान्ता यज्वानो धार्मिकास्तथा
भविष्यन्ति ते पञ्च कुमाराः देवसुतोपमाः। तेजस्विनः पराक्रान्ता यज्वानो धर्मनिष्ठाश्च॥
Verse 87
ततोंऽगस्तु सुदेष्णाया ज्येष्ठपुत्रो व्यजायत / वङ्गस्तस्मात्कलिङ्गस्तु पुण्ड्रः सुह्मस्तथैव च
ततोऽङ्गः सुदेष्णायाः ज्येष्ठपुत्रो व्यजायत। तस्माद्वङ्गः कलिङ्गश्च पुण्ड्रः सुह्मस्तथैव च॥
Verse 88
वंशभाजस्तु पञ्चैते बलेः क्षेत्रे ऽभवंस्तदा / इत्येते दीर्घतमसा बलेर्दत्ताः सुताः पुरा
वंशभाजः पञ्चैते बलेः क्षेत्रेऽभवन् तदा। इत्येते दीर्घतमसा बलेर्दत्ताः सुताः पुरा॥
Verse 89
प्रजा ह्युपहतास्तस्य ब्रह्मणा कारणं प्रति / अपत्यमस्य दारेषु स्वेषु माभून्महात्मनः
प्रजा ह्युपहतास्तस्य ब्रह्मणा कारणं प्रति। अपत्यमस्य दारेषु स्वेषु मा भून्महात्मनः॥
Verse 90
ततो मनुष्ययोन्यां वै जनयामास स प्रजाः / सुरभिर्दीर्घत मसमथ प्रीतो वचो ऽब्रवीत्
ततो मनुष्ययोन्यां वै जनयामास स प्रजाः। सुरभिर्दीर्घतमसं तदा प्रीतो वचोऽब्रवीत्॥
Verse 91
विचार्य यस्माद्गोधर्मं त्वमेवं कृतवानसि / भक्त्या चानन्ययास्मासु मुने प्रीतास्मि तेन ते
यस्माद् गोधर्मं विचार्य त्वमेवं कृतवानसि, मुने; अस्मासु चानन्यया भक्त्या तेन तेऽहं प्रीतास्मि।
Verse 92
तस्मात्तव तमो दीर्घं निस्तदाम्यद्य पश्य वै / बार्हस्पत्यं च यत्ते ऽन्यत्पापं संतिष्ठते तनौ
तस्मात् तव दीर्घं तमोऽद्य निस्तदामि, पश्य वै; यच्च ते तनौ बार्हस्पत्यं अन्यत् पापं संतिष्ठते।
Verse 93
जरामृत्युभयं चैव ह्याघ्राय प्रणुदामि ते / आघ्रातमात्रो ऽसा पश्यत्सद्यस्तमसि नाशिते
जरामृत्युभयं चैव ह्याघ्राय प्रणुदामि ते; आघ्रातमात्रोऽसा पश्यन् सद्यस्तमसि नाशिते।
Verse 94
आयुष्मांश्च युवा चैव चक्षुष्मांश्च ततो ऽभवत् / गवा हृततमाः सो ऽथ गौतमः समपद्यत
आयुष्मांश्च युवा चैव चक्षुष्मांश्च ततोऽभवत्; गवा हृततमाः सोऽथ गौतमः समपद्यत।
Verse 95
कक्षीवांस्तु ततो गत्वा सह पित्रा गिरिव्रजम् / यथोद्दिष्टं हि पित्राथ चचार विपुलं तपः
कक्षीवांस्तु ततो गत्वा सह पित्रा गिरिव्रजम्; यथोद्दिष्टं हि पित्राथ चचार विपुलं तपः।
Verse 96
ततः कालेन महता तपसा भावितः स वै / विधूय सानुजो दोषान्ब्राह्मण्यं प्राप्तवान्प्रभुः
ततः कालेन महता तपसा भावितः स वै । विधूय सानुजो दोषान् ब्राह्मण्यं प्राप्तवान् प्रभुः ॥
Verse 97
ततो ऽब्रवीत्पिता त्वेनं पुत्रवानस्म्यहं प्रभो / सुपुत्रेण त्वया तात कृतार्थश्च यशस्विना
ततोऽब्रवीत् पिता त्वेनं पुत्रवानस्म्यहं प्रभो । सुपुत्रेण त्वया तात कृतार्थश्च यशस्विना ॥
Verse 98
युक्तात्मानं ततः सो ऽथ प्राप्तवान्ब्रह्मणः क्षयम् / ब्राह्मण्यं प्राप्य कक्षीवान्सहस्रमसृजत्सुतान्
युक्तात्मानं ततः सोऽथ प्राप्तवान् ब्रह्मणः क्षयम् । ब्राह्मण्यं प्राप्य कक्षीवान् सहस्रमसृजत् सुतान् ॥
Verse 99
कूष्माण्डा गौतमास्ते वै स्मृताः कक्षीवतः सुताः / इत्येष दीर्घतमसो बलेर्वैरोचनस्य वै
कूष्माण्डा गौतमास्ते वै स्मृताः कक्षीवतः सुताः । इत्येष दीर्घतमसो बलेर्वैरोचनस्य वै ॥
Verse 100
समागमः समाख्यातः संतानश्चोभयोस्तथा / बलिस्तानभिषिच्येह पञ्च पुत्रानकल्मषान्
समागमः समाख्यातः संतानश्चोभयोस्तथा । बलिस्तानभिषिच्येह पञ्च पुत्रानकल्मषान् ॥
Verse 101
कृतार्थः सो ऽपि योगात्मा योगमाश्रित्य च प्रभुः / अदृश्यः सर्वभूतानां कालाकाक्षी चरत्युत
कृतार्थोऽसौ योगात्मा प्रभुः योगमाश्रित्य च। सर्वभूतानामदृश्यः कालाकाक्षी चरत्युत॥
Verse 102
तत्राङ्गस्य तु राजर्षे राजासीद्दधिवाहनः / सो ऽपराधात्सुदेष्णाया अनपानो ऽभवन्नृपः
तत्राङ्गस्य तु राजर्षे राजासीद्दधिवाहनः। सुदेष्णायाः अपराधाद् अनपानोऽभवन्नृपः॥
Verse 103
अनपानस्य पुत्रस्तु राजा दिविरथः स्मृतः / पुत्रो दिविरथस्यासीद्विद्वान्धर्मरथो नृपः
अनपानस्य पुत्रस्तु राजा दिविरथः स्मृतः। पुत्रो दिविरथस्यासीद्विद्वान्धर्मरथो नृपः॥
Verse 104
एते एक्ष्वाकवः प्रोक्ता भवितारः कलौ युगे / बृहद्बलान्वये जाता महावीर्यपराक्रमाः
एते एक्ष्वाकवः प्रोक्ता भवितारः कलौ युगे। बृहद्बलान्वये जाता महावीर्यपराक्रमाः॥
Verse 105
शूराश्च कृतविद्याश्च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः / अत्रानुवंशश्लोको ऽयं भविष्यज्ज्ञैरुदाहृतः
शूराश्च कृतविद्याश्च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः। अत्रानुवंशश्लोकोऽयं भविष्यज्ज्ञैरुदाहृतः॥
Verse 106
इक्ष्वाकूणामयं वंशः सुमित्रान्तो भविष्यति / सुमित्रं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ
इक्ष्वाकूणामयं वंशः सुमित्रान्तो भविष्यति। सुमित्रं प्राप्य राजानं कलौ वै संस्थां प्राप्स्यति॥
Verse 107
इत्येतन्मानवं क्षत्रमैलं च समुदात्दृतम् / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मगधो यो बृहद्रथः
इत्येतन्मानवं क्षत्रम् ऐलं च समुदाहृतम्। अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मगधो यो बृहद्रथः॥
Verse 108
जरासंधस्य ये वंशे सहदेवान्वये नृपाः / अतीता वर्त्तमानाश्च भविष्याश्च तथा पुनः
जरासन्धस्य ये वंशे सहदेवान्वये नृपाः। अतीता वर्तमानाश्च भविष्याश्च तथा पुनः॥
Verse 109
प्राधान्यतः प्रवक्ष्यामि गदतो मे निबोधत / संग्रामे भारते तस्मिन्सहदेवो निपातितः
प्राधान्यतः प्रवक्ष्यामि गदतो मे निबोधत। संग्रामे भारते तस्मिन् सहदेवो निपातितः॥
Verse 110
सोमापिस्तस्य तनयो राजर्षिः स गिरिव्रजे / पञ्चाशतं तथाष्टौ च समा राज्यमकारयत्
सोमापिस्तस्य तनयो राजर्षिः स गिरिव्रजे। पञ्चाशतं तथाष्टौ च समा राज्यमकारयत्॥
Verse 111
श्रुतश्रवाः सप्तषष्टिः समास्तस्य सुतो ऽभवत् / अयुतायुस्तु षड्विंशद्राज्यं वर्षाण्यकारयत्
श्रुतश्रवाः सप्तषष्टिः समाः तस्य सुतोऽभवत्। अयुतायुः तु षड्विंशत् वर्षाणि राज्यं अकारयत्॥
Verse 112
समाः शतं निरामित्रो महीं भुक्त्वा दिवं गतः / पञ्चाशतं समाः षट् च सुक्षत्रः प्राप्तवान्महीम्
निरामित्रः शतं समाः महीं भुक्त्वा दिवं गतः। पञ्चाशतं समाः षट् च सुक्षत्रः महीम् आप्तवान्॥
Verse 113
त्रयोविंशद्बृहत्कर्मा राज्यं वर्षाण्यकारयत् / सेनाजित्सांप्रतं चापि एता वै भोक्ष्यते समाः
बृहत्कर्मा त्रयोविंशद् वर्षाणि राज्यं अकारयत्। सेनाजित् सांप्रतम् चापि एताः समाः वै भोक्ष्यते॥
Verse 114
श्रुतञ्जयस्तु वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति / रिपुञ्जयो महाबाहुर्महाबुद्धिपराक्रमः
श्रुतञ्जयः तु वर्षाणि चत्वारिंशत् भविष्यति। रिपुञ्जयः महाबाहुः महाबुद्धिपराक्रमः॥
Verse 115
पञ्जत्रिंशत्तु वर्षाणि महीं पालयिता नृपः / अष्टपञ्जाशतं जाब्दान्राज्ये स्थास्यति वै शुचिः
पञ्चत्रिंशत् तु वर्षाणि महीं पालयिता नृपः। अष्टपञ्चाशतं वर्षाणि राज्ये स्थास्यति वै शुचिः॥
Verse 116
अष्टाविंशत्समाः पूर्णाः क्षेमो राजा भविष्यति / सुव्रतस्तु चतुःषष्टिं राज्यं प्राप्स्यति वीर्यवान्
अष्टाविंशत्समाः पूर्णाः क्षेमो राजा भविष्यति। सुव्रतस्तु चतुःषष्टिं राज्यं प्राप्स्यति वीर्यवान्॥
Verse 117
पञ्च वर्षाणि पूर्णानि धर्मनेत्रो भविष्यति / भोक्ष्यते नृपतिश्चेमा अष्टपञ्चाशतं समाः
पञ्च वर्षाणि पूर्णानि धर्मनेत्रो भविष्यति। भोक्ष्यते नृपतिश्चेमा अष्टपञ्चाशतं समाः॥
Verse 118
अष्टत्रिंशत्समाराष्ट्रं सुश्रमस्य भविष्यति / चत्वारिंशद्दशाष्टौ च दृढसेनो भविष्यति
अष्टत्रिंशत्समाराष्ट्रं सुश्रमस्य भविष्यति। चत्वारिंशद्दशाष्टौ च दृढसेनो भविष्यति॥
Verse 119
त्रयस्त्रिंशत्तु वर्षाणि सुमतिः प्राप्स्यते ततः / चत्वारिंशत्समा राजा सुनेत्रो भोक्ष्यते ततः
त्रयस्त्रिंशत्तु वर्षाणि सुमतिः प्राप्स्यते ततः। चत्वारिंशत्समा राजा सुनेत्रो भोक्ष्यते ततः॥
Verse 120
सत्यजित्पृथिवी राष्ट्रं त्र्यशीतिं भोक्ष्यते समाः / प्राप्येमं विश्वाजिच्चापि पञ्चविंशद्भविष्यति
सत्यजित्पृथिवी राष्ट्रं त्र्यशीतिं भोक्ष्यते समाः। प्राप्येमं विश्वाजिच्चापि पञ्चविंशद्भविष्यति॥
Verse 121
अरिञ्जयस्तु वर्षाणां पञ्चाशत्प्राप्यते महीम् / द्वाविंशच्च नृपा ह्येते भवितारो बृहद्रथाः
अरिञ्जयः पञ्चाशद्वर्षाणि भुक्त्वा महीम्। एते द्वाविंशत् नृपाः बृहद्रथाः भविष्यन्ति॥
Verse 122
पूर्मं वर्षसहस्रं वै तेषां राज्यं भविष्यति / बृहद्रथेष्वतीतेषु वीरहन्तृष्ववर्त्तिषु
तेषां राज्यं वै पूर्णं वर्षसहस्रं भविष्यति। बृहद्रथेष्वतीतेषु वीरहन्तृष्ववर्त्तिषु॥
Verse 123
शुनकः स्वामिनं हत्वा पुत्रं समभिषेक्ष्यति / मिषतां क्षत्रियाणां हि प्रद्योतिं नृपतिं बलात्
शुनकः स्वामिनं हत्वा पुत्रं समभिषेक्ष्यति। मिषतां क्षत्रियाणां हि प्रद्योतिं नृपतिं बलात्॥
Verse 124
स वै प्रणतसामन्तो भविष्येण प्रवर्त्तितः / त्रयोविंशत्समा राजा भविता स नरोत्तमः
स वै प्रणतसामन्तो भविष्येण प्रवर्त्तितः। त्रयोविंशत्समा राजा भविता स नरोत्तमः॥
Verse 125
चतुर्विंशत्समा राजा पालको भविता ततः / विशाखयूपो भविता नृपः पञ्चाशतं समाः
ततः पालको राजा चतुर्विंशत्समा भविता। विशाखयूपो नृपः पञ्चाशतं समा भविष्यति॥
Verse 126
एकविंशत्समा राज्य मजकस्य भविष्यति / भविष्यति समा विंशत्तत्सुतो नन्दिवर्द्धनः
एकविंशत्समा राज्यं मजकस्य भविष्यति। तत्सुतो नन्दिवर्द्धनः समा विंशत् राज्यं करिष्यति॥
Verse 127
अष्टत्रिंशच्छतं भाव्याः प्राद्योताः पञ्च ते नृपाः / हत्वा तेषां यशः कृत्स्नं शिशुनागो भविष्यति
अष्टत्रिंशच्छतं भाव्याः प्राद्योताः पञ्च ते नृपाः। तेषां यशः कृत्स्नं हत्वा शिशुनागो भविष्यति॥
Verse 128
वाराणस्यां सुतस्तस्य संयास्यति गिरिव्रजम् / शिशुनागश्च वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति
वाराणस्यां सुतस्तस्य संन्यास्यति गिरिव्रजम्। शिशुनागश्च वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति॥
Verse 129
काकवर्णः सुतस्तस्य पट्त्रिंशच्च भविष्यति / ततस्तु विंशतिं राजा क्षेमधर्मा भवष्यति
काकवर्णः सुतस्तस्य पञ्चत्रिंशच्च भविष्यति। ततस्तु विंशतिं राजा क्षेमधर्मा भविष्यति॥
Verse 130
चत्वारिंशत्समा राष्ट्रं क्षत्रौजाः प्राप्स्यते ततः / अष्टत्रिंशत्समा राजाविधिसारो भविष्यति
चत्वारिंशत्समा राष्ट्रं क्षत्रौजाः प्राप्स्यते ततः। अष्टत्रिंशत्समा राजा विधिसारो भविष्यति॥
Verse 131
अजातशत्रुर्भविता पञ्चविंशत्समा नृपः / पञ्चत्रिंशत्समा राजा दर्भकस्तु भविष्यति
अजातशत्रुर्नृपो भविष्यति पञ्चविंशत्समाः; पञ्चत्रिंशत्समाः राजा दर्भकस्तु भविष्यति।
Verse 132
उदयी भविता तस्मात्त्रयस्त्रिंशत्समा नृपः / स वै पुरवरं राजा वृथिव्यां कुसुमाह्वयम्
तस्मादुदयी नृपो भविष्यति त्रयस्त्रिंशत्समाः; स राजा पृथिव्यां कुसुमाह्वयं पुरवरं वै करिष्यति।
Verse 133
गगाया दक्षिणे कूले चतुर्थे ऽह्नि कारिष्यति / चत्वारिशत्समा भाव्यो राजा वै नन्दिवर्द्धनः
गङ्गायाः दक्षिणे कूले चतुर्थेऽह्नि कारिष्यति; चत्वारिशत्समा भाव्यो राजा वै नन्दिवर्द्धनः।
Verse 134
चत्वारिशत्त्रयश्चैव सहानन्दिर्भविष्यति / भविष्यन्ति च वर्षाणि षष्ट्युत्तरशतत्रयम्
चत्वारिशत्त्रयश्चैव सहानन्दिर्भविष्यति; भविष्यन्ति च वर्षाणि षष्ट्युत्तरशतत्रयम्।
Verse 135
शिशुनागा दशैवैते राजानः क्षत्रबन्धवः / एतैः सार्द्धं भविष्यन्ति तावत्कालं नृपाः परे
शिशुनागा दशैवैते राजानः क्षत्रबन्धवः; एतैः सार्द्धं भविष्यन्ति तावत्कालं नृपाः परे।
Verse 136
एक्ष्वाकवश्चतुर्विंशत्पञ्चालाः पञ्चविंशतिः / कालकास्तु चतुर्विंशच्चतुर्विंशत्तु हैहयाः
एक्ष्वाकवाः चतुर्विंशत्, पञ्चालाः पञ्चविंशतिः। कालकाः चतुर्विंशत्, हैहयाः अपि चतुर्विंशत्॥
Verse 137
द्वात्रिंशदेकलिङ्गास्तु पञ्चविंशत्तथा शकाः / कुरवश्चापि षट्त्रिंशदष्टाविंशति मैथिलाः
एकलिङ्गाः द्वात्रिंशत्, शकाः पञ्चविंशतिः। कुरवः षट्त्रिंशत्, मैथिलाः अष्टाविंशतिः॥
Verse 138
शूरसेनास्त्रयोविंशद्वीतिहोत्राश्च विंशतिः / तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वं एव महीक्षितः
शूरसेनाः त्रयोविंशत्, वीतिहोत्राः च विंशतिः। तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वे एव महीक्षितः॥
Verse 139
महानन्दिसुतश्चापि शूद्रायाः कालसंवृतः / उत्पत्स्यते महा पद्मः सर्वक्षत्रान्तकृन्नृपः
महानन्दिसुतः चापि शूद्रायाः कालसंवृतः। उत्पत्स्यते महापद्मः सर्वक्षत्रान्तकृन्नृपः॥
Verse 140
ततः प्रभृति राजानो भविष्यः शूद्रयोनयः / एकराट् स महापद्म एकच्चत्रो भविष्यति
ततः प्रभृति राजानो भविष्यन्ति शूद्रयोनयः। एकराट् स महापद्मः एकच्छत्रो भविष्यति॥
Verse 141
अष्टाशीति तु वर्षाणि पृथिवीं पालयिष्यति / सर्वक्षत्रं समुद्धृत्य भाविनोर्ऽथस्य वै बलात्
अष्टाशीति वर्षाणि स पृथिवीं पालयिष्यति। भाविनोऽर्थस्य बलात् सर्वक्षत्रं समुद्धृत्य स्थास्यति॥
Verse 142
तत्पश्चात्तत्सुता ह्यष्टौ समाद्वादश ते नृपाः / महापद्मस्य पर्याये भविष्यन्ति नृपाः क्रमात्
तत्पश्चात् तस्य पुत्रा ह्यष्टौ, तेषां द्वादश नृपाः। महापद्मस्य पर्याये क्रमात् नृपाः भविष्यन्ति॥
Verse 143
उद्धरिष्यति तान्सर्वान्कौटिल्यो वै द्विजर्षभः / भुक्त्वा महीं वर्षशतं नरेद्रः स भविष्यति
तान् सर्वान् उद्धरिष्यति कौटिल्यो वै द्विजर्षभः। भुक्त्वा महीं वर्षशतं स नरेन्द्रः भविष्यति॥
Verse 144
चन्द्रगुप्तं नृपं राज्ये कौटिल्यः स्थापयिष्यति / चतुर्विंशत्समा राजा चन्द्रगुप्तो भविष्यति
चन्द्रगुप्तं नृपं राज्ये कौटिल्यः स्थापयिष्यति। चतुर्विंशत्समा राजा चन्द्रगुप्तो भविष्यति॥
Verse 145
भविता भद्रसारस्तु पञ्चविंशत्समा नृपः / षट्त्रिंशत्तु समा राजा अशोकानां च तृप्तिदः
भविता भद्रसारस्तु पञ्चविंशत्समा नृपः। षट्त्रिंशत्समा राजा अशोकानां च तृप्तिदः॥
Verse 146
तस्य पुत्रः कुलालस्तु वर्षाण्यष्टौ भविष्यति / कुशालसूनुरष्टौ च भोक्ता वै बन्धुपालितः
तस्य पुत्रः कुलालो नाम अष्टवर्षाणि राज्यं करिष्यति। कुशालस्य सूनुः बन्धुपालितोऽपि अष्टवर्षाणि भोक्ता भविष्यति॥
Verse 147
बन्धुपालितदायादो भविता चेन्द्रपालितः / भविता सप्त वर्षाणि देववर्मा नराधिपः
बन्धुपालितस्य दायादः इन्द्रपालितो नाम भविष्यति। देववर्मा नराधिपः सप्तवर्षाणि राज्यं करिष्यति॥
Verse 148
राजा शतधनुश्चापि तस्य पुत्रो भविष्यति / बृहद्रथश्च वर्षाणि सप्त वै भविता नृपः
राजा शतधनुः तस्य पुत्रो भविष्यति। बृहद्रथो नृपः सप्तवर्षाणि वै राज्यं करिष्यति॥
Verse 149
इत्येते नव मौर्या वै भोक्ष्यन्ति च वसुंधराम् / सप्तत्रिंशच्छतं पूर्णं तेभ्यः शुङ्गो गमिष्यति
इत्येते नव मौर्याः वसुंधरां भोक्ष्यन्ति। सप्तत्रिंशच्छतं पूर्णं तेषां पश्चात् शुङ्गवंशो गमिष्यति॥
Verse 150
पुष्पमित्रस्तु सेनानीरुद्धृत्यतु बृहद्रथम् / कारयिष्यति वै राज्यं समाः षष्टिं स चैव तु
पुष्पमित्रः सेनानी बृहद्रथं उद्धृत्य राज्यं करयिष्यति। स तु षष्टिं समाः राज्यं वै धारयिष्यति॥
Verse 151
अग्निमित्रो नृपश्चाष्टौ भविष्यति समा नृपः / भविता चापि सुज्येष्टः सप्त वर्षाणि वै ततः
अग्निमित्रो नृपः अष्टौ समाः राज्यं करिष्यति। ततः सुज्येष्ठोऽपि वै सप्त वर्षाणि भविष्यति॥
Verse 152
वसुमित्रस्ततो भाव्यो दशवर्षाणि पार्थिवः / ततो भद्रः समे द्वे तु भविष्यति नृपश्च वै
वसुमित्रस्ततो राजा दश वर्षाणि पार्थिवः। ततः भद्रः पुनर्द्वे वै समे राज्यं करिष्यति॥
Verse 153
भविष्यति समास्तस्मात्तिस्र एव पुलिन्दकः / राजा घोषस्ततश्चापि वर्षाणि भविता त्रयः
तस्मात् पुलिन्दको राजा तिस्रः समा भविष्यति। ततः घोषो नृपोऽपि वै त्रयः वर्षाणि भास्यति॥
Verse 154
सप्त वै वज्र मित्रंस्तु समा राजा ततः पुनः / द्वात्रिंशद्भविता वापि समा भागवतो नृपः
वज्रमित्रो नृपोऽपि वै सप्त वर्षाणि राज्यकृत्। ततः भागवतो राजा द्वात्रिंशत् समा भविष्यति॥
Verse 155
भविष्यति सुतस्तस्य देवभूमिः समा दश / दशैते शुङ्गराजानो भोक्ष्यन्तीमां वसुंधराम्
तस्य पुत्रो देवभूमिर्दश वर्षाणि भविष्यति। एते दश शुङ्गराजानो भोक्ष्यन्तीमां वसुन्धराम्॥
Verse 156
शतं पूर्मं दश द्वे च तेभ्यः कण्वं गमिष्यति / अमात्यो वसुदेवस्तु बाल्याद्व्यसनिनं नृपम्
शतं पूर्वं दश द्वे च तेषां पश्चात् कण्वो राज्यं गमिष्यति। अमात्यो वसुदेवस्तु बाल्यादेव व्यसनिनं नृपं भविष्यति॥
Verse 157
देवभूमिं ततो हत्वा शुङ्गेषु भविता नृपः / भविष्यति समा राजा पञ्च कण्वायनस्तु सः
देवभूमिं ततः हत्वा शुङ्गेषु नृपो भविता। पञ्च समा राजा भविष्यति स कण्वायनः॥
Verse 158
भूमिमित्रः सुतस्तस्य चतुर्विंशद्भविष्यति / भविता द्वादश समास्तस्मान्नारायणो नृपः
तस्य सुतो भूमिमित्रः चतुर्विंशत् समा भविष्यति। तस्माद् द्वादश समा नारायणो नृपो भविता॥
Verse 159
सुशर्मा तत्सुतश्चापि भविष्यति चतुःसमाः / कण्वायनास्तु चत्वारश्चत्वारिंशच्च पञ्च च
तत्सुतः सुशर्मा चापि चतुःसमाः भविष्यति। कण्वायनाः चत्वारः—चत्वारिंशत् पञ्च च समाः॥
Verse 160
समा भोक्ष्यन्ति वृथिवीं पुनरन्ध्रान्गमिष्यति / कण्वायनमथोद्धृत्य सुशर्माणं प्रसह्य तम्
एते समा पृथिवीं भोक्ष्यन्ति; पुनरन्ध्रान् गमिष्यति। कण्वायनं ततोद्धृत्य सुशर्माणं प्रसह्य तम्॥
Verse 161
सिंधुको ह्यन्ध्रजातीयः प्राप्स्यतीमां वसुंधराम् / त्रयोविंशत्समा राजा सिंधुको भविता त्वथ
सिन्धुको नामान्ध्रजातीयो राजा इमां वसुन्धरां प्राप्स्यति। स तु सिन्धुकः त्रयोविंशत्समानि राज्यं करिष्यति॥
Verse 162
कृष्णो भ्रातास्य वर्षाणि सो ऽस्माद्दश भविष्यति / श्रीशान्तकर्णिर्भविता तस्य पुत्रस्तु वै महान्
अस्य भ्राता कृष्णोऽस्माद्दश वर्षाणि राज्यं करिष्यति। तस्य पुत्रो महान् श्रीशान्तकर्णिर्भविष्यति॥
Verse 163
पञ्चाशत्तु समाः षट् च शान्तकर्णिर् भविष्यति / आपोलवोद्वादश वै तस्य पुत्रो भविष्यति
शान्तकर्णिः षट्पञ्चाशत्समानि राज्यं करिष्यति। तस्य पुत्रो द्वादशवर्षाण्यापोलवो भविष्यति॥
Verse 164
चतुर्विंशत्तु वर्षाणि पटुमांश्च भविष्यति / भवितानिष्टकर्मा तु वर्षाणां पञ्चविंशतिम्
पटुमान् चतुर्विंशतिवर्षाणि राज्यं करिष्यति। अनिष्टकर्मा तु पञ्चविंशतिवर्षाणि भविष्यति॥
Verse 165
ततः संवत्सरं पूर्णं हालो राजा भविष्यति / पञ्चपत्तल्लको नाम भविष्यति महाबलः
ततः पूर्णसंवत्सरं हालो राजा भविष्यति। पञ्चपत्तल्लक इति नाम महाबलः (राजा) भविष्यति॥
Verse 166
भाव्यःपुरीषभीरुस्तु समाः सो ऽप्येकविंशतिम् / शातकर्णिर्वर्षमेकं भविष्यति नराधिपः
भाव्यः पुरीषभीरुः स एकविंशत्समाः; शातकर्णिर्नराधिपो वर्षमेकं भविष्यति।
Verse 167
अष्टविंशतिवर्षाणि शिवस्वातिर्भविष्यति / राजा च गौतमी पुत्र एकविंशत्समा नृपः
शिवस्वातिः अष्टाविंशतिवर्षाणि भविष्यति; गौतमीपुत्रो राजा एकविंशत्समा नृपः।
Verse 168
एकोनविंशति राजा यज्ञः श्रीशातकर्ण्यथ / षडेव भविता त्समाद्विजयस्तु समानृपः
एकोनविंशत्समा राजा यज्ञः श्रीशातकर्णिः; षट्समाः विजयः समानृपो भविता।
Verse 169
देडश्रीशातकर्णी च तस्य पुत्रः समास्त्रयः / पुलोमारिः समाः सप्त ततश्चैषां भविष्यति
देḍश्रीशातकर्णी तस्य पुत्रः त्रिसमाः; पुलोमारिः सप्तसमाः, ततश्चैषां भविष्यति।
Verse 170
इत्येते वै नृपास्त्रिंशदन्ध्रा भोक्ष्यन्ति वै महीम् / समाः शतानि चत्वारि पञ्चाशत्षट् तथैव च
इत्येते अन्ध्रनृपाः त्रिंशत् महीṃ भोक्ष्यन्ति; चत्वारि शतानि षट्पञ्चाशच्च समाः।
Verse 171
अन्ध्राणां संस्थिताः पञ्च तेषां वंश्याश्च ये पुनः / सप्तैव तु भविष्यन्ति दशाभीरास्ततो नृपाः
अन्ध्राणां पञ्च राजानः संस्थिताः; तेषां वंश्या ये पुनः, ते सप्तैव भविष्यन्ति। ततः दशाभीराः नृपाः भविष्यन्ति॥
Verse 172
सप्त गर्दभिनश्चापि ततो ऽथ दश वै शकाः / यवनाष्टौ भविष्यन्ति तुषारास्तु चतुर्दश
ततः सप्त गर्दभिनोऽपि; अथ वै दश शकाः। यवनाः अष्टौ भविष्यन्ति, तुषाराः चतुर्दश॥
Verse 173
त्रयोदश गुरुण्डाश्च मौना ह्येकादशैव तु / अन्ध्रा भोक्ष्यन्ति वसुधां शते द्वे च शतञ्च वै
त्रयोदश गुरुण्डाः; मौनाः एकादशैव तु। अन्ध्राः वसुधां भोक्ष्यन्ति शते द्वे च शतं च वै॥
Verse 174
सप्तषष्टिं च वर्षाणि दशाभीरास्ततो नृपाः / सप्त गर्दभिनश्चैव भोक्ष्यन्तीमां द्विसप्ततिम्
सप्तषष्टिं वर्षाणि दशाभीराः नृपाः। सप्त गर्दभिनश्चैव इमां वसुधां द्विसप्ततिं भोक्ष्यन्ति॥
Verse 175
शतानि त्रीण्यशीतिं च भोक्ष्यन्ति वसुधां शकाः / आशीती द्वे च वर्षाणि भोक्तारो यवना महीम्
शकाः वसुधां शतानि त्रीण्यशीतिं च भोक्ष्यन्ति। यवनाः महीम् आशीती द्वे च वर्षाणि भोक्तारः॥
Verse 176
पञ्चवर्षशतानीह तुषाराणां मही स्मृता / शतान्यर्द्धचतुर्थानि भवितारस्त्रयोदश
इह तुषाराणां मही पञ्चवर्षशतानि स्मृता; त्रयोदश भूपतयः शतान्यर्द्धचतुर्थानि भविष्यन्ति।
Verse 177
गुरुण्डा वृषलैः सार्द्धं भोक्ष्यन्ते म्लेच्छजातयः / शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ते मौना एकादशैव तु
गुरुण्डा वृषलैः सार्धं म्लेच्छजातयो भोक्ष्यन्ते; शतानि त्रीणि मौनाः एकादशैव तु भोक्ष्यन्ते।
Verse 178
तेषु च्छिन्नेषु कालेन ततः किलकिलो नृपः / ततः किलकिलेभ्यश्च विन्ध्यशक्तिर्भविष्यति
तेषु कालेन छिन्नेषु ततः किलकिलो नृपः; ततः किलकिलेभ्यश्च विन्ध्यशक्तिर्भविष्यति।
Verse 179
समाः षण्णवतिं चैव पृथिवीं तु समेष्यति / नृपान्वैदिशकांश्चाथ भविष्यांस्तु निबोधत
समाः षण्णवतिं चैव पृथिवीं तु समेष्यति; नृपान् वैदिशकांश्चाथ भविष्यांश्च निबोधत।
Verse 180
शेषस्य नागराजस्य पुत्रः सुर पुरञ्जयः / भोगी भविष्यते राजा नृपो नागकुलोद्वहः
शेषस्य नागराजस्य पुत्रः सुरपुरञ्जयः; भोगी भविष्यते राजा नृपो नागकुलोद्वहः।
Verse 181
सदाचन्द्रस्तु चन्द्राशुर्द्वितीयो नखवांस्तथा / धनधर्मा ततश्चापि चतुर्थो वंशजः स्मृतः
सदाचन्द्रः, चन्द्राशुः द्वितीयः, तथा नखवान्; ततः धनधर्मा, चतुर्थो वंशजः स्मृतः।
Verse 182
भूतिनन्दस्ततश्चापि वैदिशे तु भविष्यति / तस्य भ्राता यवीयांस्तु नाम्ना नन्दियशाः किल
ततः भूतिनन्दो वैदिशे भविष्यति; तस्य कनिष्ठो भ्राता नन्दियशाः नाम किल।
Verse 183
तस्यान्वयो भविष्यन्ति राजानस्ते त्रयस्तु वै / दैहित्रः शिशिको नाम पूरिकायां नृपो ऽभवत्
तस्य वंशे त्रयो राजानो भविष्यन्ति; दैहित्रः शिशिकः नाम पूरिकायां नृपोऽभवत्।
Verse 184
विन्ध्यशक्तिसुतश्चापि प्रवीरो नाम वीर्यवान् / भोक्ष्यते च समाः षष्टिं पुरीं काञ्चनकां च वै
विन्ध्यशक्तेः सुतः प्रवीरः नाम वीर्यवान्; स षष्टिं समाः काञ्चनकां पुरीं च भोक्ष्यते।
Verse 185
यक्ष्यते वाजपेयैश्च समाप्तवरदक्षिणैः / तस्य पुत्रास्तु चत्वारो भविष्यन्ति नराधिपाः
स वाजपेयैः समाप्तवरदक्षिणैः यक्ष्यते; तस्य चत्वारः पुत्रा नराधिपा भविष्यन्ति।
Verse 186
विन्ध्यकानां कुलानां ते नृपा वैवाहिकास्त्रयः / सुप्रतीको गभीरश्च समा भोक्ष्यति विंशतिम्
विन्ध्यककुलेषु ते वैवाहिकाः त्रयो नृपाः भविष्यन्ति। तेषु सुप्रतीकः गभीरश्च विंशतिं समाः राज्यं भोक्ष्यतः।
Verse 187
शङ्कमानो ऽभवद्राजा महिषीणां महीपतिः / पुष्पमित्रा भविष्यन्ति षट् स्त्रिमित्रास्त्रयोदश
शङ्कमानो नाम राजा अभवत्, स च महिषीणां महीपतिः। पुष्पमित्रा षट् भविष्यन्ति, स्त्रिमित्राः त्रयोदश च।
Verse 188
मेकलायां नृपाः सप्त भविष्यन्ति च सप्ततिः / कोमलायां तु राजानो भविष्यन्ति महाबलाः
मेकलायां नृपाः सप्त तथा सप्ततिः भविष्यन्ति। कोमलायां तु महाबला राजानः भविष्यन्ति।
Verse 189
मेघा इति समाख्याता बुद्धिमन्तो नवैव तु / नैषधाः पार्थिवाः सर्वे भविष्यन्त्यामनुक्षयात्
मेघा इति समाख्याता नव बुद्धिमन्तो भविष्यन्ति। नैषधाः सर्वे पार्थिवा अमनुक्षयात् भविष्यन्ति।
Verse 190
नलवंशप्रसूतास्ते वीर्यवन्तो महाबलाः / मगधानां महावीर्यो विश्वस्फाणिर्भविष्यति
नलवंशप्रसूतास्ते वीर्यवन्तो महाबलाः। मगधानां तु महावीर्यो विश्वस्फाणिर्भविष्यति।
Verse 191
उत्साद्य पार्थिवान्सर्वान्सो ऽन्यान्वर्णान्करिष्यति / कैवर्त्तान्मद्रकांश्चेव पुलिन्दान्ब्राह्मणांस्तथा
स सर्वान् पार्थिवान् उत्साद्य अन्यान् वर्णान् करिष्यति; कैवर्त्तान् मद्रकांश्चैव पुलिन्दान् ब्राह्मणांश्च तथा।
Verse 192
स्थापयिष्यन्ति गजानो नानादेशेषु ते जनान् / विश्वस्फाणिर्महासत्त्वो युद्धे विष्णुसमप्रभः
ते गजानाः नानादेशेषु तान् जनान् स्थापयिष्यन्ति; विश्वस्फाणिर्महासत्त्वो युद्धे विष्णुसमप्रभः।
Verse 193
विश्वस्फाणिर्नरपतिः क्लीबाकृतिरिवोच्यते / उत्सादयित्वा क्षत्रं तु क्षत्रमन्यत्करिष्यति
विश्वस्फाणिर्नरपतिः क्लीबाकृतिरिवोच्यते; उत्सादयित्वा क्षत्रं तु क्षत्रमन्यत्करिष्यति।
Verse 194
नव नागास्तु भोक्ष्यति पुरीं चंपावतीं नृपाः / मथुरां च पुरा रम्यां नागा भोक्ष्यन्ति सप्त वै
नव नागास्तु नृपाः पुरीं चम्पावतीं भोक्ष्यन्ति; मथुरां च पुरा रम्यां नागा भोक्ष्यन्ति सप्त वै।
Verse 195
अनुगङ्गाप्रयागं च साकेतं मगधांस्तथा / एताञ्जनपदान्सर्वान्भोक्ष्यन्ते सप्तवंशजाः
अनुगङ्गाप्रयागं च साकेतं मगधान् तथा; एतान् जनपदान् सर्वान् भोक्ष्यन्ते सप्तवंशजाः।
Verse 196
नैष धान्य दुकांश्चैव शैशीतान् कालतोयकान् / एताञ्जनपदान्सर्वान्भोक्ष्यन्ते मणिधान्यजान्
नैष धान्यदुकांश्चैव शैशीतान् कालतोयकान्। एताञ्जनपदान्सर्वान् भोक्ष्यन्ते मणिधान्यजान्॥
Verse 197
कोशलांश्चान्ध्रपैण्ड्रांश्च ताम्रलिप्तान्ससागरान् / चंपां चैव पुरीं रम्यां भोक्ष्यन्ते देवरक्षिताः
कोशलांश्चान्ध्रपैण्ड्रांश्च ताम्रलिप्तान्ससागरान्। चंपां चैव पुरीं रम्यां भोक्ष्यन्ते देवरक्षिताः॥
Verse 198
कलिङ्गा महिषाश्चैव महेन्द्रनिलयाश्च ये / एताञ्जनपदान्सर्वान् पालयिष्यति वै गुहः
कलिङ्गा महिषाश्चैव महेन्द्रनिलयाश्च ये। एताञ्जनपदान्सर्वान् पालयिष्यति वै गुहः॥
Verse 199
स्त्रीराष्ट्रभोजकांश्चैव भोक्ष्यते कनकाह्वयः / तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वे ह्यते महीक्षितः
स्त्रीराष्ट्रभोजकांश्चैव भोक्ष्यते कनकाह्वयः। तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वे ह्यते महीक्षितः॥
Verse 200
अल्पप्रसादा ह्यनृता महाक्रोधा ह्यधार्मिकाः / भविष्यन्तीह यवना धर्मतः कामतोर्ऽथतः
अल्पप्रसादा ह्यनृता महाक्रोधा ह्यधार्मिकाः। भविष्यन्तीह यवना धर्मतः कामतोऽर्थतः॥
Frequently Asked Questions
The chapter samples show multiple connected lines: a Turvasu-linked succession (Turvasu → Vahni → Gobhanu → Trisanu/Apajita → Karandhama → Marutta) with a Paurava insertion via Duṣkanta, plus Druhyu’s branch (Babhrū/Setu → Aruddha → Gāndhāra) and Anu’s sons (Sabhānara, Kālacakṣu, Parākṣa) continuing into later kings.
Pāṇḍya, Kerala, Cola, and Kulya are presented as descendants whose names define their janapadas; likewise Gāndhāra is stated to give his name to the “Gāndhāra-viṣaya,” mapping genealogy directly onto regional toponyms.
No—based on the provided verses, the content is genealogical and regional-historical (vamsha/janapada) rather than Śākta esoterica; there is no indication of Lalitopākhyāna-specific Vidyā, Yantra, or Bhaṇḍāsura narratives in this excerpt.