Rig Veda 9.97.22: Mandala 9, Sukta 97, Mantra 22

Sukta 9.97

Rishi: Soma Pavamāna seers

Devata: Soma Pavamāna (with vāk and gāvaḥ as assisting powers)

Chandas: Jagatī (likely; confirm metrically)

Samhita Patha (Devanagari)

तक्षद्यदी मनसो वेनतो वाग्ज्येष्ठस्य वा धर्मणि क्षोरनीके । आदीमायन्वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम् ॥

Transliteration

tákṣad yádī manáso vénato vā́g jyéṣṭhasya vā dhármaṇi kṣór anī́ke | ā́d īm ā́yan váram ā́ vāvaśānā́ juṣṭáṃ pátiṃ kalaśé gā́va índum ||

Translation

Quando a Palavra, movida pela mente desejante, o talha segundo a lei do Supremo, no rosto fulgente do leite, então as potências buscadoras vêm a ele, ávidas do dom: os raios‑vacas, no vaso, acolhem o senhor amado, o Indu, no jarro.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तक्षत्: fashioned, formed
• तक्षत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)

• यत्: when/that which
• यत्: (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ई: indeed, just
• ई: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ई (निपात) / इति-प्रकारः

• मनसः: of the mind
• मनसः: सम्बन्ध (genitive) / अधिकरण-सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• वेनतः: of the inspired/seer-like (one)
• वेनतः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वेन (प्रातिपदिक) / वेनत् (वेदिक-रूप)

• वाक्: speech
• वाक्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• ज्येष्ठस्य: of the eldest/foremost
• ज्येष्ठस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• धर्मणि: in the law/ordinance, in the established order
• धर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धर्मन् (प्रातिपदिक)

• क्षोरनीके: in the bright-faced/razor-edged (place/condition)
• क्षोरनीके: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective
• Root: क्षोरनीक (प्रातिपदिक; वेदिक-समास)

• आत्: then, thereafter
• आत्: (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) + त् (निपात) → आत्

• ईम्: him/it
• ईम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम) → ईम् (वेदिक-एन्क्लिटिक)

• आयन्: they came/approached
• आयन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) + आ (उपसर्ग) → आ-इ

• वरम्: the choice boon / the best
• वरम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• वावशाना: desiring, eager
• वावशाना: कर्तृ (विशेषणम्) / सहकर्तृ
• Type: Participle
• Root: वाश्/ववश् (धातु; वेदिक) → वावशान (कृदन्त)

• जुष्टम्: pleasing, welcomed
• जुष्टम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle/Adjective
• Root: जुष् (धातु) → जुष्ट (कृदन्त)

• पतिम्: lord, master
• पतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• कलशे: in the vessel (soma-jar)
• कलशे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: कलश (प्रातिपदिक)

• गावः: the cows (i.e., milk/streams; also literal cows)
• गावः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• इन्दुम्: the Soma-drop, Indu
• इन्दुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)