Varaha Purana 71.28: Adhyaya 71, Shloka 28

Vision of the Trimūrti in Rudra, the Gautama Curse, the Manifestation of the Godāvarī, and the Niḥśvāsa-saṃhitā Account

Devanagari script

एवमुक्तो गौतमोऽथ तान् मुनीन् प्राह धर्मवित् । प्रायश्चित्तं गोवध्याया दीयतां मे तपोधनाः ॥ ७१.२८ ॥

Recitation with translationVaraha Purana 71.28

Transliteration

evamukto gautamo ’tha tān munīn prāha dharmavit | prāyaścittaṃ govadhyāyā dīyatāṃ me tapodhanāḥ || 71.28 ||

Translation

Tak zapytany, Gautama, znawca dharmy, przemówił do tych mędrców: O wy, których bogactwem jest asceza, wskażcie mi ekspiację, prāyaścittę, za zabicie krowy.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• उक्तः: addressed/spoken to
• उक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गौतमः इति विशेषण (having been spoken to)

• गौतमः: Gautama
• गौतमः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गौतम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• तान्: those
• तान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु; आह इति)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• धर्मवित्: knower of dharma
• धर्मवित्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + विद् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (धर्मं वेत्ति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गौतमः इति विशेषण

• प्रायश्चित्तम्: expiation/penance
• प्रायश्चित्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (कर्म) प्रार्थ्य-वस्तु

• गोवध्यायाः: of cow-killing
• गोवध्यायाः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गोवध्या (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (गोः वध्या/वधः); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• दीयताम्: let (it) be given
• दीयताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): let it be given

• मे: to me
• मे: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष सर्वनाम, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन

• तपोधनाः: O you whose wealth is austerity
• तपोधनाः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तपस् + धन (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (तपः धनं येषां ते); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), बहुवचन

Speaker

Gautama

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Dharma
• Sanskrit Philology
• Ethical Jurisprudence

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a Purāṇic mode of ethical jurisprudence in which authoritative figures (sages and dharma-knowers) articulate prāyaścitta frameworks, paralleling broader Dharmaśāstra traditions while embedding them in narrative dialogue.

Which geographic location is identified?

No geographic location is explicitly named in this verse; the focus is on a juridical-ethical request (prāyaścitta) rather than sacred geography.

What is the primary ethical instruction?

The verse foregrounds accountability for harm and the principle that serious transgressions (here, cow-killing) are addressed through formally prescribed expiatory disciplines within a dharma-guided community of sages.