Rig Veda 9.68.2: Mandala 9, Sukta 68, Mantra 2

Sukta 9.68

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

स रोरुवदभि पूर्वा अचिक्रददुपारुहः श्रथयन्त्स्वादते हरिः । तिरः पवित्रं परियन्नुरु ज्रयो नि शर्याणि दधते देव आ वरम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.68.2

Transliteration

sá rórūvad abhí pū́rvā acíkradad upā́ruhaḥ śráthayan svā́date háriḥ | tiráḥ pavítraṃ paríyann urú járyo ní śáryāṇi dadhate devá ā́ váram ||

Translation

Ele ruge e clama sobre os antigos fundamentos; subindo, o fulvo solta os laços e torna doce. Transpondo o filtro, movendo‑se em amplos cursos, o deus depõe seus ímpetos velozes e chega à excelência escolhida.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• रोरुवत्: roaring, loudly sounding
• रोरुवत्: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle (Adjectival) / Kṛdanta
• Root: √रु (रवणे/क्रन्दने) → रोरुवत् (वर्तमान-कृदन्त)

• अभि: towards, over
• अभि: अधिकारण/दिशा-निर्देश (towards/over)
• Type: Indeclinable (Preverb/Adverb)
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• पूर्वाः: the former/earlier (ones/streams)
• पूर्वाः: कर्म (गत्यर्थे लक्ष्य-समूहः)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पूर्व (विशेषण-प्रातिपदिक)

• अचिक्रदत्: cried out, shouted
• अचिक्रदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √क्रन्द् (क्रन्दने) with reduplication → चिक्रद्; aorist injunctive/augmentless

• उप: up to, near
• उप: दिशा/समीप्य
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• आरुहः: mounting, ascending
• आरुहः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle/Noun (agentive) / Kṛdanta
• Root: √रुह् (आरोहणे) with उपसर्ग आ- → आरुह; (agent noun/participle)

• श्रथयन्: loosening, making slack
• श्रथयन्: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle (Present) / Kṛdanta
• Root: √श्रथ् (शिथिलीकरणे/विस्रंसने) → श्रथय (णिच्) वर्तमान-कृदन्त

• स्वादते: tastes sweet / is sweet
• स्वादते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्वद् (आस्वादने/रुचौ) → स्वादते

• हरिः: the tawny one (Soma/steed-like Soma)
• हरिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• तिरः: across, through
• तिरः: अधिकारण/मार्ग-निर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस् (अव्ययीभाव/अव्यय)

• पवित्रम्: the filter, strainer
• पवित्रम्: कर्म (गमनस्य)
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• परियन्: going around, moving through
• परियन्: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Participle (Present) / Kṛdanta
• Root: √या (गत्यर्थे) with परि- → परिय (वर्तमान-कृदन्त)

• उरु: wide, far, broad
• उरु: कर्म/अधिकारण (व्याप्ति)
• Type: Adjective
• Root: उरु (विशेषण-प्रातिपदिक)

• ज्रयः: the rushing stream / swift course
• ज्रयः: कर्तृ/कर्तृ-सम्बन्ध (प्रवाहः)
• Type: Noun
• Root: ज्रय (प्रातिपदिक; ‘वेग/प्रवाह’ इत्यर्थे) अथवा √ज्रि/ज्रय् (गत्यर्थ) से सम्बन्धित

• नि: down, into
• नि: दिशा-निर्देश (down/into)
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• शर्याणि: channels/paths (for the flow)
• शर्याणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्याणि (प्रातिपदिक; ‘शर्य’/‘शर्याण’—उपकरण/धाराः/मार्गाः इत्यादि; RV-विशिष्ट)

• दधते: they place, they set
• दधते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने) → दधते

• देवः: the god (Soma)
• देवः: कर्तृ (सम्बोधन-भावः/विशेषण-भावः: ‘the god’)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: दिशा-निर्देश (towards)
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वरम्: the choice boon / the best (place/goal)
• वरम्: कर्म (गमनस्य लक्ष्यः)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)