Rig Veda 1.136.1: Mandala 1, Sukta 136, Mantra 1

Sukta 1.136

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.136)

Devata: Mitra-Varuṇa (probable for RV 1.136; ‘two kings’ and later mention of Mitra, Aryaman, Varuṇa in 1.136.2 suggests Ādityas with focus on Mitra-Varuṇa)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixture (probable; requires full metrical scan; marked as uncertain)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र सु ज्येष्ठं निचिराभ्यां बृहन्नमो हव्यं मतिं भरता मृळयद्भ्यां स्वादिष्ठं मृळयद्भ्याम् । ता सम्राजा घृतासुती यज्ञेयज्ञ उपस्तुता । अथैनोः क्षत्रं न कुतश्चनाधृषे देवत्वं नू चिदाधृषे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.136.1

Transliteration

prá sú jyeṣṭháṃ ni-cirā́bhyāṃ bṛhán námo havyáṃ matíṃ bharatā mṛḷayád-bhyāṃ svādiṣṭháṃ mṛḷayád-bhyām | tā́ sam-rā́jā ghṛtā́sutī yajñé-yajñe úpa-stutā | áthai noḥ kṣatráṃ ná kútaś canā́dhṛṣe deva-tváṃ nú cit ā́dhṛṣe ||

Translation

Вознесите великую, древнейшую хвалу — жертвенное приношение мысли — двум долгодержащимся, двум милующим, сладчайше милостивым. Те два самодержавных царя, богатые возлиянием гхи, восхваляемые на каждом жертвоприношении, — тогда их кшатрийская власть (kṣatra) нигде и ниоткуда неодолима; и даже их божественность не может быть одолена.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• सु: well, excellently
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (upasarga/avyaya)

• ज्येष्ठम्: the best, the eldest (as object)
• ज्येष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of ज्येष्ठ/ज्यायस्)

• निचिराभ्याम्: with the two ‘niciprā/long-lasting’ (two goddesses/powers)
• निचिराभ्याम्: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: निचिरा (प्रातिपदिक; Vedic epithet)

• बृहन्: the great one
• बृहन्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• नमः: reverence, homage
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• हव्यम्: the oblation to be offered
• हव्यम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• मतिम्: thought, hymn, intention
• मतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• भरत: bear/bring (you)
• भरत: —
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• मृळयद्भ्याम्: with the two who show mercy
• मृळयद्भ्याम्: Karaṇa
• Type: Participle
• Root: मृळय (धातु; denom./caus. ‘to be gracious, to pity’)

• स्वादिष्ठम्: the sweetest, most pleasant
• स्वादिष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्वादिष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of स्वादु)

• मृळयद्भ्याम्: with the two merciful ones
• मृळयद्भ्याम्: Karaṇa
• Type: Participle
• Root: मृळय (धातु)

• ता: those two (fem.)
• ता: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• सम्राजा: two sovereign queens
• सम्राजा: Kartā
• Type: Noun
• Root: सम्राज् (प्रातिपदिक)

• घृतासुती: the two whose libation is ghee / ghee-offering
• घृतासुती: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: घृतासुति (प्रातिपदिक; घृत + आसुति)

• यज्ञेयज्ञे: in every sacrifice
• यज्ञेयज्ञे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• उपस्तुता: praised, lauded
• उपस्तुता: Kartā
• Type: Participle
• Root: उप-स्तु (धातु; ‘to praise’)

• अथ: then, and so
• अथ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (avyaya)

• एनयोः: of these two
• एनयोः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: इदम्/एतद् (सर्वनाम; Vedic एन)

• क्षत्रम्: sovereign power, dominion
• क्षत्रम्: Kartā
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (avyaya)

• कुतश्चन: from anywhere at all
• कुतश्चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: कुतस् + चन (avyaya)

• आधृषे: is dared/assailed
• आधृषे: —
• Type: Verb
• Root: आ-धृष् (धातु; ‘to dare, assail’)

• देवत्वम्: divinity, godhead
• देवत्वम्: Kartā
• Type: Noun
• Root: देवत्व (प्रातिपदिक)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (avyaya)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (avyaya)

• आधृषे: is dared/assailed
• आधृषे: —
• Type: Verb
• Root: आ-धृष् (धातु)