Rig Veda 2.34.5: Mandala 2, Sukta 34, Mantra 5

Sukta 2.34

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्धन्वभिर्धेनुभी रप्शदूधभिरध्वस्मभिः पथिभिर्भ्राजदृष्टयः । आ हंसासो न स्वसराणि गन्तन मधोर्मदाय मरुतः समन्यवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.34.5

Transliteration

índhanvabhir dhenúbhī rapśádūdhābhir adhvasmábhiḥ pathíbhiḥ bhrā́jad-ṛṣṭayaḥ | ā́ haṃsā́so ná svásarāṇi gantana mádhor mádāya marutaḥ sa-manyavaḥ ||

Translation

Com forças que acendem, com correntes nutridoras de úberes firmes, pelos caminhos da jornada, com lanças que resplandecem, vinde; como cisnes às suas águas, ó Maruts de um só ardor, para o êxtase da doçura melíflua.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्धन्वभिः: with kindling/igniting (forces), with inflaming aids
• इन्धन्वभिः: करण
• Type: Noun (instrumental plural; compound) / Adjective-like epithet
• Root: इन्धनु (प्रातिपदिक; इन्ध् ‘प्रदीपने/दीप्तौ’ से) + अभि (उपसर्ग) → इन्धन्व-

• धेनुभिः: with milch-cows (i.e., nourishing streams)
• धेनुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक) संभवतः √धेन/√धि ‘दुग्ध-प्रवाह’ (परंपरागत)

• रप्शदूधभिः: with sharp/strong udders (i.e., with vigorous sources of milk/strength)
• रप्शदूधभिः: करण
• Type: Adjective + Noun (compound) used as instrumental plural
• Root: रप्शद्- (विशेषण; ‘तीक्ष्ण/कठोर’) + ऊधस्/ऊधन् (प्रातिपदिक ‘थन/उदर’) → ऊधभि- (तृतीया बहु)

• अध्वस्मभिः: with road-dusts / with the dust of the way
• अध्वस्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अध्वस्मन् (प्रातिपदिक; ‘धूलि/मार्ग-धूल’)

• पथिभिः: with paths/ways
• पथिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: पथि (प्रातिपदिक; ‘पथ’)

• भ्राजदृष्टयः: whose spears/visions are shining; shining-lanced
• भ्राजदृष्टयः: कर्तृ
• Type: Adjective (bahuvrīhi-like epithet) / Noun-compound
• Root: √भ्राज् ‘दीप्तौ’ (वर्तमान कृदन्त ‘भ्राजत्/भ्राजद्’) + दृष्टि (प्रातिपदिक ‘दृष्टि/किरण/भाला-दृष्टि’)

• आ: hither, forth (towards)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• हंसासः: swans
• हंसासः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• स्वस॑राणि: (their) sisters
• स्वस॑राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्वसर् (प्रातिपदिक; ‘बहिन/बहन’), यहाँ ‘स्वस॑र’

• गन्तन: come, go (hither)!
• गन्तन: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम् ‘गत्यर्थे’

• मधोः: of honey/sweet drink (mead, soma-sweetness)
• मधोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• मदाय: for exhilaration/intoxication
• मदाय: सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक; ‘मद/उन्माद/हर्ष’)

• मरुतः: the Maruts (storm-gods)
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• समन्यवः: of united ardour/with common fury; unanimous in impulse
• समन्यवः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + मन्यु (प्रातिपदिक ‘क्रोध/उत्साह/आवेग’) → समन्यु-