Varaha Purana 192.39: Adhyaya 192, Shloka 39

Description of the Universal Peace-Recitation and the Madhuparka Rite

Devanagari script

अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्ककम् ॥ नरस्य मृत्यु काले तु दद्यत्संसार मोक्षणम्

Sanskrit recitationVaraha Purana 192.39

Transliteration

anenaiva tu mantreṇa dadyācca madhuparkakam || narasya mṛtyu kāle tu dadyatsaṃsāra mokṣaṇam

Translation

Этой же мантрой следует поднести мадхупарку. А во время смерти человека следует дать то, о чём говорится, что оно дарует освобождение от сансары.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनेन: with this
• अनेन: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — instrumental pronoun: 'by/with this'

• एव: indeed/only
• एव: सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात — emphasis 'indeed/only'

• तु: then/but
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात — contrast/emphasis

• मन्त्रेण: by the mantra
• मन्त्रेण: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — instrumental: 'by mantra'

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd/प्रथम), एकवचन; परस्मैपद — 'should give'

• च: also
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक — 'and/also'

• मधुपर्ककम्: madhuparka offering
• मधुपर्ककम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: मधुपर्कक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative object

• नरस्य: of a man
• नरस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — genitive: 'of a man'

• मृत्यु-काले: at the time of death
• मृत्यु-काले: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मृत्योः काले) — locative: 'at the time of death'

• तु: then
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd/प्रथम), एकवचन; परस्मैपद — 'should give'

• संसार-मोक्षणम्: release from saṃsāra
• संसार-मोक्षणम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: संसार (प्रातिपदिक) + मोक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संसारस्य मोक्षणम्) — accusative object

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Ritual
• End-of-life Practices (Textual)
• Sanskrit Studies

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It indicates how Purāṇic ritual instructions extend into end-of-life contexts, helping scholars map intersections between domestic rites, mantra practice, and soteriological aspiration.

Which geographic location is identified?

No geographic location is specified.

What is the primary ethical instruction?

It emphasizes supportive care and purposeful ritual attention at the end of life, framing such actions as oriented toward release from saṃsāra.