Rig Veda 5.85.6: Mandala 5, Sukta 85, Mantra 6

Sukta 5.85

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इमामू नु कवितमस्य मायां महीं देवस्य नकिरा दधर्ष । एकं यदुद्ना न पृणन्त्येनीरासिञ्चन्तीरवनयः समुद्रम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.85.6

Transliteration

imā́m ū̀ nú kavítamasya māyā́ṃ mahī́ṃ devásya nákir ā́ dadharṣa | ékaṃ yád udnā́ ná pṛṇanty énīr āsiñcántīr avánayaḥ samudrám ||

Translation

Ныне — эту великую майю, творящую мощь всевидящего бога, — никто не одолел. Одного Океана не наполняют реки, хотя непрестанно вливают воды: так и беспредельное вмещает все течения, не иссякая — бесконечность Варуны удерживает их и хранит ритуальный порядок.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमाम्: this (fem.), this one
• इमाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊँ: indeed / O! (emphatic particle)
• ऊँ: —
• Type: Indeclinable
• Root: ऊँ (निपात)

• नु: now / indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• कवितमस्य: of the most sage-like (one)
• कवितमस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: कवितम (प्रातिपदिक; कवि + तमप्)

• मायाम्: power / wondrous skill / māyā
• मायाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)

• महीम्: great
• महीम्: विशेषण (कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• नकिः: no one
• नकिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नकिः (निपात/सर्वनाम-अव्यय)

• आ: towards / completely (preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• दधर्ष: has dared / has overpowered
• दधर्ष: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृष् (धातु; ‘धर्षति’)

• एकम्: one (single)
• एकम्: कर्म (पृणन्ति-क्रियायाः)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: कर्म (एकम् इत्यस्य विशेषण/सम्बन्धी)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उद्ना: with water
• उद्ना: करण
• Type: Noun
• Root: उदन् (प्रातिपदिक; ‘water’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• पृणन्ति: they fill
• पृणन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु; ‘to fill’)

• एनीः: the swift ones / streams (waters)
• एनीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: एनी (प्रातिपदिक)

• आसिञ्चन्तीः: pouring in / streaming
• आसिञ्चन्तीः: कर्तृ (एनीः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: सिच् (धातु) + आ- (उपसर्ग)

• अवनयः: channels / river-beds / courses
• अवनयः: कर्तृ (आसिञ्चन्तीः इत्यस्य समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: अवनि (प्रातिपदिक)

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)