Rig Veda 10.14.2: Mandala 10, Sukta 14, Mantra 2

Sukta 10.14

Devata: Yama (with Pitṛs implied)

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.14.2

Transliteration

yamó no gātúṃ prathamó viveda náiṣā gavyū́tir apabhártavā u | yátrā naḥ pū́rve pitáraḥ paréyur enā́ jajñānā́ḥ pathyā̀(ḥ) ánu svā́ḥ ||

Translation

Yama foi o primeiro a encontrar para nós a passagem; esta trilha dos raios não pode ser tirada. Para onde foram nossos antigos Pais, por esses caminhos nascidos de si mesmos também nós, conhecendo‑os, seguimos.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यमः: Yama
• यमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) < यम् (धातु ‘नियमने/यमने’)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गातुम्: the path / way
• गातुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक; ‘गम्’ धातोः तुन्प्रत्ययान्तः ‘गमन-पथः/मार्गः’)

• प्रथमः: first
• प्रथमः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• विवेद: found out / discovered
• विवेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘ज्ञाने’), वि-उपसर्ग

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• एषा: this
• एषा: कर्तृ/विषय (अस्ति-लुप्ते वाक्ये)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गव्यूतिः: the cattle-track; the (well-trodden) path
• गव्यूतिः: कर्तृ/विषय
• Type: Noun
• Root: गव्यूति (प्रातिपदिक; ‘गो-मार्ग/गवां पन्थाः’)

• अपभर्तवै: to be taken away / to be removed
• अपभर्तवै: प्रयोजन (infinitive of purpose)
• Type: Verb (Infinitive)
• Root: अप-भृत् (धातु ‘भरणे’), अप-उपसर्ग; तुमुन्-प्रायः दातिव-रूपः (इन्फिनिटिव)

• उ: indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (सम्बन्ध-अव्यय)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पूर्वे: former / earlier
• पूर्वे: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• पितरः: the Fathers / ancestors
• पितरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• परेयुः: went forth / departed
• परेयुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु ‘गत्यर्थः’), परा-उपसर्ग

• एना: by this (way)
• एना: करण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक), एना-रूप

• जज्ञानाः: knowing / having known
• जज्ञानाः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle
• Root: ज्ञा (धातु ‘अवबोधने’), जन्-प्रत्यय?; here: √ज्ञा perfect participle

• पथ्या: by the path-like (route) / along the path
• पथ्या: करण
• Type: Adjective
• Root: पथ्य (प्रातिपदिक; ‘पथ-सम्बन्धी/मार्ग्य’)

• अनु: after / along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वाः: their own
• स्वाः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (प्रातिपदिक)