Opening the text

Upaniszada Dhyanabindu, tradycyjnie związana z Atharvawedą i zaliczana do Upaniszad Jogi, przedstawia medytację (dhyāna) jako zdyscyplinowaną ścieżkę do poznania Jaźni. „Bindu” oznacza punkt jednostronnej koncentracji, dzięki któremu rozproszony umysł zostaje zebrany i odwrócony od zewnętrznych przedmiotów ku świadomości wewnętrznej. Tekst integruje techniki jogiczne z celem wedantycznym: niedualnym urzeczywistnieniem, że Ātman nie jest niczym innym niż Brahmanem. Tekst wielokrotnie podkreśla, że umysł jest przyczyną zarówno niewoli, jak i wyzwolenia. Poprzez mantrę, regulację prāṇy i kontemplację nādy (wewnętrznego dźwięku), praktykujący posuwa się od medytacji podpartej (sālambana) do absorpcji niepodpartej (nirālambana). Jej końcową wizją jest to, że mokṣa nie jest czymś nowo wytworzonym, lecz objawieniem własnej natury, która od zawsze jest wolna, gdy usunięta zostaje ignorancja (avidyā).
Start ReadingDhyāna as the central discipline: turning attention inward from sense-objects to the witnessing Self
Bindu symbolism: single-pointed concentration as the “seed” that gathers the mind and dissolves distraction
Nāda (inner sound) and subtle contemplation: progressive interiorization from gross to subtle supports
Sālambana to nirālambana: moving from supported meditation (mantra/form/breath) to supportless absorption
Mind (manas) as the locus of bondage and release: mastery of thought-waves leads to clarity and freedom
Yoga as a means to jñāna: practices purify and steady the mind so non-dual knowledge can dawn
Non-duality (Advaita): Ātman is Brahman; liberation is recognition, not production
Ethical/disciplinary foundations: restraint, moderation, and steadiness as prerequisites for deep meditation
105 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
यदि शैलसमं पापं विस्तीर्णं बहुयोजनम् । भिद्यते ध्यानयोगेन नान्यो भेदः कदाचन ॥१॥
Nawet jeśli grzech byłby jak góra, rozpostarty na wiele jodżan, zostaje on rozbity przez jogę medytacji; nigdy nie ma żadnego innego sposobu na jego przełamanie.
Moksha (purification through dhyāna leading toward liberation)Verse 2
बीजाक्षरं परं बिन्दुं नादो तस्योपरि स्थितम् । सशब्दं चाक्षरे क्षीणे निःशब्दं परमं पदम् ॥२॥
Ziarno-sylaba jest najwyższym bindu, a ponad nim spoczywa nāda. Gdy brzmiąca sylaba zostaje wyczerpana, najwyższy stan objawia się jako bezdźwiękowy.
Brahman (as nirśabda/niḥśabda parama-pada; progression from nāma-śabda to the transcendental)Verse 3
अनाहतं तु यच्छब्दं तस्य शब्दस्य यत्परम् । तत्परं विन्दते यस्तु स योगी छिन्नसंशयः ॥३॥
Co do nieuderzonego dźwięku (anāhata) i tego, co jest ponad tym dźwiękiem: kto odnajduje to, co ponad, jest joginem, którego wątpliwości zostały odcięte.
Atman/Brahman (transcending subtle phenomena to the non-dual reality)Verse 4
वालाग्रशतसाहस्रं तस्य भागस्य भागिनः । तस्य भागस्य भागार्धं तत्क्षये तु निरञ्जनम् ॥४॥
Weź stutysięczną część końca włosa; z niej weź część, a z tej części weź połowę. Gdy to najsubtelniejsze zostaje rozpuszczone i kończy się, objawia się nieskalana Rzeczywistość.
Atman/Brahman as nirañjana (stainless) beyond the subtlest subtlety; transcendence of the ‘minute’ (aṇutva) in meditationVerse 5
पुष्पमध्ये यथा गन्धः पयोमध्ये यथा घृतम् । तिलमध्ये यथा तैलं पाषाणेष्विव काञ्चनम् ॥ एवं सर्वाणि भूतानि मणौ सूत्र इवात्मनि । स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥५-६॥
Jak zapach jest wewnątrz kwiatu, jak masło klarowane jest wewnątrz mleka, jak olej jest wewnątrz sezamu, a złoto wewnątrz kamieni, tak wszystkie istoty są wewnątrz Jaźni, jak nić wewnątrz klejnotu. O niezachwianym umyśle i nieomylony, znawca Brahmanu trwa w Brahmanie.
All-pervasion (sarvagatatva) of Atman/Brahman; immanence with transcendence; Brahmavidyā and Brahma-niṣṭhāVerse 6
पुष्पमध्ये यथा गन्धः पयोमध्ये यथा घृतम् । तिलमध्ये यथा तैलं पाषाणेष्विव काञ्चनम् ॥ एवं सर्वाणि भूतानि मणौ सूत्र इवात्मनि । स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥५-६॥
Jak zapach jest wewnątrz kwiatu, jak masło klarowane jest wewnątrz mleka, jak olej jest wewnątrz sezamu, a złoto wewnątrz kamieni, tak wszystkie istoty są wewnątrz Jaźni, jak nić wewnątrz klejnotu. O niezachwianym umyśle i nieomylony, znawca Brahmanu trwa w Brahmanie.
Non-dual immanence; Atman as inner essence of all beings; Brahman-abidanceVerse 7
तिलानां तु यथा तैलं पुष्पे गन्ध इवाश्रितः । पुरुषस्य शरीरे तु स बाह्याभ्यन्तरे स्थितः ॥७॥
Jak olej jest obecny w nasionach sezamu i jak zapach spoczywa w kwiatach, tak w ludzkim ciele To (Ātman) jest ustanowione, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz.
Ātman/Brahman as immanent (antarvyāptatā)Verse 8
वृक्षं तु सकलं विद्याच्छाया तस्यैव निष्कला । सकले निष्कले भावे सर्वत्रात्मा व्यवस्थितः ॥८॥
Poznaj drzewo jako 'z częściami' (sakala); jego cień zaś jest 'bezczęściowy' (niṣkalā). W uwarunkowanym i nieuwarunkowanym stanie, Jaźń (Ātman) jest ustanowiona wszędzie.
Sakala–niṣkala (manifest–formless) and sarvavyāptatā of ĀtmanVerse 9
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, ma być kontemplowane przez wszystkich, którzy dążą do wyzwolenia. Ziemia, ogień, Ṛgveda i wypowiedź „bhūḥ” należą do Pitāmahi (Brahmy). Gdy w pierwszej części pranavy osiąga się rozpuszczenie w literze „a”, są: przestrzeń pośrednia, Yajus, wiatr i „bhuvaḥ”, oraz Viṣṇu Janārdana. Gdy w drugiej części osiąga się rozpuszczenie w literze „u”, są: niebo, słońce, Sāmaveda i „svaḥ”, oraz Maheśvara. Gdy w trzeciej części osiąga się rozpuszczenie w literze „m”... Litera „a” jest żółta i jest nazywana rajas; litera „u” jest sāttvika, biała; litera „m” jest czarna, tāmasa. Pranava jest ośmioczłonowa, czteronożna, trójstanowiskowa i ma pięć bóstw. Kto nie zna Oṅkāry, ten nie staje się znawcą Brahmanu. Pranava jest łukiem; Jaźń (Ātman) jest strzałą; Brahman jest nazywany jej celem. Powinien być przebity przez tego, kto jest czujny; stając się jak strzała, staje się jedności z Jego naturą. Wszystkie działania ustają, gdy To, wyższe i niższe, zostaje ujrzane.
Praṇava (Oṃ) as Brahman; laya (dissolution) of mind; upāsanā leading to jñāna; transcendence of guṇasVerse 10
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, ma być kontemplowane przez wszystkich poszukujących wyzwolenia. Ziemia, ogień i Ṛgveda są oznaczane przez „bhūḥ”; to zaś jest Stwórca (Pitāmaha). Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „a”, pierwszej części pranavy, są: przestrzeń pośrednia, Yajurveda, wiatr, „bhuvaḥ” i Viṣṇu Janārdana. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „u”, drugiej części, są: niebo, słońce, Sāmaveda, „svaḥ” i Maheśvara. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „m”, trzeciej części, „a” jest powiedziane być żółtą i rajas; „u” jest sāttvic i biała; „m” jest czarna i tāmasic. Pranava jest ośmioczłonowa, czteronożna, trójstanowiskowa i posiada pięć bóstw. Kto nie zna oṅkāry, ten nie staje się znawcą Brahmanu. Pranava jest łukiem; Jaźń jest strzałą; Brahman jest nazywany celem. Ma być przebity przez tego, kto jest czujny, nie zaniedbujący; jak strzała, staje się jedności z Tym. Wszystkie działania ustają, gdy ta Rzeczywistość, transcendentna i immanentna, zostaje ujrzana.
Praṇava (Oṃ) as Brahman; laya (dissolution) of the cosmos into Oṃ; Atman–Brahman realizationVerse 11
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, powinno być przedmiotem medytacji dla wszystkich poszukujących wyzwolenia. Ziemia, ogień i Rygweda to „bhūḥ”; to rzeczywiście jest Stwórca. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w „a”, pierwszej części pranawy, tam są przestrzeń środkowa, Jadźurweda, wiatr, „bhuvaḥ” i Wisznu Dżanardana. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w „u”, drugiej części pranawy, tam są niebiosa, słońce, Samaweda, „svaḥ” i Maheszwara. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w „m”, trzeciej części pranawy, „a” jest żółte i radżas; „u” jest sattwiczne i białe; „m” jest czarne i tamasowe. Pranawa jest ośmiodzielna, czterostopowa, trójstanowa i ma pięć bóstw. Ten, kto nie zna omkary, nie staje się poznającym Brahmana. Pranawa jest łukiem; Jaźń jest strzałą; Brahman jest celem. Powinno być przebite przez tego, kto jest czujny, bez zaniedbania; jak strzała, staje się naturą Tego. Wszystkie działania ustają, gdy owa najwyższa i immanentna Rzeczywistość zostaje ujrzana.
Oṃ as upāsya (object of meditation) and as the integrative symbol of Brahman; non-doership through realizationVerse 12
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, ma być przedmiotem medytacji dla wszystkich, którzy szukają wyzwolenia. Ziemia, ogień i Rygweda to „bhūḥ”; to rzeczywiście jest Stwórca. W literze „a”, pierwszej części pranawy, rozpuszczenie zostaje osiągnięte wraz z przestrzenią środkową, Jadźurwedą, wiatrem, „bhuvaḥ” i Wisznu Dżanardaną. W literze „u”, drugiej części, rozpuszczenie zostaje osiągnięte wraz z niebiosami, słońcem, Samawedą, „svaḥ” i Maheswarą. W literze „m”, trzeciej części, rozpuszczenie zostaje osiągnięte; „a” jest żółte i radżas, „u” jest białe i sattwiczne, „m” jest czarne i tamasowe. Pranawa jest ośmiodzielna, czterostopowa, trójstanowa i posiada pięć bóstw. Kto nie zna omkary, nie staje się poznającym Brahmana. Pranawa jest łukiem, Jaźń strzałą, Brahman celem; ma być przebita przez czujnego, i jak strzała staje się Tym. Wszystkie działania cofają się i ustają, gdy owa Rzeczywistość, wyższa i niższa, transcendentna i immanentna, zostaje ujrzana.
Praṇava-vidyā; absorption (laya) and transcendence of guṇas; liberation (mokṣa) through Brahma-jñānaVerse 13
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, ma być przedmiotem medytacji dla wszystkich, którzy szukają wyzwolenia. Ziemia, ogień i Rygweda są rzeczywiście sylabą „bhūḥ”; a jej przewodnim bóstwem jest Pitamaha (Brahma). Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „a”, pierwszej części pranawy, jest to region środkowy, Jadźurweda i wiatr; „bhuvaḥ” to Wisznu, Dżanardana. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „u”, drugiej części pranawy, jest to niebiosa, słońce i Samaweda; „svaḥ” jest rzeczywiście Maheswarą. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „m”, trzeciej części pranawy: litera „a” jest żółta i głosi się, że jest guną radżas; litera „u” jest sattwiczna, biała; litera „m” jest czarna, tamasowa. Pranawa jest ośmiodzielna, czterostopowa, trójstanowa i posiada pięć bóstw. Ten, kto nie zna Omkary, nie staje się poznającym Brahmana. Pranawa jest łukiem; Jaźń jest strzałą; Brahman jest, jak się mówi, jej celem. Ma być przebita przez tego, kto nie jest niedbały; staje się jej naturą, jak strzała. Wszystkie działania ustają, gdy To, wyższe i niższe, zostaje ujrzane.
Praṇava (Oṃ) as Brahman; laya (dissolution) of mind into the syllables; cessation of karma in Brahma-darśanaVerse 14
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, ma być przedmiotem medytacji dla wszystkich, którzy szukają wyzwolenia. Ziemia, ogień i Rygweda są rzeczywiście sylabą „bhūḥ”; a jej przewodnim bóstwem jest Pitamaha (Brahma). Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „a”, pierwszej części pranawy, jest to region środkowy, Jadźurweda i wiatr; „bhuvaḥ” to Wisznu, Dżanardana. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „u”, drugiej części pranawy, jest to niebiosa, słońce i Samaweda; „svaḥ” jest rzeczywiście Maheswarą. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „m”, trzeciej części pranawy: litera „a” jest żółta i głosi się, że jest guną radżas; litera „u” jest sattwiczna, biała; litera „m” jest czarna, tamasowa. Pranawa jest ośmiodzielna, czterostopowa, trójstanowa i posiada pięć bóstw. Ten, kto nie zna Omkary, nie staje się poznającym Brahmana. Pranawa jest łukiem; Jaźń jest strzałą; Brahman jest, jak się mówi, jej celem. Ma być przebita przez tego, kto nie jest niedbały; staje się jej naturą, jak strzała. Wszystkie działania ustają, gdy To, wyższe i niższe, zostaje ujrzane.
Oṃkāra-upāsanā culminating in Brahma-jñāna; guṇa-transcendenceVerse 15
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ध्येयं सर्वमुमुक्षिभिः । पृथिव्यग्निश्च ऋग्वेदो भूरित्येव पितामहः ॥ अकारे तु लयं प्राप्ते प्रथमे प्रणवांशके । अन्तरिक्षं यजुर्वायुर्भुवो विष्णुर्जनार्दनः ॥ उकारे तु लयं प्राप्ते ...
„Om”, jednosylabowe Brahman, ma być przedmiotem medytacji dla wszystkich, którzy szukają wyzwolenia. Ziemia, ogień i Rygweda są rzeczywiście sylabą „bhūḥ”; a jej przewodnim bóstwem jest Pitamaha (Brahma). Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „a”, pierwszej części pranawy, jest to region środkowy, Jadźurweda i wiatr; „bhuvaḥ” to Wisznu, Dżanardana. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „u”, drugiej części pranawy, jest to niebiosa, słońce i Samaweda; „svaḥ” jest rzeczywiście Maheswarą. Gdy rozpuszczenie zostaje osiągnięte w literze „m”, trzeciej części pranawy: litera „a” jest żółta i głosi się, że jest guną radżas; litera „u” jest sattwiczna, biała; litera „m” jest czarna, tamasowa. Pranawa jest ośmiodzielna, czterostopowa, trójstanowa i posiada pięć bóstw. Ten, kto nie zna Omkary, nie staje się poznającym Brahmana. Pranawa jest łukiem; Jaźń jest strzałą; Brahman jest, jak się mówi, jej celem. Ma być przebita przez tego, kto nie jest niedbały; staje się jej naturą, jak strzała. Wszystkie działania ustają, gdy To, wyższe i niższe, zostaje ujrzane.
Non-dual realization through praṇava; akartṛtva (end of doership)Verse 16
ओङ्कारप्रभवा देवा ओङ्कारप्रभवाः स्वराः । ओङ्कारप्रभवं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥१६॥
Bogowie powstają z Omkary; (wedyckie) tony powstają z Omkary. Z Omkary powstaje to wszystko, trzy światy, wraz z tym, co ruchome i nieruchome.
Brahman as Śabda (Oṃ/Pranava) and cosmic causalityVerse 17
ह्रस्वो दहति पापानि दीर्घः सम्पत्प्रदोऽव्ययः । अर्धमात्रा समायुक्तः प्रणवो मोक्षदायकः ॥१७॥
Krótkie wypowiedzenie spala grzechy; długie wypowiedzenie, niezniszczalne, obdarza pomyślnością. Pranawa, połączona z półmorą, jest dawczynią wyzwolenia.
Mokṣa through Oṃ-upāsanā; purification (pāpa-kṣaya) and liberation via PranavaVerse 18
तैलधारामिवाच्छिन्नं दीर्घघण्टानिनादवत् । अवाच्यं प्रणवस्याग्रं यस्तं वेद स वेदवित् ॥१८॥
Jak nieprzerwany strumień oleju, jak pogłos długo dzwoniącego dzwonu, taka jest niewyrażalna „część przednia” Pranawy. Kto ją zna, ten jest znawcą Wedy.
Nāda-brahman and the ineffable (avācya) reality indicated by OṃVerse 19
हृत्पद्मकर्णिकामध्ये स्थिरदीपनिभाकृतिम् । अङ्गुष्ठमात्रमचलं ध्यायेदोङ्कारमीश्वरम् ॥१९॥
W środku dna kwiatu lotosu serca należy medytować nad Panem jako Omkarą, o formie stałego płomienia lampy, nieruchomego i o wymiarze kciuka.
Brahman/Īśvara as Oṃ; inner Self (Ātman) as luminous consciousnessVerse 20
इडया वायुमापूर्य पूरयित्वोदरस्थितम् । ओङ्कारं देहमध्यस्थं ध्यायेज्ज्वालावलीवृतम् ॥ ब्रह्मा पूरक इत्युक्तो विष्णुः कुम्भक उच्यते । रेचो रुद्र इति प्रोक्तः प्राणायामस्य देवताः ॥२०-२१॥
Wciągnąwszy powietrze przez idę i napełniwszy nim, z nim przebywającym w brzuchu, należy medytować nad Omkarą umieszczoną w środku ciała, otoczoną szeregiem płomieni. Brahma jest, jak się mówi, wdechem (puraka); Wisznu jest nazywany zatrzymaniem (kumbhaka); wydech (reczaka) jest ogłoszony jako Rudra, te są bóstwami pranajamy.
Oṃ as the inner support (ālambana) for prāṇāyāma leading to purification and realization; integration of yoga practice with Brahman/Īśvara contemplationVerse 21
इडया वायुमापूर्य पूरयित्वोदरस्थितम् । ओङ्कारं देहमध्यस्थं ध्यायेज्ज्वालावलीवृतम् ॥ ब्रह्मा पूरक इत्युक्तो विष्णुः कुम्भक उच्यते । रेचो रुद्र इति प्रोक्तः प्राणायामस्य देवताः ॥२०-२१॥
Po wciągnięciu powietrza przez iḍā i napełnieniu nim, gdy spoczywa ono w jamie brzusznej, należy medytować nad Oṃkārą umieszczonym w środku ciała, otoczonym szeregiem płomieni. Brahmą jest powiedziane być wdechem (pūraka); Viṣṇu nazywany jest zatrzymaniem (kumbhaka); wydech (recaka) jest ogłoszony jako Rudra, ci są bóstwami prāṇāyāmy.
Prāṇa-sādhana with Oṃ as support; purification leading toward Brahman-knowledgeVerse 22
आत्मानमरणिं कृत्वा प्रणवं चोत्तरारणिम् । ध्याननिर्मथनाभ्यासादेव पश्येन्निगूढवत् ॥२२॥
Uczyniwszy Jaźń dolnym patykiem ogniowym, a praṇavę (Oṃ) górnym patykiem ogniowym, poprzez powtarzaną praktykę mielenia w medytacji jedynie, należy ujrzeć (zrealizować) To, jakby ukryte.
Ātman–Brahman realization through praṇava-upāsanā (inner realization of the Self)Verse 23
ओङ्कारध्वनिनादेन वायोः संहरणान्तिकम् । यावद्बलं समादध्यात् सम्यङ्नादलयावधि ॥२३॥
Poprzez dźwięk-rezonans Oṃ, należy przyciągnąć życiodajne powietrze blisko do absorpcji (wycofania), gromadząc, właściwie, tyle siły, ile możliwe, aż do granicy rozpuszczenia się w dźwięku (nāda-laya).
Prāṇa-saṃhāra (withdrawal of vital force) and nāda-laya as a meditative means toward Brahman-realizationVerse 24
गमागमस्थं गमनादिशून्यम् ओङ्कारमेकं रविकोटिदीप्तिम् । पश्यन्ति ये सर्वजनान्तरस्थं हंसात्मकं ते विरजा भवन्ति ॥२४॥
Ci, którzy kontemplują jedyne Oṃ, trwające pośród przyjścia i odejścia, a jednak pozbawione ruchu i tym podobnych, promienne jak dziesięć milionów słońc, przebywające wewnątrz istoty wszystkich osób, o naturze Haṃsa, ci stają się bezskazni, wolni od rajas i nieczystości.
Brahman as the inner Self (antarātman) indicated by Oṃ; purity (virajatva) through realization of the Haṃsa/Paramahaṃsa principleVerse 25
यन्मनस्त्रिजगत्सृष्टिस्थितिव्यसनकर्मकृत् । तन्मनो विलयं याति तद्विष्णोः परमं पदम्॥
Ten umysł, który jest sprawcą działań stwarzania, podtrzymywania i rozpuszczania trzech światów, gdy ten umysł wchodzi w rozpuszczenie, to jest najwyższą siedzibą Viṣṇu.
Moksha (cessation of mind; entry into the supreme state)Verse 26
अष्टपत्रं तु हृत्पद्मं द्वात्रिंशत्केसरान्वितम् । तस्य मध्ये स्थितो भानुर्भानुमध्यगतः शशी॥
Lotos serca jest ośmiopłatkowy i obdarzony trzydziestoma dwoma pręcikami. W jego środku stoi słońce; w środku słońca jest księżyc.
Dhyāna (inner visualization of the heart-lotus; antaryāmin focus)Verse 27
शशिमध्यगतो वह्निर्वह्निमध्यगता प्रभा । प्रभामध्यगतं पीठं नानारत्नप्रवेष्टितम्॥ तस्य मध्यगतं देवं वासुदेवं निरञ्जनम् । श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मुक्तामणिविभूषितम्॥ शुद्धस्फटिकसंकाशं चन्द्रकोटिसमप्रभम् । ए...
W środku księżyca jest ogień; w środku ognia jest blask. W środku tego blasku jest tron, wyłożony różnymi klejnotami. W jego środku należy kontemplować bóstwo Vāsudevę, bezskaznego, noszącego Śrīvatsę i Kaustubhę na swojej piersi, przyozdobionego perłami, przypominającego czysty kryształ, o blasku równym dziesięciu milionom księżyców. Tak należy medytować nad Mahāviṣṇu, tak rzeczywiście, obdarzony pokorą.
Īśvara-dhyāna leading to Brahman-realization (saguṇa-upāsanā as support for nirguṇa insight)Verse 28
शशिमध्यगतो वह्निर्वह्निमध्यगता प्रभा । प्रभामध्यगतं पीठं नानारत्नप्रवेष्टितम् ॥ तस्य मध्यगतं देवं वासुदेवं निरञ्जनम् । श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मुक्तामणिविभूषितम् ॥ शुद्धस्फटिकसंकाशं चन्द्रकोटिसमप्रभम् ।...
W pośrodku księżyca jest ogień; w pośrodku ognia jest blask. W pośrodku tego blasku jest tron wyłożony wieloma klejnotami. W jego pośrodku jest bóstwo Vāsudeva, bezskazne; noszące Śrīvatsę i Kaustubhę na swojej piersi, przyozdobione perłami; jak czysty kryształ, o blasku równym dziesięciu milionom księżyców. Tak należy medytować nad Mahāviṣṇu, tak rzeczywiście, obdarzony pokorą.
Upāsanā (saguṇa-brahma-dhyāna) as a means toward inner purification and mokṣaVerse 29
शशिमध्यगतो वह्निर्वह्निमध्यगता प्रभा । प्रभामध्यगतं पीठं नानारत्नप्रवेष्टितम् ॥ तस्य मध्यगतं देवं वासुदेवं निरञ्जनम् । श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मुक्तामणिविभूषितम् ॥ शुद्धस्फटिकसंकाशं चन्द्रकोटिसमप्रभम् ।...
W pośrodku księżyca jest ogień; w pośrodku ognia jest blask. W pośrodku tego blasku jest tron wyłożony wieloma klejnotami. W jego pośrodku jest bóstwo Vāsudeva, bezskazne; noszące Śrīvatsę i Kaustubhę na swojej piersi, przyozdobione perłami; jak czysty kryształ, o blasku równym dziesięciu milionom księżyców. Tak należy medytować nad Mahāviṣṇu, tak rzeczywiście, obdarzony pokorą.
Īśvara-upāsanā (personal-form meditation) leading to antaḥkaraṇa-śuddhiVerse 30
अतसीपुष्पसंकाशं नाभिस्थाने प्रतिष्ठितम् । चतुर्भुजं महाविष्णुं पूरकेण विचिन्तयेत् ॥ कुम्भकेन हृदिस्थाने चिन्तयेत्कमलासनम् । ब्रह्माणं रक्तगौराभं चतुर्वक्त्रं पितामहम् ॥
Przy wdechu (pūraka) należy kontemplować Mahāviṣṇu, czteroramiennego, ustanowionego w okolicy pępka, przypominającego kwiat lnu. Przy zatrzymaniu (kumbhaka) należy kontemplować, w okolicy serca, zasiadającego na lotosie Brahmę, o barwie czerwonawej-białej, czterotwarzowego, Praojca.
Prāṇāyāma-yukta upāsanā (breath-linked meditation) and internalization of deities as yogic supportsVerse 31
अतसीपुष्पसंकाशं नाभिस्थाने प्रतिष्ठितम् । चतुर्भुजं महाविष्णुं पूरकेण विचिन्तयेत् ॥ कुम्भकेन हृदिस्थाने चिन्तयेत् कमलासनम् । ब्रह्माणं रक्तगौराभं चतुर्वक्त्रं पितामहम् ॥
Podobnego do kwiatu lnu, umieszczonego w okolicy pępka, należy kontemplować przy wdechu (pūraka) wielkiego Wiśnu o czterech ramionach. Przy zatrzymaniu oddechu (kumbhaka), w okolicy serca, należy kontemplować Brahmę zasiadającego na lotosie, o czerwonawo-białej świetlistości, o czterech twarzach, praojca wszechświata.
Upāsanā (saguna-dhyāna) as an aid toward Atman-realizationVerse 32
रेचकेन तु विद्यात्मा ललाटस्थं त्रिलोचनम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं निष्कलं पापनाशनम् ॥ अञ्जपत्रमधःपुष्पमूर्ध्वनालमधोमुखम् । कदलीपुष्पसंकाशं सर्ववेदमयं शिवम् । शतारं शतपत्राढ्यं विकीर्णाम्बुजकर्णिकम् । तत्रा...
Przy wydechu (recaka) ten, którego istotą jest wiedza, powinien kontemplować w okolicy czoła Trzyokiego, podobnego do czystego kryształu, bezczęściowego, niszczyciela grzechów. Powinien kontemplować Śiwę, złożonego z wszystkich Wed, przypominającego kwiat bananowca, o płatkach ciemnych jak collyrium, z kwiatem na dole i łodygą na górze, zwróconego w dół, o stu promieniach, ozdobionego stu płatkami, o rozproszonym orzechu lotosu. Tam powinien kontemplować, jeden nad drugim, słońce, księżyc i ogień. Otworzywszy lotos, powinien kontemplować księżyc, ogień i słońce przebudzenia; wydobywszy jego nasienie serca, Jaźń porusza się niezachwianie.
Atman-Brahman realization supported by yogic dhāraṇā; purification (pāpa-nāśana) and niṣkala (partless) Brahman-pointerVerse 33
रेचकेन तु विद्यात्मा ललाटस्थं त्रिलोचनम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं निष्कलं पापनाशनम् ॥ अञ्जपत्रमधःपुष्पमूर्ध्वनालमधोमुखम् । कदलीपुष्पसंकाशं सर्ववेदमयं शिवम् । शतारं शतपत्राढ्यं विकीर्णाम्बुजकर्णिकम् । तत्रा...
Ten wiersz powtarza Dhyanabindu.32: przy wydechu (recaka) znawca powinien kontemplować na czole Trzyokiego, podobnego do kryształu, bezczęściowego, niszczyciela grzechów; wizualizować odwrócony wewnętrzny lotos, a w nim słońce, księżyc i ogień w porządku wznoszącym; otwierając lotos i wydobywając jego nasienie serca, Jaźń trwa niezachwianie.
Same as Dhyanabindu.32: niṣkala reality approached through yogic upāsanāVerse 34
रेचकेन तु विद्यात्मा ललाटस्थं त्रिलोचनम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं निष्कलं पापनाशनम् ॥ अञ्जपत्रमधःपुष्पमूर्ध्वनालमधोमुखम् । कदलीपुष्पसंकाशं सर्ववेदमयं शिवम् ॥ शतारं शतपत्राढ्यं विकीर्णाम्बुजकर्णिकम् । तत्रा...
Przez wydech (recaka) ten, którego istotą jest Wiedza, powinien kontemplować w regionie czoła Trzyoką Zasadę, podobną do czystego kryształu, bezczęściową, niszczycielkę grzechów. Powinien kontemplować liść lotosu z kwiatem zwróconym w dół, łodygą w górę; jak kwiat bananowca, Śiwę złożonego z wszystkich Wed, o stu promieniach, przyozdobionego stu płatkami, o rozproszonym orzechu lotosu. Tam należy kontemplować, jeden nad drugim, słońce, księżyc i ogień. Otworzywszy lotos i skontemplowawszy przebudzeniowy księżyc, ogień i słońce, wydobywszy jego nasienie serca, trwa jako Jaźń, niezachwiany.
Ātman–Brahman realization through inner visualization (dhyāna) and purification; nirvikala (partless) consciousnessVerse 35
रेचकेन तु विद्यात्मा ललाटस्थं त्रिलोचनम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं निष्कलं पापनाशनम् ॥ अञ्जपत्रमधःपुष्पमूर्ध्वनालमधोमुखम् । कदलीपुष्पसंकाशं सर्ववेदमयं शिवम् ॥ शतारं शतपत्राढ्यं विकीर्णाम्बुजकर्णिकम् । तत्रा...
Przy wydechu (recaka) adept o naturze wiedzy powinien kontemplować na czole Trzyokiego, podobnego do czystego kryształu, bezczęściowego, niszczyciela grzechów; oraz lotos z kwiatem skierowanym w dół, łodygą w górę; jak kwiat bananowca, Śiwę utworzonego z wszystkich Wed, o stu promieniach, bogatego w sto płatków, o rozproszonym orzechu lotosu. Tam należy kontemplować, jeden nad drugim, słońce, księżyc i ogień. Otworzywszy lotos i skontemplowawszy przebudzeniowy księżyc, ogień i słońce, wydobywszy jego nasienie serca, trwa mocno jako Jaźń.
Nirvikala (partless) Self as Śiva; dhyāna leading to steadiness (dhruvatva) in ĀtmanVerse 36
त्रिस्थानं च त्रिमात्रं च त्रिब्रह्म च त्रयाक्षरम् । त्रिमात्रमर्धमात्रं वा यस्तं वेद स वेदवित् ॥३६॥
Ono jest trzech stacji i trzech miar; jest trójkrotnym Brahmanem i trzema sylabami. Ktokolwiek zna Tego, który jest trzech miar, lub nawet pół miary, ten jest znawcą Wedy.
Praṇava (Oṃ) as Brahman; mātrā-doctrine culminating in amātrā/ardhamātrā (the transcendent ‘half-measure’)Verse 37
तैलधारामिवाच्छिन्नदीर्घघण्टानिनादवत् । बिन्दुनादकलातीतं यस्तं वेद स वेदवित् ॥३७॥
Jak nieprzerwany strumień oliwy, jak ciągły przedłużony rezonans dzwonu, ten, kto zna Tego, który jest poza bindu, nada i kalą, ten jest znawcą Wedy.
Brahman (turiya beyond subtle supports such as nāda/bindu)Verse 38
यथैवोत्पलनालेन तोयमाकर्षयेन्नरः । तथैवोत्कर्षयेद्वायुं योगी योगपथे स्थितः ॥३८॥
Tak jak człowiek czerpie wodę za pomocą łodygi lotosu, tak właśnie jogin, ustalony na ścieżce jogi, powinny podnosić powietrze życiowe (vāyu).
Prāṇa (vāyu) as a means to inner absorption leading toward mokṣaVerse 39
अर्धमात्रात्मकं कृत्वा कोशीभूतं तु पङ्कजम् । कर्षयेन्नलमात्रेण भ्रुवोर्मध्ये लयं नयेत् ॥३९॥
Uczyniwszy lotos (paṅkaja) o naturze pół mātry i sprawiwszy, że stał się jak pochwa, należy go ciągnąć tylko miarą łodygi; należy doprowadzić umysł do rozpuszczenia w przestrzeni między brwiami.
Laya (dissolution of mind) leading toward samādhi and Brahman-realizationVerse 40
भ्रुवोर्मध्ये ललाटे तु नासिकायास्तु मूलतः । जानीयादमृतं स्थानं तद्ब्रह्मायतनं महत् ॥४०॥
Między brwiami, istotnie na czole, u nasady nosa, należy poznać to jako nieśmiertelne miejsce; to jest wielka siedziba Brahmana.
Brahman (as inner locus of realization)Verse 41
आसनं प्राणसंरोधः प्रत्याहारश्च धारणा । ध्यानं समाधिरेतानि योगाङ्गानि भवन्ति षट् ॥४१॥
Postawa, powstrzymanie oddechu, wycofanie zmysłów, koncentracja, medytacja i samādhi, oto sześć członów jogi.
Mokṣa (via yoga as a means of mental purification and absorption)Verse 42
आसनानि च तावन्ति यावन्त्यो जीवजातयः । एतेषानतुलान्भेदान्विजानाति महेश्वरः ॥४२॥
A postawy są tak liczne, jak gatunki istot żywych; o ich nieporównywalnych odmianach wieje Maheshvara.
Īśvara (as omniscient source/knower of yogic means)Verse 43
छिद्रं भद्रं तथा सिंहं पद्मं चेति चतुष्टयम् । आधारं प्रथमं चक्रं स्वाधिष्ठानं द्वितीयकम् ॥४३॥
„Chidra”, „Bhadra”, „Simha” i „Padma”, te tworzą czwórkę. Ādhāra jest pierwszą cakrą; Svādhiṣṭhāna jest drugą.
Yoga (subtle-body mapping as an aid to Self-knowledge)Verse 44
योनिस्थानं तयोर्मध्ये कामरूपं निगद्यते । आधाराख्ये गुदस्थाने पङ्कजं यच्चतुर्दलम् ॥ तन्मध्ये प्रोच्यते योनिः कामाख्या सिद्धवन्दिता । योनिमध्ये स्थितं लिङ्गं पश्चिमाभिमुखं तथा ॥ मस्तके मणिवद्भिन्नं यो ज...
Pomiędzy nimi dwoma, „miejsce yoni” jest mówione jako mające formę Kāmy. W miejscu zwanym Ādhāra, położonym przy odbycie, jest lotos o czterech płatkach. W jego środku jest głoszona yoni, zwana „Kāmā”, czczona przez siddhów. W środku yoni znajduje się liṅga, zwrócony ku zachodowi. Kto go zna, rozszczepionego na szczycie jak klejnot, jest znawcą jogi. Ma on wygląd rozgrzanego złota, błyszczącego jak błyskawica. Kwadrat, ponad ogniem i umieszczony poniżej narządów płciowych: przez sylabę „sva” powstaje prāṇa; Svādhiṣṭhāna jest jego oparciem.
Upāsanā/Dhyāna as a means to citta-śuddhi leading toward Mokṣa (with kuṇḍalinī-symbolism)Verse 45
योनिस्थानं तयोर्मध्ये कामरूपं निगद्यते । आधाराख्ये गुदस्थाने पङ्कजं यच्चतुर्दलम् ॥ तन्मध्ये प्रोच्यते योनिः कामाख्या सिद्धवन्दिता । योनिमध्ये स्थितं लिङ्गं पश्चिमाभिमुखं तथा ॥ मस्तके मणिवद्भिन्नं यो ज...
[Powtórzony fragment.] Pomiędzy nimi dwoma, „miejsce yoni” jest mówione jako mające formę Kāmy. W miejscu zwanym Ādhāra, położonym przy odbycie, jest lotos o czterech płatkach. W jego środku jest głoszona yoni, zwana „Kāmā”, czczona przez siddhów. W środku yoni znajduje się liṅga, zwrócony ku zachodowi. Kto go zna, rozszczepionego na szczycie jak klejnot, jest znawcą jogi. Ma on wygląd rozgrzanego złota, błyszczącego jak błyskawica. Kwadrat, ponad ogniem i umieszczony poniżej narządów płciowych: przez sylabę „sva” powstaje prāṇa; Svādhiṣṭhāna jest jego oparciem.
Upāsanā/Dhyāna (cakra-dhāraṇā as preparatory discipline)Verse 46
योनिस्थानं तयोर्मध्ये कामरूपं निगद्यते । आधाराख्ये गुदस्थाने पङ्कजं यच्चतुर्दलम् ॥ तन्मध्ये प्रोच्यते योनिः कामाख्या सिद्धवन्दिता । योनिमध्ये स्थितं लिङ्गं पश्चिमाभिमुखं तथा ॥ मस्तके मणिवद्भिन्नं यो ज...
Pomiędzy odbytem a narządem płciowym jest mówione, że znajduje się region yoni, o naturze pragnienia. W miejscu zwanym Ādhāra przy odbycie jest czteropłatkowy lotos; w jego centrum jest głoszona yoni nazwana Kāmā, czczona przez siddhów. W centrum yoni stoi liṅga zwrócony na zachód; kto go zna, rozszczepionego na szczycie jak klejnot, jest znawcą jogi. Wydaje się jak rozgrzane złoto, błyszczące jak błyskawica. Kwadratowa maṇḍala jest umieszczona ponad ogniem i poniżej narządu płciowego; przez swój własny dźwięk powstaje prāṇa, a Svādhiṣṭhāna jest jego oparciem.
Prāṇa (vital force) and subtle-body loci as supports for inner realization (toward Mokṣa)Verse 47
योनिस्थानं तयोर्मध्ये कामरूपं निगद्यते । आधाराख्ये गुदस्थाने पङ्कजं यच्चतुर्दलम् ॥ तन्मध्ये प्रोच्यते योनिः कामाख्या सिद्धवन्दिता । योनिमध्ये स्थितं लिङ्गं पश्चिमाभिमुखं तथा ॥ मस्तके मणिवद्भिन्नं यो ज...
Pomiędzy tymi dwoma jest mówione, że znajduje się region yoni, o formie pragnienia. W miejscu zwanym Ādhāra przy odbycie jest czteropłatkowy lotos; w jego centrum jest głoszona yoni zwana Kāmā, czczona przez siddhów. W centrum yoni znajduje się liṅga zwrócony na zachód; kto go zna, rozszczepionego na szczycie jak klejnot, jest znawcą jogi. Wydaje się jak rozgrzane złoto, błyszczące jak linia błyskawicy. Kwadrat jest umieszczony ponad ogniem i poniżej narządu płciowego; przez swój własny dźwięk powstaje prāṇa, a Svādhiṣṭhāna jest jego oparciem.
Transformation of kāma through yogic dhāraṇā; prāṇa as the operative power in sādhanaVerse 48
स्वाधिष्ठानं ततश्चक्रं मेढ्रमेव निगद्यते । मणिवत्तन्तुना यत्र वायुना पूरितं वपुः ॥ तन्नाभिमण्डलं चक्रं प्रोच्यते मणिपूरकम् । द्वादशारमहाचक्रे पुण्यपापनियन्त्रितः ॥ तावज्जीवो भ्रमत्येवं यावत्तत्त्वं न ...
Wtedy cakra Svādhiṣṭhāna jest mówiona jako znajdująca się przy narządzie płciowym, gdzie ciało jest wypełnione wiatrem (vāyu) przez subtelny, przypominający nić kanał, jak sznur klejnotów. Koło w regionie pępka jest zwane Maṇipūraka. W wielkim kole o dwunastu szprychach, istota jest rządzona przez zasługę i przewinienie; tak jīwa wędruje tak długo, jak nie odnajdzie Rzeczywistości. Powyżej narządu płciowego i poniżej pępka jest bulwa (kanda) w kształcie ptasiego jaja. Tam powstają nāḍīs, siedemdziesiąt dwa tysiące; wśród tych tysięcy nāḍīs, siedemdziesiąt dwa są szczególnie wymieniane.
Saṃsāra under puṇya-pāpa (karma) until tattva-jñāna; prāṇa-nāḍī system as yogic support toward MokṣaVerse 49
स्वाधिष्ठानं ततश्चक्रं मेढ्रमेव निगद्यते । मणिवत्तन्तुना यत्र वायुना पूरितं वपुः ॥ तन्नाभिमण्डलं चक्रं प्रोच्यते मणिपूरकम् । द्वादशारमहाचक्रे पुण्यपापनियन्त्रितः ॥ तावज्जीवो भ्रमत्येवं यावत्तत्त्वं न ...
Wtedy koło zwane Svādhiṣṭhāna jest mówione jako znajdujące się przy narządach płciowych; tam, przez przypominający klejnot włóknisty kanał, ciało jest wypełniane przez życiodajny wiatr (prāṇa). Koło w regionie pępka jest zwane Maṇipūraka. W tym wielkim dwunastoszprychowym kole, indywidualna istota jest rządzona przez zasługę i przewinienie. Tak jīwa wędruje tak długo, jak nie odnajdzie Rzeczywistości. Powyżej narządów płciowych i poniżej pępka jest bulwa (kanda) w kształcie ptasiego jaja; z niej powstają nāḍīs, siedemdziesiąt dwa tysiące, a wśród tych tysięcy, siedemdziesiąt dwa są szczególnie wymieniane.
Moksha (liberation) contrasted with bondage through karma; subtle-body anatomy (nāḍī–cakra–prāṇa) as an aid to realization of tattvaVerse 50
स्वाधिष्ठानं ततश्चक्रं मेढ्रमेव निगद्यते । मणिवत्तन्तुना यत्र वायुना पूरितं वपुः ॥ तन्नाभिमण्डलं चक्रं प्रोच्यते मणिपूरकम् । द्वादशारमहाचक्रे पुण्यपापनियन्त्रितः ॥ तावज्जीवो भ्रमत्येवं यावत्तत्त्वं न ...
Koło Svādhiṣṭhāna jest mówione jako znajdujące się przy narządach płciowych; tam, przez przypominającą klejnot nić, ciało jest wypełniane przez życiodajny wiatr (prāṇa). Koło w regionie pępka jest zwane Maṇipūraka; w tym wielkim dwunastoszprychowym kole istota jest rządzona przez zasługę i przewinienie. Jīwa wędruje tak aż odnajdzie Rzeczywistość. Powyżej narządów płciowych i poniżej pępka jest bulwa w kształcie jaja (kanda); z niej powstaje siedemdziesiąt dwa tysiące nāḍīs, wśród których siedemdziesiąt dwa są szczególnie wymieniane.
Karma-bandha vs tattva-jñāna; sādhana through prāṇa-manas regulationAnswers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.