Rig Veda 5.55.2: Mandala 5, Sukta 55, Mantra 2

Sukta 5.55

Rishi: Atri (Ātreya tradition)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable; refrain continues)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वयं दधिध्वे तविषीं यथा विद बृहन्महान्त उर्विया वि राजथ । उतान्तरिक्षं ममिरे व्योजसा शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

Recitation with translationRig Veda 5.55.2

Transliteration

svayáṃ dadhidhve tavíṣīṃ yáthā vida bṛhánmahānta urviyā́ ví rājatha | utā́ntárikṣaṃ mamire vyòjasā śúbhaṃ yātām ánu rathā́ avṛtsata ||

Translation

Сами вы утверждаете свою мощь, как подобает, о широкие и великие; вы сияете далеко в просторе. И срединное пространство вы измеряете своей силой. Да катятся ваши колесницы, следуя благому пути.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वयम्: by yourselves, of your own accord
• स्वयम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (प्रातिपदिक/अव्यय)

• दधिध्वे: you have placed/established (for yourselves)
• दधिध्वे: क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: ‘यूयम्’)
• Type: Verb
• Root: धा (डुधाञ्) / दधि- (धातोः पुनरुक्त-आदेशः)

• तविषीम्: strength, might
• तविषीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तविषी (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)

• यथा: as, in such a way that
• यथा: Adverbial (उपमान/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• विद: know!, perceive!
• विद: क्रिया (सम्बोधन-प्रयुक्त)
• Type: Verb
• Root: विद् (विदँ ज्ञाने) / वेदिक-आज्ञार्थे ‘विद’

• बृहन्महान्तः: the lofty and great (ones)
• बृहन्महान्तः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् + महान्त् (विशेषण-प्रातिपदिके)

• उर्विया: with/through broadness, with wide expanse
• उर्विया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: उर्वी (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely, forth
• वि: Preverb (क्रियाविशेषक)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• राजथ: you rule, you shine forth
• राजथ: क्रिया (कर्तृ: बृहन्महान्तः)
• Type: Verb
• Root: राज् (राजृँ दीप्तौ/ऐश्वर्ये)

• उत: and also
• उत: Discourse connective
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• अन्तरिक्षम्: the midspace, atmosphere
• अन्तरिक्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)

• ममिरे: they measured out, they apportioned
• ममिरे: क्रिया (कर्तृ: ते/मरुतः)
• Type: Verb
• Root: मा (मा॒ङ् माने/मिमातेः; ‘मि’ माने/माने) → ममे (लिट्)

• वि: apart, distinctly
• वि: Preverb
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• ओजसा: with might, by power
• ओजसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ओजस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)

• शुभम्: auspicious, splendid
• शुभम्: Karma (or कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक/विशेषण)

• याताम्: go!, come!, proceed (you two)
• याताम्: क्रिया (कर्तृ: ‘यूवाम्’—सम्बोधितौ)
• Type: Verb
• Root: या (या॒ङ् गतौ) / याता (कृदन्त-आधार)

• अनु: after, along
• अनु: Adverbial/Preverb
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• रथाः: chariots
• रथाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक)

• अवृत्सत: they rolled/followed, they moved along (after)
• अवृत्सत: क्रिया (कर्तृ: रथाः)
• Type: Verb
• Root: वृत् (वृतँ वरणे/वर्तने) + अव-