Varaha Purana 151.38: Adhyaya 151, Shloka 38

The Sacred Greatness of Lohārgala

The ‘Iron-Bolt’ Tīrtha

Devanagari script

धाराः पतन्ति तिस्रस्तु न स्थूला नाति वै कृशाः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्च कालोषितो नरः

Recitation with translationVaraha Purana 151.38

Transliteration

dhārāḥ patanti tisras tu na sthūlā nāti vai kṛśāḥ || tatrābhiṣekaṃ kurvīta pañca kāloṣito naraḥ

Translation

Tam spadają trzy strumienie, ani zbyt gęste, ani zbytnio rzadkie. Tam człowiek powinien dokonać obmycia, zachowawszy dyscyplinę pięciu okresów.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धाराः: streams
• धाराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पतन्ति: fall
• पतन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पत् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• तिस्रः: three
• तिस्रः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (धाराः)

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• स्थूलाः: thick
• स्थूलाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (धाराः)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• अति: excessively
• अति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अतिशयवाचक (adverb: excessively)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• कृशाः: thin
• कृशाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृश (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (धाराः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• अभिषेकम्: ritual bathing/anointing
• अभिषेकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभिषेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• कुर्वीत: should perform
• कुर्वीत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थे

• पञ्च: five
• पञ्च: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्या-शब्दः; विशेषणम् (काल-उषितः)

• काल-उषितः: having observed (the vow) for five times/periods
• काल-उषितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काल (प्रातिपदिक) + उषित (√वस्, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नरः); समासः तत्पुरुष (पञ्च कालान् उषितः = पञ्चकाल-नियमेन वासं कृतवान्)

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Ritual Studies
• Ecological Narratives

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It records a standardized ritual regimen (pañca-kāla observance) attached to a specific hydro-feature, showing how Purāṇic texts encode both topography and timed disciplines.

Which geographic location is identified?

The setting is Vasiṣṭha-kuṇḍa (from the preceding verse), characterized here by three descending streams.

What is the primary ethical instruction?

Perform abhiṣeka with regulated observance (pañca-kāla), emphasizing measured discipline rather than excess.