Rig Veda 3.2.2: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 2

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra

Devata: Agni (Vaiśvānara/household and cosmic Agni)

Chandas: Jagatī (probable continuation of hymn opening)

Samhita Patha (Devanagari)

स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.2.2

Transliteration

sá rocayaj jánuṣā ródasī ubhé sá mātrór abhavat putrá ī́ḍyaḥ | havya-vā́ḷ agnír ajáraś canóhito dūḷábhō viśā́m atíthir vibhā́vasuḥ ||

Translation

Pelo próprio nascimento ele fez resplandecer os dois mundos; das duas Mães tornou-se o Filho digno de invocação. Agni, portador da oblação, sem velhice, posto em nossa alegria, difícil de alcançar e, contudo, hóspede dos povos — Vibhāvasu, resplandecente de múltiplas luzes.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोचयत्: made (them) shine / illumined
• रोचयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु) → रोचयति (णिच्)

• जनुषा: by (his) birth / by nature
• जनुषा: करण
• Type: Noun
• Root: जनु (प्रातिपदिक; ‘birth, kind, nature’)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)

• उभे: both
• उभे: कर्म
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मात्रोः: of the two mothers
• मात्रोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• अभवत्: became
• अभवत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• पुत्रः: a son
• पुत्रः: कर्तृ/विशेष्य (सः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• ईड्यः: praiseworthy, worthy of invocation
• ईड्यः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: ईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘to praise, invoke’ → यत्)

• हव्यवाट्: oblation-bearer
• हव्यवाट्: विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: हव्य-वाट् (समास; हव्यम् + वाट् ‘conveyer/bearer’)

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: कर्तृ/विशेष्य
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अजरः: unaging
• अजरः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अजर (प्रातिपदिक; ‘unaging’)

• चनः: and for us / also our
• चनः: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable + Pronoun
• Root: च (अव्यय/निपात; ‘and, also’) + नः (अस्मद्-प्रातिपदिक, षष्ठी बहुवचनम् ‘of us/our’)

• हितः: set (in place), beneficial
• हितः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: हित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा ‘to place’ → धित/हित ‘placed, set, beneficial’)

• दूळभः: hard to attain
• दूळभः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दूळभ/दुर्लभ (प्रातिपदिक; ‘hard to obtain/approach’)

• विशाम्: of the peoples/clans
• विशाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक; ‘clan, settlement, people’)

• अतिथिः: guest
• अतिथिः: कर्तृ/विशेष्य
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिक)

• विभावसुः: radiant, splendid (Vibhāvasu)
• विभावसुः: विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: विभावसु (प्रातिपदिक; ‘having shining wealth/splendour’)