Varaha Purana 90.10: Adhyaya 90, Shloka 10

Description of the Threefold Goddess-Power and Brahmā’s Hymn to Sṛṣṭi

Devanagari script

यानि सौम्यानि नामानि यानि ज्ञानोद्भवानि च । तानि तस्या विशालाक्षि द्रष्टव्यानि वरानने ॥

Recitation with translationVaraha Purana 90.10

Transliteration

yāni saumyāni nāmāni yāni jñānodbhavāni ca | tāni tasyā viśālākṣi draṣṭavyāni varānane ||

Translation

Łagodne imiona i imiona, które powstają z wiedzy, te należy uważać za jej, o Szerokooka, o Pięknotwórczy.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यानि: which (things)
• यानि: सम्बन्ध (Relative correlating with तानि)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• सौम्यानि: gentle / auspicious
• सौम्यानि: विशेषण (Qualifier of नामानि)
• Type: Adjective
• Root: सौम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• नामानि: names
• नामानि: कर्म (Karma/Object of द्रष्टव्यानि)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• यानि: which
• यानि: सम्बन्ध (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• ज्ञानोद्भवानि: arising from knowledge
• ज्ञानोद्भवानि: विशेषण (Qualifier of नामानि)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘ज्ञानात् उद्भव’/‘ज्ञानस्य उद्भव’), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• तानि: those
• तानि: कर्म (Karma/Object of द्रष्टव्यानि)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (correlative pronoun), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• तस्याः: of her
• तस्याः: षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी-विभक्ति (Gen.6), एकवचन (sg.)

• विशालाक्षि: O wide-eyed one
• विशालाक्षि: सम्बोधन (Sambodhana/Address)
• Type: Noun
• Root: विशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (epithet), स्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/Nom. used as address), एकवचन (sg.)

• द्रष्टव्यानि: should be seen/considered
• द्रष्टव्यानि: विधेय (Predicative obligation; governing object तानि/नामानि)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → द्रष्टव्य (कृदन्त)
• Form: कर्तव्य/भाव्यतार्थक कृदन्त (gerundive/future passive participle: ‘to be seen’), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), बहुवचन (pl.)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: सम्बोधन (Sambodhana/Address)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (epithet), स्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन (Voc.), एकवचन (sg.)

Speaker

Varāha (default dialogue frame)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Sanskrit Lexicography

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It signals a textual method: interpreting divine epithets as categories (benign vs. knowledge-derived), useful for cataloging and commentary traditions.

Which geographic location is identified?

No geographic location is mentioned.

What is the primary ethical instruction?

It encourages reflective interpretation—considering meanings and classifications rather than mere recitation.