Rig Veda 7.83.3: Mandala 7, Sukta 83, Mantra 3

Sukta 7.83

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सं भूम्या अन्ता ध्वसिरा अदृक्षतेन्द्रावरुणा दिवि घोष आरुहत् । अस्थुर्जनानामुप मामरातयोऽर्वागवसा हवनश्रुता गतम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.83.3

Transliteration

sáṃ bhū́myā antā́ dhvasirā́ adṛkṣaténdrāvaruṇā diví ghóṣa ā́ruhat | ásthur jánānām úpa mā́m arātayo 'rvā́g ávasā havana-śrutā́ gátam ||

Translation

Pareceu que os confins da terra tremiam juntos; ó Indra e Varuṇa, o brado subiu ao céu. Forças hostis, do meio dos homens, ergueram-se contra mim; vinde a nós de perto com o vosso auxílio, vós que ouvis o chamado: trazei a proteção que restaura o chão interior.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• भूम्याः: of the earth
• भूम्याः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• अन्ताः: the ends/borders
• अन्ताः: कर्तृ (with ध्वसिरे)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)

• ध्वसिरे: have collapsed/crumbled
• ध्वसिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ध्वस् (धातु; ‘to crumble, fall, be shattered’)

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अदृक्षत: appeared, were seen
• अदृक्षत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु; ‘to see, appear’)

• इन्द्रावरुणा: Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणा: कर्तृ (with अदृक्षत/आरुहत्/गतम्)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-वरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव् ‘heaven’)

• घोषः: a roar, clamour
• घोषः: कर्तृ (with आरुहत्)
• Type: Noun
• Root: घोष (प्रातिपदिक)

• आरुहत्: rose up, mounted
• आरुहत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रुह् (धातु; ‘to rise, mount’) + आ-

• अस्थुः: stood (firm), took their stand
• अस्थुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु; ‘to stand’)

• जनानाम्: of the peoples
• जनानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• मा: me
• मा: कर्म (with उप)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमरा॑तयः: hostilities, hostile forces
• अमरा॑तयः: कर्तृ (with अस्थुः)
• Type: Noun
• Root: अमरा॑ति (प्रातिपदिक; ‘hostility, enmity’)

• अर्वाक्: hither, towards here
• अर्वाक्: —
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय/दिशावाचक)

• अवसा: with help/protection
• अवसा: करण
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)

• हवनश्रुता: hearers of the invocation
• हवनश्रुता: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: हवन-श्रुत (बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रातिपदिक; ‘hearing the call/invocation’)

• गतम्: come; having come (as an invocation)
• गतम्: क्रियाविशेष/आह्वान (imperatival sense)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त; भूतकृत्/क्त)