Rig Veda 10.8.9: Mandala 10, Sukta 8, Mantra 9

Sukta 10.8

Rishi: Dīrghatamas (traditional for RV 10.8)

Devata: Indra (narrative focus within the Agni hymn sequence)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजोऽवाभिनत्सत्पतिर्मन्यमानम् । त्वाष्ट्रस्य चिद्विश्वरूपस्य गोनामाचक्राणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.8.9

Transliteration

bhūrīd índra ud-ínakṣantam ójo 'vābhinat sát-patir mányamānam | tvāṣṭrásya cid viśvá-rūpasya gónām ācakrāṇás trī́ṇi śī́rṣā párā vark ||

Translation

Indra, rico em força, abateu o poder inchado do senhor arrogante que se julgava a si mesmo. Até mesmo a Viśvarūpa de Tvaṣṭṛ, enquanto ele moldava as vacas (os raios), cortou-lhe as três cabeças e lançou-as para longe.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भूरीत्: greatly, abundantly
• भूरीत्: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूरि (प्रातिपदिक) + तस्/त् (अव्ययीभाव/तद्धित-अव्यय) रूप

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• उद्: up, out
• उद्: (क्रियायोगे)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग)

• इनक्षत्: reached, attained
• इनक्षत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नश्/नक्ष् (धातु; ‘प्राप्नुयात्/व्याप्नुयात्’)

• तम्: him/that one
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ओजः: strength, might
• ओजः: कर्म (प्राप्य-वस्तु) / अथवा क्रियाविशेष्य
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• अव: down, away
• अव: (क्रियायोगे)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग)

• अभिनत्: struck down, bent down
• अभिनत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नद्/नत् (धातु ‘नत्/नद्’—‘नमयति/अवनमयति’; उपसर्ग: अभि) रूप

• सत्पतिः: lord of the good/true (chief)
• सत्पतिः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: सत् + पति (समास; प्रातिपदिक)

• मन्यमानम्: thinking (himself), deeming
• मन्यमानम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: मन् (धातु ‘मन्यते’), वर्तमान कृदन्त: शानच् (आत्मनेपद)

• त्वाष्ट्रस्य: of Tvaṣṭṛ / Tvaṣṭṛ’s
• त्वाष्ट्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective
• Root: त्वाष्ट्र (प्रातिपदिक; ‘त्वष्टृ-सम्बन्धी’)

• चित्: even
• चित्: निपात (बलवर्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• विश्व-रूपस्य: of the all-formed / many-formed
• विश्व-रूपस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: विश्व + रूप (समास; प्रातिपदिक)

• गोनाम्: of the cows
• गोनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: (क्रियायोगे)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• चक्राणः: having made, fashioning
• चक्राणः: कर्तृ (इन्द्रः)
• Type: Participle
• Root: कृ (धातु), परिपूर्ण/परस्मै?—वेदिक रूप: ‘चक्राण’ (कृ-धातोः परिपूर्ण कृदन्त; प्रायः आत्मनेपदीय-परिपूर्ण/परफेक्ट-मध्य)

• त्रीणि: three
• त्रीणि: कर्म/विशेषण
• Type: Adjective (Numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• शीर्षा: heads
• शीर्षा: कर्म
• Type: Noun
• Root: शीर्षन् (प्रातिपदिक)

• परा: away, forth
• परा: (क्रियायोगे)
• Type: Indeclinable
• Root: परा (उपसर्ग/अव्यय)

• वर्क्: he cut off / removed
• वर्क्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृज्/वृक् (धातु; ‘वर्जयति/विवर्जयति/विच्छिनत्ति’—वेदिक छन्दसि संक्षिप्त रूप)