Atharva Veda 2.28.5: Kanda 2, Anuvaka 3, Sukta 28, Mantra 5

Sukta 28

Sanskrit (Devanagari)

इ॒मम॑ग्ने॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से नय प्रि॒यं रेतो॑ वरुण मित्रराजन्। मा॒तेवा॑स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा ज॒रद॑ष्टि॒र्य॑थास॑त्

Recitation with translationAtharva Veda 2.28.5

IAST Transliteration

imám agné ā́yuṣe várcase naya priyáṁ réto varuṇa mitrarājan | mātévā́smā adité śárma yaccha víśve devā jaradáṣṭir yáthāsat ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Lead thou this man, O Agni, unto length of days and unto splendour; (grant) dear seed, O Varuṇa, O Mitra the King. Like a mother, O Aditi, bestow on him shelter: so may all the Gods (ordain) that he become one who beholds old age.

Translation

Conduz este homem, ó Agni, à longa vida e ao esplendor; concede-lhe semente querida, ó Varuṇa, ó Mitra, o Rei. Como uma mãe, ó Aditi, dá-lhe abrigo; assim ordenem todos os deuses que ele venha a ver a velhice.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमम्: this (one/this rite)
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• आयुषे: for life/long life
• आयुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• वर्चसे: for splendor/vigor
• वर्चसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक)

• नय: lead (you lead)
• नय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)

• प्रियम्: dear, beloved
• प्रियम्: विशेषणम् (रेतः) / कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• रेतः: seed, semen (generative power)
• रेतः: कर्म
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मित्रराजन्: O Mitra-king (Mitra as sovereign)
• मित्रराजन्: सम्बोधन
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: मित्र-राजन् (समास; प्रातिपदिक)

• मातेव: like a mother
• मातेव: कर्तृ (उपमान) / उपमा
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: मातृ + इव (प्रातिपदिक + अव्यय)

• अस्मै: to him/for him
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अदिते: O Aditi
• अदिते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• शर्म: shelter, protection, comfort
• शर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• यच्छ: grant, bestow
• यच्छ: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)

• विश्वे: O all
• विश्वे: सम्बोधन
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: O gods
• देवाः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• जरदष्टिः: one whose staff is from old age; very aged (long-lived)
• जरदष्टिः: कर्तृ (भविष्यदर्थे/आशीर्वादे) अथवा कर्तृ-लक्षणम्
• Type: Noun (compound)
• Root: जरत् + अष्टि (समास; प्रातिपदिक)

• यथा: as, so that
• यथा: (सम्बन्ध/उपपद-निर्देशक)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• असत्: may (he) be / may it be
• असत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution for this single mantra not determinable from the provided excerpt alone).

Devata: Agni; Varuṇa; Mitra; Aditi; Viśve Devāḥ (collective).

Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī-type cadence (requires full pada-metrical verification; not safely fixed from the excerpt alone).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta