Rig Veda 2.30.3: Mandala 2, Sukta 30, Mantra 3

Sukta 2.30

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्ध्वो ह्यस्थादध्यन्तरिक्षेऽधा वृत्राय प्र वधं जभार । मिहं वसान उप हीमदुद्रोत्तिग्मायुधो अजयच्छत्रुमिन्द्रः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.30.3

Transliteration

ūrdhvó hy ásthād ádhy antárikṣe ’dhā vṛtrā́ya prá vadháṃ jabhāra | míhaṃ vásāna úpa hīm ádudrot tig्मā́yudho ajáyac chátrum índraḥ ||

Translation

Erguido ele se manteve na região do meio; então, contra Vṛtra, trouxe à tona o golpe de destruição. Revestido da chuva do poder, arremeteu contra ele; com arma aguda venceu o inimigo—Indra.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्ध्वः: upright, aloft
• ऊर्ध्वः: कर्तृ (इन्द्रः-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• अस्थात्: stood, took his stand
• अस्थात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• अन्तरिक्षे: in the mid-air, atmosphere
• अन्तरिक्षे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• अध: then, thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• वृत्राय: to/against Vṛtra
• वृत्राय: सम्प्रदान (लक्ष्य/प्रति)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वधम्: slaying, deadly blow
• वधम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)

• जभार: bore, brought
• जभार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• मिहम्: mist, cloud, rain(-mass)
• मिहम्: कर्म (वसानः—धारयन्)
• Type: Noun
• Root: मिह्/मिह (प्रातिपदिक; ‘मिह्’ = वर्षण/सिञ्चन, ‘मिह’ = धूम/कुहक/वृष्टि-सम्बन्ध)

• वसानः: wearing, clothed (with)
• वसानः: कर्तृ (इन्द्रः)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: वस् (धातु) → वसान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• उप: towards, up to
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• हि: indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• इम्: him
• इम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इम् (एन्क्लिटिक सर्वनाम-प्रातिपदिक; RV usage)

• अदुद्रोत्: ran up, rushed forth
• अदुद्रोत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: द्रु (धातु) + उद् (उपसर्ग)

• तिग्मायुधः: having sharp weapons
• तिग्मायुधः: कर्तृ (इन्द्रः-विशेषणम्)
• Type: Adjective (Compound)
• Root: तिग्म (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)

• अजयत्: conquered, overcame
• अजयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)

• शत्रुम्: the enemy
• शत्रुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)