Home›Upanishads›Atma›Verse 14
←Previous Verse
Next Verse→

Atma Upanishad: Verse 14

शरीर्यप्यशरीर्येष परिच्छिन्नोऽपि सर्वगः । अशरीरं सदा सन्तमिदं ब्रह्मविदं क्वचित् ॥ प्रियाप्रिये न स्पृशतस्तथैव च शुभाशुभे । तमसा ग्रस्तवद्भानादग्रस्तोऽपि रविर्जनैः ॥ ग्रस्त इत्युच्यते भ्रान्त्या ह्यज्ञात्वा वस्तुलक्षणम् । तद्वद्देहादिबन्धेभ्यो विमुक्तं ब्रह्मवित्तमम् ॥ पश्यन्ति देहिवन्मूढाः शरीराभासदर्शनात् । अहिनिर्ल्वयनीवायं मुक्तदेहस्तु तिष्ठति ॥

शरीरी । अपि । अशरीरी । एषः । परिच्छिन्नः । अपि । सर्व-गः । अशरीरम् । सदा । सन्तम् । इदम् । ब्रह्म-विदम् । क्वचित् । प्रिया-अप्रिये । न । स्पृशतः । तथा । एव । च । शुभ-अशुभे । तमसा । ग्रस्त-वत् । भानात् । अग्रस्तः । अपि । रविः । जनैः । ग्रस्तः । इति । उच्यते । भ्रान्त्या । हि । अज्ञात्वा । वस्तु-लक्षणम् । तत्-वत् । देह-आदि-बन्धेभ्यः । विमुक्तम् । ब्रह्म-वित्-तमम् । पश्यन्ति । देहि-वत् । मूढाः । शरीर-आभास-दर्शनात् । अहि-निर्ल्वयनी-इव । अयम् । मुक्त-देहः । तु । तिष्ठति ।

Recitation with translationAtma Upanishad 14

śarīry apy aśarīry eṣa paricchinno 'pi sarvagaḥ | aśarīraṃ sadā santam idaṃ brahmavidaṃ kvacit || priyāpriye na spṛśatas tathaiva ca śubhāśubhe | tamasā grastavad bhānād agrasto 'pi ravir janaiḥ || grasta ity ucyate bhrāntyā hy ajñātvā vastulakṣaṇam | tadvad dehādibandhebhyo vimuktaṃ brahmavittamam || paśyanti dehivam mūḍhāḥ śarīrābhāsadarśanāt | ahinirlayanīvāyaṃ muktadehas tu tiṣṭhati ||

Choć ucieleśniony, ten jest bezcielesny; choć ograniczony, jest wszechprzenikający. Zawsze bezcielesny, ten poznawca Brahmana jawi się tu i tam jakby ucieleśniony. To, co drogie i niedrogie, nie dotyka go, podobnie pomyślne i niepomyślne. Choć słońce nie jest zaćmione, z powodu ciemności ludzie mówią o nim jako o „zaćmionym”. Nazywa się je „zaćmionym” z ułudy, nie znając natury rzeczy. Także najwyższy poznawca Brahmana, wyzwolony z więzów począwszy od ciała, głupcy, widząc pozór ciała, postrzegają go jakby ucieleśnionego. Jak wylinka węża, stoi z ciałem wyzwolonym, jako zwykły pozostały pozór.

Though embodied, this one is bodiless; though limited, he is all-pervading—ever bodiless, this knower of Brahman (appears) somewhere (as if embodied). The dear and the not-dear do not touch him, nor likewise the auspicious and inauspicious. Though the sun is not eclipsed, because of darkness people speak of it as ‘eclipsed’. It is called ‘eclipsed’ through delusion, not knowing the nature of the thing. So too, the supreme knower of Brahman, freed from bonds beginning with the body—fools, seeing the appearance of a body, perceive him as if embodied. Like a snake’s sloughed skin, this one stands with the body freed (i.e., as a mere remnant-appearance).

śarīrīembodied (as if)
śarīrī:
TypeNoun
Rootśarīrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
apieven though
api:
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारः
aśarīrīdisembodied
aśarīrī:
TypeAdjective
Roota-śarīrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
paricchinnaḥlimited, delimited
paricchinnaḥ:
TypeAdjective
Rootpari-√chid (धातु)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
apieven though
api:
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारः
sarvagaḥall-pervading
sarvagaḥ:
TypeAdjective
Rootsarva-ga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
aśarīramdisembodied (as such)
aśarīram:
TypeAdjective
Roota-śarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (विशेषणम्)
sadāalways
sadā:
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक
santambeing, existent
santam:
TypeAdjective
Root√as (धातु)
Formशतृ (present active participle) ‘sat’; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
idamthis
idam:
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
brahmavidamthe knower of Brahman
brahmavidam:
TypeNoun
Rootbrahma-vid (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
kvacitsomewhere / at times
kvacit:
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक
priyāpriyethe pleasant and the unpleasant
priyāpriye:
TypeNoun
Rootpriya-apriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया द्विवचनम्
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध
spṛśataḥtouch (do not affect)
spṛśataḥ:
TypeVerb
Root√spṛś (धातु)
Formलट् परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, द्विवचनम्
tathālikewise
tathā:
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formउपमानार्थक
evaindeed
eva:
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय
śubhāśubhethe auspicious and the inauspicious
śubhāśubhe:
TypeNoun
Rootśubha-aśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया द्विवचनम्
tamasāby darkness (ignorance)
tamasā:
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्
grasta-vatas if seized
grasta-vat:
TypeIndeclinable
Rootgrasta-vat (अव्यय/तद्धित)
Formवत्-प्रत्ययान्त उपमानार्थक अव्ययप्रायम्
bhānātfrom shining / in appearance of shining
bhānāt:
TypeNoun
Rootbhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्
agrastaḥnot seized
agrastaḥ:
TypeAdjective
Roota-grasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
apieven though
api:
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारः
raviḥthe sun
raviḥ:
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
janaiḥby people
janaiḥ:
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्
grastaḥseized, eclipsed
grastaḥ:
TypeAdjective
Rootgrasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
itithus
iti:
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-उद्धरण/निश्चयार्थक
ucyateis said
ucyate:
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् कर्मणि (passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
bhrāntyāthrough delusion
bhrāntyā:
TypeNoun
Rootbhrānti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम्
hiindeed, for
hi:
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपातः
ajñātvānot having known
ajñātvā:
TypeVerb
Rootā-√jñā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) with negation sense: ‘not having known’
vastu-lakṣaṇamthe true characteristic of reality
vastu-lakṣaṇam:
TypeNoun
Rootvastu-lakṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
tad-vatin the same way
tad-vat:
TypeIndeclinable
Roottad-vat (अव्यय/तद्धित)
Formवत्-प्रत्ययान्त उपमानार्थक
deha-ādi-bandhebhyaḥfrom bonds such as the body
deha-ādi-bandhebhyaḥ:
TypeNoun
Rootdeha-ādi-bandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी बहुवचनम्
vimuktamliberated
vimuktam:
TypeAdjective
Rootvi-√muc (धातु)
Formक्त (PPP), नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (ब्रह्मविदम् विशेषयति)
brahmavittamamthe best knower of Brahman
brahmavittamam:
TypeNoun
Rootbrahma-vid-tama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (तमप्-प्रत्ययेन अतिशय)
paśyantisee
paśyanti:
TypeVerb
Root√paś (धातु)
Formलट् परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
dehivatas if embodied
dehivat:
TypeIndeclinable
Rootdehin-vat (तद्धित)
Formवत्-प्रत्ययान्त उपमानार्थक अव्ययप्रायम्
mūḍhāḥthe deluded
mūḍhāḥ:
TypeNoun
Rootmūḍha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
śarīra-ābhāsa-darśanātbecause of seeing the appearance of a body
śarīra-ābhāsa-darśanāt:
TypeNoun
Rootśarīra-ābhāsa-darśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्
ahi-nirlayanīa snake’s slough (cast-off skin)
ahi-nirlayanī:
TypeNoun
Rootahi-nirlayanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
ivalike
iva:
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानार्थक
ayamthis (one)
ayam:
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
mukta-dehaḥfreed from the body (bond)
mukta-dehaḥ:
TypeAdjective
Rootmukta-deha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
tubut
tu:
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक
tiṣṭhatistands, remains
tiṣṭhati:
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formलट् परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
  • śarīry apy = śarīrī + api
  • aśarīry eṣa = aśarīrī + eṣaḥ
  • paricchinno 'pi = paricchinnaḥ + api
  • priyāpriye = priya + apriye (द्वन्द्व, dual)
  • grastavad = grasta + vat
  • bhānād agrasto 'pi = bhānāt + agrastaḥ + api
  • bhrāntyā hy = bhrāntyā + hi
  • tadvad = tad + vat
  • dehādibandhebhyo = deha-ādi-bandhebhyaḥ (panchami plural)
  • dehivam corrected to dehivat (as in IAST)
  • ahinirlayanīvāyaṃ = ahi-nirlayanī + iva + ayam
  • muktadehas tu = mukta-dehaḥ + tu
Jīvanmukti; asaṅga (non-contact); adhyāsa (superimposition); prārabdha-body as appearanceMahavakya: Reinforces ‘tat tvam asi’/‘aham brahmāsmi’ logic: the Self is all-pervading and bodiless; embodiment is an appearance due to upādhi and ignorance, not the truth of the Self.AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play