Rig Veda 4.43.2: Mandala 4, Sukta 43, Mantra 2

Sukta 4.43

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

को मृळाति कतम आगमिष्ठो देवानामु कतमः शम्भविष्ठः । रथं कमाहुर्द्रवदश्वमाशुं यं सूर्यस्य दुहितावृणीत ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.43.2

Transliteration

kó mṛḷāti katamá ā́gamiṣṭho devā́nām u katamáḥ śámbhaviṣṭhaḥ | ráthaṃ kám āhur dravád-aśvam āśúṃ yáṃ sū́ryasya duhitā́vṛṇīta ||

Translation

Quem concede a graça da libertação? Quem é o que mais de perto se aproxima entre os deuses, quem o mais benfazejo? Qual é esse carro veloz, de cavalos em corrida, que a Filha do Sol escolheu — pelo qual vindes ao chamado?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कः: who?
• कः: कर्तृ (प्रश्नकर्ता) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-प्रातिपदिक) / किम्

• मृळाति: is gracious / shows mercy
• मृळाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मृळ् (धातु) "to be gracious, to show mercy"

• कतमः: which (one) / who among (them)?
• कतमः: कर्तृ (प्रश्नकर्ता) / विषयः
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: कतम (प्रश्न-प्रातिपदिक) < क + तम

• आगमिष्ठः: the most coming / most ready to come (most approachable)
• आगमिष्ठः: विशेषणम् (कतमः इत्यस्य)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: आ-गम् (धातु) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय; superlative) → आगमिष्ठ

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• उ: indeed / then
• उ: सम्बन्धक/बलवाचक (emphatic particle)
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• कतमः: which (one)?
• कतमः: कर्तृ (प्रश्नकर्ता) / विषयः
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: कतम (प्रश्न-प्रातिपदिक)

• शम्भविष्ठः: most beneficent / most welfare-bringing
• शम्भविष्ठः: विशेषणम् (कतमः इत्यस्य)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: शम् (अव्यय/प्रातिपदिक ‘welfare’) + भव (धातु) + इष्ठ (तमप्) → शम्भविष्ठ

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म (आहुः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• कम्: whom? / which one?
• कम्: कर्म/विषयः (आहुः—‘whom do they call…’)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-प्रातिपदिक) / किम्

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अह्/आह् (धातु) "to say"

• द्रवदश्वम्: having running horses / with swift horses
• द्रवदश्वम्: विशेषणम् (रथम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: द्रवत् (कृदन्त ‘running’) + अश्व (प्रातिपदिक) → द्रवदश्व

• आशुम्: swift
• आशुम्: विशेषणम् (रथम्)
• Type: Adjective
• Root: आशु (प्रातिपदिक)

• यम्: whom/which (that)
• यम्: कर्म (वृणीत इत्यस्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूर्यस्य: of Sūrya (the Sun)
• सूर्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• दुहिता: daughter
• दुहिता: कर्तृ (वृणीत इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: दुहितृ (प्रातिपदिक)

• वृणीत: chooses
• वृणीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु) "to choose"