Rig Veda 7.82.2: Mandala 7, Sukta 82, Mantra 2

Sukta 7.82

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सम्राळन्यः स्वराळन्य उच्यते वां महान्ताविन्द्रावरुणा महावसू । विश्वे देवासः परमे व्योमनि सं वामोजो वृषणा सं बलं दधुः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.82.2

Transliteration

samrā́ḷ anyáḥ svārā́ḷ anyá ucyate vāṃ mahā́ntāv índrā́varuṇā mahā́vasū | víśve devā́saḥ paramé vyòmani sáṃ vām ójo vṛṣaṇā sáṃ bálaṃ dadhūḥ ||

Translation

Одного из вас именуют Самра̄джем — вселенским царём, другого — Свара̄джем, самодержцем: вы оба велики, Индра и Варуна, великие дарители богатств. Все боги в высочайшем небе сложили воедино в вас, о два могучих быка, соединённую силу и соединённую мощь.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सम्राट्: sovereign, supreme ruler
• सम्राट्: Kartā (as predicate/epithet) / Sambodhana-sense in praise
• Type: Adjective (royal epithet)
• Root: सम्-राज् (प्रातिपदिक: सम्राट् < सम् + राज् ‘to rule’)

• अन्यः: the one (other), one of the two
• अन्यः: Kartā (subject: ‘one [of the two]’)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• स्वराट्: self-ruling, independent sovereign
• स्वराट्: Kartā (as predicate/epithet)
• Type: Adjective (royal epithet)
• Root: स्व-राज् (प्रातिपदिक: स्वराट् < स्व + राज्)

• अन्यः: the other one
• अन्यः: Kartā (subject: ‘the other [of the two]’)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• उच्यते: is called, is said
• उच्यते: (Verb) —
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: Sampradāna/Adhikaraṇa (contextual: ‘of/for you two’ in predication)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वितीय-पुरुष सर्वनाम)

• महान्तौ: the two great (ones)
• महान्तौ: Kartā (subject: the two great ones)
• Type: Adjective
• Root: महन्त् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रावरुणा: Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणा: Kartā (subject)
• Type: Noun (dual deity-compound)
• Root: इन्द्र + वरुण (देवनाम; द्वन्द्व-समास)

• महावसू: the two of great riches / great benefactors
• महावसू: Kartā (apposition to Indra-Varuṇa)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: महा + वसु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-भाव: ‘having great wealth/goods’)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā (subject of ‘dadhus’)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवासः: the gods
• देवासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• परमे: in the highest
• परमे: Adhikaraṇa (locative: place)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• व्योमनि: in the sky / in the highest heaven
• व्योमनि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: — (modifies verb ‘दधुः’)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: of you two
• वाम्: Sampradāna/Adhikaraṇa (possessive relation with ‘ओजः/बलम्’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• ओजः: might, vigor
• ओजः: Karma (object of ‘दधुः’)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• वृषणा: O you two mighty (bull-like ones)
• वृषणा: Sambodhana (address to the two) / appositional epithet
• Type: Adjective (epithet)
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक; ‘bull-like, mighty’)

• सम्: together
• सम्: — (modifies ‘दधुः’)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (अव्यय/उपसर्ग)

• बलम्: strength
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)

• दधुः: they have placed/established, they bestowed
• दधुः: (Verb) —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)