Adhyaya 3

Verse 3.1

अथ हैनं पैङ्गलः प्रपच्छ याज्ञवल्क्यं महावाक्यविवरणमनुब्रूहीति ॥१॥

Wtedy Paiṅgala zapytał Yājñavalkyę: „Naucz mnie wyjaśnienia wielkich powiedzeń (mahāvākya).”

Verse 3.2

स होवाच याज्ञवल्क्यः—तत्त्वमसि, त्वं तदसि, त्वं ब्रह्मासि, अहं ब्रह्मास्मीति अनुसन्धानं कुर्यात् ॥२॥

Yājñavalkya rzekł: „Należy podjąć trwałą kontemplację (anusandhāna) słów: «Ty jesteś Tym»; «Ty jesteś Tym»; «Ty jesteś Brahmanem»; «Ja jestem Brahmanem».”

Verse 3.3

तत्र पारोक्ष्यशबलः सर्वज्ञत्वादिलक्षणो मायोपाधिः सच्चिदानन्दलक्षणो जगद्योनिस्तत्पदवाच्यो भवति । स एवान्तःकरणसम्भिन्नबोधोऽस्मत्प्रत्ययावलम्बनस्त्वम्पदवाच्यो भवति । परजीवोपाधिमायाविद्ये विहाय तत्त्वंपदल...

Tam ograniczenie (upādhi) Māyi, urozmaicone przez pośredniość (pārokṣya) i naznaczone wszechwiedzą oraz tym podobnymi cechami, będące natury Istnienia-Świadomości-Błogości i źródłem świata, jest tym, co oznacza słowo «tat» („to”). Ta sama Rzeczywistość, gdy świadomość jest ograniczona przez narząd wewnętrzny (antaḥkaraṇa) i podparta pojęciem „ja”, jest tym, co oznacza słowo «tvam» („ty”). Porzucając Māyę i niewiedzę, ograniczenia Najwyższego Pana i indywidualnej duszy (jīva), domniemanym znaczeniem (lakṣya) słów «tat tvam» jest Brahman, nieodróżniony od wewnętrznego, bezpośredniego Ja (pratyak).

Verse 3.4

तत्त्वमसीत्यहं ब्रह्मास्मीति वाक्यार्थविचारः श्रवणं भवति। एकान्तेन श्रवणार्थानुसन्धानं मननं भवति। श्रवणमनननिर्विचिकित्सेऽर्थे वस्तुन्येकतानवत्तया चेतःस्थापनं निदिध्यासनं भवति। ध्यातृध्याने विहाय निवात...

Badanie znaczenia powiedzeń „Ty jesteś Tym” i „Ja jestem Brahmanem” nazywa się słuchaniem (śravaṇa). Wyłączne i trwałe badanie tego, co zostało usłyszane, nazywa się rozmyślaniem (manana). Ugruntowanie umysłu, z nieprzerwaną jedno-pointednością, w Rzeczywistości uwolnionej z wątpliwości poprzez słuchanie i rozmyślanie nazywa się głęboką kontemplacją (nididhyāsana). Gdy, porzucając rozróżnienie medytującego i medytacji, umysł ma jako swój jedyny przedmiot to, co ma być zrealizowane, jak lampa w miejscu bezwietrznym, to jest samādhi.

Verse 3.5

तदानीमात्मगोचरा वृत्तयः समुत्थिता अज्ञाता भवन्ति। ताः स्मरणादनुमीयन्ते। इहानादिसंसारे सञ्चिताः कर्मकोटयोऽनेनैव विलयं यान्ति। ततोऽभ्यासपाटवात्सहस्रशः सदामृतधारा वर्षति। ततो योगवित्तमाः समाधिं धर्ममेघं ...

Wtedy modyfikacje mentalne, których sferą jest Ja, choć powstały, stają się nieznane (to jest, nie są przedmiotowe); są wnioskowane z przypomnienia. W tym bezpoczątkowym saṃsāra, krocie nagromadzonych działań zostają rozpuszczone przez to samo. Następnie, przez biegłość zrodzoną z praktyki, wieczny strumień nektaru spływa na tysiące sposobów. Dlatego ci, którzy najlepiej znają jogę, nazywają samādhi „chmurą dharmy”. Gdy przez to sieć utajonych impresji zostaje całkowicie rozpuszczona, a skarbiec karmy, zasługa i przewinienie, wykorzeniony u samego korzenia, wielkie zdanie (mahāvākya), choć wcześniej pośrednie, rodzi nieprzeszkodzoną bezpośrednią realizację, tak oczywistą jak owoc āmalaka na dłoni. Wtedy staje się wyzwolony za życia.

Verse 3.6

ईशः पञ्चीकृतभूतानामपञ्चीकरणं कर्तुं सोऽकामयत। ब्रह्माण्डतद्गतलोकान्कार्यरूपांश्च कारणत्वं प्रापयित्वा ततः सूक्ष्माङ्गं कर्मेन्द्रियाणि प्राणांश्च ज्ञानेन्द्रियाण्यन्तःकरणचतुष्टयं चैकीकृत्य सर्वाणि भौत...

Īśa pragnął dokonać „od-pięciokrotnienia” (apañcīkaraṇa) pięciokrotnionych żywiołów. Doprowadziwszy kosmiczne jajo i światy w nim zawarte, formy skutku, z powrotem do statusu przyczyny, następnie, zjednoczywszy subtelne składniki, organy działania, życiowe tchnienia, organy poznania i czworaki narząd wewnętrzny, i połączywszy wszystkie materialne byty w przyczynową piątkę żywiołów, ziemia rozpuszcza się w wodzie, woda w ogniu, ogień w powietrzu, powietrze w przestrzeni, a przestrzeń w ego; ego w wielkiej zasadzie (mahat), mahat w nieobjawionym, a nieobjawione w Puruṣy, w należytym porządku. Virāṭ, Hiraṇyagarbha i Īśvara, przez rozpuszczenie swoich ograniczających przydatek, stapiają się w Najwyższym Ja.

Verse 3.7

पञ्चीकृतमहाभूतसम्भवकर्मसञ्चितस्थूलदेहः कर्मक्षयात् सत्कर्मपरिपाकतोऽपञ्चीकरणं प्राप्य सूक्ष्मेणैकीभूत्वा कारणरूपत्वमासाद्य तत्कारणं कूटस्थे प्रत्यगात्मनि विलीयते। विश्वतैजसप्राज्ञाः स्वस्वोपाधिलयात् प्...

Ciało груbe, zrodzone z pięciu wielkich żywiołów po pięciokrotnieniu i nagromadzone przez karmę, przez wyczerpanie karmy i dojrzewanie zasłużonych czynów osiąga od-pięciokrotnienie; stając się jednym z ciałem subtelnym osiąga stan przyczynowy, a ta przyczyna rozpuszcza się w niezmiennym wewnętrznym Ja (pratyagātman), Kūṭastha. Viśva, Taijasa i Prājña, przez rozpuszczenie swoich odpowiednich ograniczających przydatek, stapiają się w wewnętrznym Ja.

Verse 3.8

अण्डं ज्ञानाग्निना दग्धं कारणैः सह परमात्मनि लीनं भवति। ततो ब्राह्मणः समाहितो भूत्वा तत्त्वंपदैक्यमेव सदा कुर्यात्। ततो मेघापायेऽशुमानिवात्माविर्भवति॥८॥

„Jajo” (aṇḍa), spalone ogniem wiedzy, razem ze swoimi przyczynami staje się rozpuszczone w Najwyższym Ja (Paramātman). Wtedy brāhmaṇa, stawszy się skupionym i stabilnym (samāhita), powinien zawsze kontemplować jedynie jedność znaczeń słów „To” i „Ty” (tat tvam). Wtedy, jak słońce pojawia się, gdy chmury się rozpraszają, Ja staje się objawione.

Verse 3.9

ध्यात्वा मध्यस्थमात्मानं कलशान्तरदीपवत्। अङ्गुष्ठमात्रमात्मानमधूमज्योतिरूपकम्। प्रकाशयन्तमन्तःस्थं ध्यायेत्कूटस्थमव्ययम्। ध्यायन्नास्ते मुनिश्चैव चासुप्तेरामृतेस्तु यः। जीवन्मुक्तः स विज्ञेयः स धन्यः ...

Meditując na Ja przebywające w środku, jak lampa wewnątrz dzbana; medytując na Ja o wymiarze kciuka, natury bezdymnego światła, należy kontemplować wewnętrzne, oświecające, niezniszczalne Kūṭastha. Mędrzec trwa w takiej medytacji; a ten, kto bez snu jest ugruntowany w nieśmiertelności, ma być poznany jako wyzwolony za życia (jīvanmukta), błogosławiony, który dokonał tego, co miało być dokonane. Gdy jego własne ciało zostaje pochłonięte przez czas i on porzuca stan jīvanmukti, wchodzi w wyzwolenie bezcielesne, jak wiatr w bezruch bez drgania.

Verse 3.10

ध्यात्वा मध्यस्थमात्मानं कलशान्तरदीपवत् । अङ्गुष्ठमात्रमात्मानम् अधूमज्योतिरूपकम् । प्रकाशयन्तम् अन्तःस्थं ध्यायेत् कूटस्थम् अव्ययम् । ध्यायन्नास्ते मुनिश्चैव चासुप्तेरामृतेस्तु यः । जीवन्मुक्तः स विज...

Po rozmyślaniu o Ja przebywającym w centrum (wewnątrz), jak lampa wewnątrz naczynia, i o Ja o wymiarze kciuka, natury bezdymnego światła, należy medytować na wewnętrzne, oświecające, niezmienne kūṭastha, niezmieniającego się Świadka. Mędrzec istotnie trwa w medytacji; ten, kto jest tak aż poza sen (to jest, niewzruszona czujna świadomość) i aż do nieśmiertelności, ma być poznany jako jīvanmukta, wyzwolony za życia, błogosławiony, ten, który dokonał tego, co miało być dokonane. Porzuciwszy nawet stan jīvanmukti, gdy jego własne ciało zostaje oddane czasowi i ginie, wchodzi w wyzwolenie bezcielesne, jak gdyby wiatr wchodził w bezruch.

Verse 3.11

ध्यात्वा मध्यस्थमात्मानं कलशान्तरदीपवत् । अङ्गुष्ठमात्रमात्मानम् अधूमज्योतिरूपकम् । प्रकाशयन्तम् अन्तःस्थं ध्यायेत् कूटस्थम् अव्ययम् । ध्यायन्नास्ते मुनिश्चैव चासुप्तेरामृतेस्तु यः । जीवन्मुक्तः स विज...

Meditując nad Jaźnią umieszczoną w centrum jak lampę wewnątrz naczynia, oraz nad Jaźnią o wielkości kciuka, o naturze dymnego światła, należy medytować nad wewnętrznym, oświecającym, niezmiennym kūṭasthą. Mędrzec trwa w medytacji; ten, kto jest tak aż do końca snu i ku nieśmiertelności, ma być poznany jako wyzwolony za życia (jīvanmukta), błogosławiony, który wypełnił ludzki cel. Gdy ciało zostaje oddane czasowi, opuszczając nawet stan jīvanmukti, wchodzi w bezcielesne wyzwolenie, jakby wiatr miał wejść w bezruch.

Verse 3.12

अशब्दम् अस्पर्शम् अरूपम् अव्ययं तथा रसं नित्यम् अगन्धवच्च यत् । अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं तदेव शिष्यत्यमलं निरामयम् ॥ १२ ॥

To, co jest bez dźwięku, bez dotyku, bez formy, niezniszczalne; podobnie bez smaku, i zawsze bez zapachu; bez początku i bez końca, poza Mahat (Wielką Zasadą), stałe; To jedynie pozostaje: bez skazy, wolne od cierpienia.