Rig Veda 7.75.1: Mandala 7, Sukta 75, Mantra 1

Sukta 7.75

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (likely; confirm by metrical count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

व्युषा आवो दिविजा ऋतेनाविष्कृण्वाना महिमानमागात् । अप द्रुहस्तम आवरजुष्टमङ्गिरस्तमा पथ्या अजीगः ॥

Transliteration

vy ùṣā́ āvo divi-jā́ ṛténa āviḥ-kṛṇvānā mahimā́nam ā́gāt | ápá drúhas táma ā́var ájuṣṭam aṅgiras-tamā pathyā́ ajīgaḥ ||

Translation

A Aurora resplandeceu, nascida do céu, segundo a Lei da Verdade (ṛta), tornando manifesta a sua grandeza. Ela expulsou a treva do enganador, o véu indesejado; a mais angirásica, pôs os caminhos em movimento.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• व्यु॑षा: shone forth / dawned
• व्यु॑षा: Kartā (क्रिया) — ‘उषा’ (अध्याहृत कर्तृ) द्वारा कृतम्
• Type: Verb
• Root: व्यु॑ष् (धातु; √व्युṣ ‘प्रभाते/उषसि प्रादुर्भावे’)

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• आवः: you helped / protected
• आवः: क्रिया; कर्म/सम्प्रदान सूचित (रक्षण/सहाय्य) प्रसङ्गे
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु √अव् ‘रक्षणे/सहाय्ये’)

• दिविजाः: the heaven-born (ones)
• दिविजाः: Kartā (आवः इत्यस्य) — ‘heaven-born (ones)’
• Type: Noun/Adjective
• Root: दिवि-जा (प्रातिपदिक; ‘दिवि’ + ‘जा’ < √जन्)

• ऋतेन: by/with ṛta (cosmic order, truth)
• ऋतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• आविष्कृण्वाना: making manifest, revealing
• आविष्कृण्वाना: Kartā-विशेषण (उषा) / सहक्रिया
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: आविष्-कृ (कृदन्त; ‘आविष्’ अव्यय + √कृ ‘करणे’)

• महिमानम्: greatness, majesty
• महिमानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अगात्: went, came
• अगात्: क्रिया; कर्ता = उषा (अध्याहृत) / आविष्कृण्वाना इत्यनेन विशेषिता
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु √गम् ‘गत्यर्थे’)

• अप: away, off
• अप: —
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• द्रुहः: hostilities, deceits
• द्रुहः: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रुह् (प्रातिपदिक; ‘द्रोह/हिंसा/दुष्टता’)

• तमः: darkness
• तमः: Karma
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, completely
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• आवर: covered over / shut in
• आवर: क्रिया; कर्ता = उषा (अध्याहृत)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु √वृ ‘वरणे/आवरणे’)

• अजुष्टम्: unwelcome, not pleasing (to be accepted)
• अजुष्टम्: Karma-विशेषण
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: जुष् (कृदन्त; √जुष् ‘सेवने/प्रीतौ’)

• अङ्गिरस्तमा: O most Angiras-like / O best of the Aṅgirases
• अङ्गिरस्तमा: सम्बोधन (आह्वान) — ऋषि/देव-विशेषण
• Type: Adjective (vocative) / Noun-epithet
• Root: अङ्गिरस्-तम (प्रातिपदिक; अङ्गिरस् + तमप्)

• पथ्याः: paths, ways (right paths)
• पथ्याः: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: पथ्य (प्रातिपदिक; ‘पथ’ से)

• अजीगः: you caused (them) to go / you led (them)
• अजीगः: क्रिया; कर्ता = सम्बोधितः (अङ्गिरस्तम) ; कर्म = पथ्याः
• Type: Verb
• Root: जि/गम्? (वेदिक causative aorist; √जि/√गम् ‘प्रेरणे/गमने’— यहाँ ‘अजीगः’ = ‘अजीगः’ 2sg aorist causative of √गम्/√जि ‘to set in motion/lead’)