Shloka 91
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
विचार्य यस्माद्गोधर्मं त्वमेवं कृतवानसि / भक्त्या चानन्ययास्मासु मुने प्रीतास्मि तेन ते
Transliteration
vicārya yasmādgodharmaṃ tvamevaṃ kṛtavānasi / bhaktyā cānanyayāsmāsu mune prītāsmi tena te
Translation
यस्माद् गोधर्मं विचार्य त्वमेवं कृतवानसि, मुने; अस्मासु चानन्यया भक्त्या तेन तेऽहं प्रीतास्मि।
Word by Word
विचार्यhaving considered
विचार्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-चर् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action), अव्ययवत् प्रयोगः
यस्मात्because of which/for which reason
यस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन
गो-धर्मम्the duty/law of a cow (cow-duty)
गो-धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
एवम्thus/in this way
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
कृतवान्having done/did
कृतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्तवतु (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अनन्ययाwith exclusive (undivided)
अनन्यया:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootअनन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) भक्त्या इति
अस्मासुtowards/among us
अस्मासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
प्रीताpleased
प्रीता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रीत (प्रातिपदिक; कृदन्त from प्री/प्रीण् धातु)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् (understood) इति विशेषणम्
अस्मिI am
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/4th), एकवचन