Rig Veda 10.85.34: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 34

Sukta 10.85

Rishi: sūryāsāvitrī

Devata: brahman-vidyā as qualification for approaching Sūryā/bridehood

Chandas: anuṣṭup

Samhita Patha (Devanagari)

तृष्टमेतत्कटुकमेतदपाष्ठवद्विषवन्नैतदत्तवे । सूर्यां यो ब्रह्मा विद्यात्स इद्वाधूयमर्हति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.85.34

Transliteration

tṛṣṭám etát kaṭúkam etád apāṣṭhávat viṣávan náitád áttave | sū́ryāṃ yó brahmā́ vidyā́t sá íd vādhū́yam arhati ||

Translation

Isto é áspero, isto é amargo, como veneno; isto não é para devorar. Só aquele que conhece a palavra sagrada (brahman) acerca de Sūryā é, de fato, digno de aproximar-se do estado de noiva-esposa e de seu poder.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तृष्टम्: bitter, pungent; causing thirst
• तृष्टम्: विशेषण (कर्म/विषयस्य) — ‘एतत्’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: तृष् (धातु) → तृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा तृष्णा-जन्य विशेषण

• एतत्: this
• एतत्: कर्म/विषय (वर्ण्यमानं द्रव्यम्) अथवा कर्तृपद-सम्बन्धी विषय
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कटुकम्: pungent, acrid
• कटुकम्: विशेषण — ‘एतत्’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: कटुक (प्रातिपदिक)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म/विषय
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपाष्ठवत्: like chaff / like refuse (worthless)
• अपाष्ठवत्: विशेषण — ‘एतत्’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: अपाष्ठ (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्यय, ‘युक्त/सदृश’)

• विषवत्: like poison
• विषवत्: विशेषण — ‘एतत्’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: विष (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्)

• न: not
• न: निषेध (क्रियायाः)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (अत्तवे इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अत्तवे: to eat
• अत्तवे: प्रयोजन/उद्देश्य (न…अत्तवे = ‘खादितुं न’)
• Type: Verb (infinitive)
• Root: अद् (धातु ‘to eat’) → अत्तुम्/अत्तवे (तुमुन्/तवेन्-प्रत्यय, infinitive)

• सूर्याम्: Sūryā (the bride / daughter of the Sun)
• सूर्याम्: कर्म (विद्यात् इत्यस्य — ‘सूर्यां विद्यात्’)
• Type: Noun (proper/common)
• Root: सूर्या (प्रातिपदिक; सूर्यस्य स्त्रीरूप/देवी)

• यः: who
• यः: कर्ता (विद्यात् इत्यस्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मा: the Brahman-priest (brahmā)
• ब्रह्मा: कर्ता (विद्यात् इत्यस्य) / कर्तृपदस्य विशेषण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) → ब्रह्मा (प्रथमा एकवचन; ऋत्विज्/पुरोहित-विशेष)

• विद्यात्: would know / should know
• विद्यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘to know’)

• सः: he
• सः: कर्ता (अर्हति इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपात (निश्चय/एवकारार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात/अव्यय; एव-अर्थे, बलार्थक)

• वधूयम्: bride-worthy; fit to win the bride
• वधूयम्: कर्म (अर्हति = ‘योग्यं भवति’)
• Type: Adjective (predicative)
• Root: वधू (प्रातिपदिक) + यत्/यम् (भाव/अर्ह-अर्थे; ‘वधू-सम्बन्धी/वधूत्व-योग्य’)

• अर्हति: is worthy / deserves
• अर्हति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु ‘to be worthy/deserve’)