Prakarana 12

Verse 230 (दोहा/सोरठा)

तुरत भयउँ मैं काग तब पुनि मुनि पद सिरु नाइ। सुमिरि राम रघुबंस मनि हरषित चलेउँ उड़ाइ।।112(क)।। उमा जे राम चरन रत बिगत काम मद क्रोध।। निज प्रभुमय देखहिं जगत केहि सन करहिं बिरोध।।112(ख)।।

turata bhayuṁ maiṁ kāga taba puni muni pada siru nāi | sumiri rāma raghubaṃsa mani haraṣita caleuṁ uṛāi ||112(ka)|| umā je rāma carana rata bigata kāma mada krodha | nija prabhumaya dekhahiṁ jagata kehi sana karahiṁ birodha ||112(kha)||

Natychmiast stałem się krukiem; wtedy znowu skłoniłem głowę u stóp mędrca. Wspominając Ramę, klejnot rasy Raghu, odleciałem z radością. O Umo! Ci, którzy są oddani stopom Ramy, wyzwoleni z pożądania, pychy i gniewu, widzą cały świat jako przepełniony ich własnym Panem; z kim mogliby mieć jakikolwiek spór?

Verse 231 (चौपाई)

सुनु खगेस नहिं कछु रिषि दूषन। उर प्रेरक रघुबंस बिभूषन।। कृपासिंधु मुनि मति करि भोरी। लीन्हि प्रेम परिच्छा मोरी। मन बच क्रम मोहि निज जन जाना। मुनि मति पुनि फेरी भगवाना। रिषि मम महत सीलता देखी। राम चरन बिस्वास बिसेषी। अति बिसमय पुनि पुनि पछिताई। सादर मुनि मोहि लीन्ह बोलाई। मम परितोष बिबिध बिधि कीन्हा। हरषित राममंत्र तब दीन्हा। बालकरूप राम कर ध्याना। कहेउ मोहि मुनि कृपानिधाना। सुंदर सुखद मिहि अति भावा। सो प्रथमहिं मैं तुम्हहि सुनावा। मुनि मोहि कछुक काल तहँ राखा। रामचरितमानस तब भाषा। सादर मोहि यह कथा सुनाई। पुनि बोले मुनि गिरा सुहाई। रामचरित सर गुप्त सुहावा। संभु प्रसाद तात मैं पावा। तोहि निज भगत राम कर जानी। ताते मैं सब कहेउँ बखानी। राम भगति जिन्ह कें उर नाहीं। कबहुँ न तात कहिअ तिन्ह पाहीं। मुनि मोहि बिबिध भाँति समुझावा। मैं सप्रेम मुनि पद सिरु नावा। निज कर कमल परसि मम सीसा। हरषित आसिष दीन्ह मुनीसा। राम भगति अबिरल उर तोरें। बसिहि सदा प्रसाद अब मोरें।।

sunu khagesa nahiṁ kachu ṛṣi dūṣana | ura preraka raghubaṃsa bibhūṣana || kṛpāsiṃdhu muni mati kari bhorī | līnhi prema parichchhā morī || mana baca krama mohi nija jana jānā | muni mati puni pherī bhagavānā || ṛṣi mama mahata sīlatā dekhī | rāma carana bisvāsa biseṣī || ati bisamaya puni puni pachitāī | sādara muni mohi līnha bolāī || mama paritoṣa bibidha bidhi kīnhā | haraṣita rāma-mantra taba dīnhā || bālaka-rūpa rāma kara dhyānā | kaheu mohi muni kṛpānidhānā || suṃdara sukhada mihi ati bhāvā | so prathamahĩ maiṁ tumhahi sunāvā || muni mohi kachuka kāla tahaṁ rākhā | rāmacaritamānasa taba bhāṣā || sādara mohi yaha kathā sunāī | puni bole muni girā suhāī || rāmacarita sara gupta suhāvā | saṃbhu prasāda tāta maiṁ pāvā || tohi nija bhagata rāma kara jānī | tāte maiṁ saba kaheuṁ bakhānī || rāma bhagati jinha keṁ ura nāhīṁ | kabahuṁ na tāta kahi-a tinh pāhīṁ || muni mohi bibidha bhāṁti samujhāvā | maiṁ saprema muni pada siru nāvā || nija kara kamala parasi mama sīsā | haraṣita āsiṣ dīnh munīsā || rāma bhagati abirala ura torẽ | basihi sadā prasāda aba morẽ ||

Słuchaj, o królu ptaków: nie było żadnej wady w mędrcu; Wewnętrznym Poruszycielem był Rama, ozdoba rodu Raghu. Mędrzec, ocean współczucia, sprawiając, że jego umysł wydawał się surowy, poddał moją miłość próbie. W myśli, słowie i czynie znał mnie jako swojego; wtedy Pan ponownie odmienił umysł mędrca. Ryszi widział moją wielką uległość i moje szczególne zaufanie do stóp Ramy. Z podziwem żałował znowu i znowu; z szacunkiem wezwał mnie do siebie. Na wiele sposobów mnie zadowolił i radośnie dał mi mantrę Ramy. Ten skarb współczucia nauczył mnie medytacji na Ramę w Jego dziecięcej formie. Była piękna i błoga dla mnie; to właśnie najpierw ci opowiadam. Przez pewien czas mędrzec trzymał mnie tam; wtedy wygłosił Ramczaritmanas. Z czcią opowiedział mi tę historię; wtedy mędrzec przemówił słodkimi słowami: 'To urocze ukryte jezioro czynów Ramy otrzymałem, drogi, z łaski Śiwy. Wiedząc, że jesteś własnym bhaktą Ramy, dlatego opowiedziałem wszystko. Tym, w których sercu nie ma bhakti Ramy, nigdy, drogi, nie powinno się tego opowiadać.' Na wiele sposobów mędrzec mnie pouczał; z miłością skłoniłem się u jego stóp. Dotykając mojej głowy swoją lotosową ręką, mędrzec radośnie udzielił błogosławieństwa: 'Nieprzerwana bhakti Ramy niech mieszka w twoim sercu; a moja łaska niech zawsze ci towarzyszy.'

Verse 232 (दोहा/सोरठा)

-सदा राम प्रिय होहु तुम्ह सुभ गुन भवन अमान। कामरूप इच्धामरन ग्यान बिराग निधान।।113(क)।। जेंहिं आश्रम तुम्ह बसब पुनि सुमिरत श्रीभगवंत। ब्यापिहि तहँ न अबिद्या जोजन एक प्रजंत।।113(ख)।।

sadā rāma priya hohu tumha subha guna bhavana amāna | kāmarūpa icchā-marana gyāna birāga nidhāna ||113(ka)|| jẽhi āśrama tumha basaba puni sumirata śrībhagavaṃta | byāpihi tahaṁ na abidyā jojana eka prajaṃta ||113(kha)||

Bądź zawsze drogi Ramie, siedzibą pomyślnych cnót, wolnym od pychy; skarbnicą wiedzy i beznamiętności, obdarzonym mocami takimi jak przyjmowanie form według woli i opuszczanie ciała według woli. W jakimkolwiek eremie będziesz przebywać, wspominając Błogosławionego Pana, niewiedza nie rozprzestrzeni się tam, nawet na odległość jojany dokoła.

Verse 233 (चौपाई)

काल कर्म गुन दोष सुभाऊ। कछु दुख तुम्हहि न ब्यापिहि काऊ।। राम रहस्य ललित बिधि नाना। गुप्त प्रगट इतिहास पुराना।। बिनु श्रम तुम्ह जानब सब सोऊ। नित नव नेह राम पद होऊ।। जो इच्छा करिहहु मन माहीं। हरि प्रसाद कछु दुर्लभ नाहीं।। सुनि मुनि आसिष सुनु मतिधीरा। ब्रह्मगिरा भइ गगन गँभीरा।। एवमस्तु तव बच मुनि ग्यानी। यह मम भगत कर्म मन बानी।। सुनि नभगिरा हरष मोहि भयऊ। प्रेम मगन सब संसय गयऊ।। करि बिनती मुनि आयसु पाई। पद सरोज पुनि पुनि सिरु नाई।। हरष सहित एहिं आश्रम आयउँ। प्रभु प्रसाद दुर्लभ बर पायउँ।। इहाँ बसत मोहि सुनु खग ईसा। बीते कलप सात अरु बीसा।। करउँ सदा रघुपति गुन गाना। सादर सुनहिं बिहंग सुजाना।। जब जब अवधपुरीं रघुबीरा। धरहिं भगत हित मनुज सरीरा।। तब तब जाइ राम पुर रहऊँ। सिसुलीला बिलोकि सुख लहऊँ।। पुनि उर राखि राम सिसुरूपा। निज आश्रम आवउँ खगभूपा।। कथा सकल मैं तुम्हहि सुनाई। काग देह जेहिं कारन पाई।। कहिउँ तात सब प्रस्न तुम्हारी। राम भगति महिमा अति भारी।।

kāla karma guna doṣa subhāū | kachu dukha tumhahi na byāpihi kāū || rāma rahasya lalita bidhi nānā | gupta pragaṭa itihāsa purānā || binu śrama tumha jānaba saba soū | nita nava neha rāma pada hoū || jo icchā karihahu mana māhīṁ | hari prasāda kachu durlabha nāhīṁ || suni muni āsiṣa sunu mati-dhīrā | brahma-girā bhai gagana gaṁbhīrā || evam-astu tava baca muni gyānī | yaha mama bhagata karma mana bānī || suni nabha-girā haraṣa mohi bhayū | prema magana saba saṁsaya gayū || kari binatī muni āyasu pāī | pada saroja puni puni siru nāī || haraṣa sahita ehiṁ āśrama āyuṁ | prabhu prasāda durlabha bara pāyuṁ || ihāṁ basata mohi sunu khaga īsā | bīte kalapa sāta aru bīsā || karauṁ sadā raghupati guna gānā | sādara sunahiṁ bihaṅga sujānā || jaba jaba avadhapurīṁ raghubīrā | dharahiṁ bhagata hita manuja sarīrā || taba taba jāi rāma pura rahauṁ | śisu-līlā biloki sukha lahauṁ || puni ura rākhi rāma śisu-rūpā | nija āśrama āvauṁ khaga-bhūpā || kathā sakala maiṁ tumhahi sunāī | kāga deha jehiṁ kārana pāī || kahiūṁ tāta saba prasna tumhārī | rāma bhagati mahimā ati bhārī ||

Czas, karma, guny, wady i naturalne usposobienie, żadne z tych nie może zadać ci żadnego smutku. Tajemnica Ramy jest wyrafinowana i różnorodna: starożytna kronika, zarazem ukryta i objawiona. Bez trudu poznasz to wszystko; a twoja miłość do stóp Ramy niech będzie zawsze nowa. Jakiekolwiek pragnienie powstanie w twoim sercu, z łaski Hariego nic nie jest trudne do uzyskania. Słysząc błogosławieństwo mędrca, o niezachwiany w umyśle, głęboki, niebiański głos Brahmana przemówił: 'Niech tak się stanie, twoje słowo, o mądry mędrcu. Ten jest Moim bhaktą w czynie, w umyśle i w mowie.' Słysząc ten niebiański głos, rozradowałem się; zanurzony w miłości, wszelka wątpliwość zniknęła. Zwróciwszy się z prośbą i otrzymawszy polecenie mędrca, znowu i znowu skłaniałem głowę do lotosowych stóp. Z radością wróciłem do tego eremu; z łaski Pana otrzymałem rzadki dar. Tutaj mieszkam, słuchaj, o królu ptaków, od siedmiu i dwudziestu kalp. Zawsze śpiewam cnoty Pana Raghu; mądre ptaki słuchają z czcią. Ilekroć bohater Raghu dla dobra swoich bhaktów przyjmuje ludzkie ciało w Ajodhji, wtedy idę i przebywam w mieście Ramy, a oglądając Jego dziecięce zabawy, znajduję radość. Wtedy, trzymając dziecięcą formę Ramy w sercu, wracam do własnego eremu, o królu ptaków. Opowiedziałem ci całą historię, jak otrzymałem ciało kruka. Tak, drogi, odpowiedziałem na wszystkie twoje pytania: niezwykle ciężka jest chwała bhakti do Ramy.

Verse 234 (दोहा/सोरठा)

ताते यह तन मोहि प्रिय भयउ राम पद नेह। निज प्रभु दरसन पायउँ गए सकल संदेह।।114(क)।। भगति पच्छ हठ करि रहेउँ दीन्हि महारिषि साप। मुनि दुर्लभ बर पायउँ देखहु भजन प्रताप।।114(ख)।।

tāte yaha tana mohi priya bhayau rāma pada neha | nija prabhu darasana pāyuṁ gaye sakala saṁdeha ||114(ka)|| bhagati paccha haṭha kari raheūṁ dīnhī mahāriṣi sāpa | muni durlabha bara pāyuṁ dekhahu bhajana pratāpa ||114(kha)||

Dlatego to ciało stało mi się drogie, ponieważ w nim powstała miłość do lotosowych stóp Ramy. Otrzymałem darśan mojego własnego Pana i wszystkie wątpliwości uciekły. Trzymając się uparcie strony bhakti, zniosłem klątwę wielkiego ryszi; a jednak otrzymałem dar rzadki nawet dla mędrców, zobacz moc bhadżanu!

Verse 235 (चौपाई)

जे असि भगति जानि परिहरहीं। केवल ग्यान हेतु श्रम करहीं।। ते जड़ कामधेनु गृहँ त्यागी। खोजत आकु फिरहिं पय लागी।। सुनु खगेस हरि भगति बिहाई। जे सुख चाहहिं आन उपाई।। ते सठ महासिंधु बिनु तरनी। पैरि पार चाहहिं जड़ करनी।। सुनि भसुंडि के बचन भवानी। बोलेउ गरुड़ हरषि मृदु बानी।। तव प्रसाद प्रभु मम उर माहीं। संसय सोक मोह भ्रम नाहीं।। सुनेउँ पुनीत राम गुन ग्रामा। तुम्हरी कृपाँ लहेउँ बिश्रामा।। एक बात प्रभु पूँछउँ तोही। कहहु बुझाइ कृपानिधि मोही।। कहहिं संत मुनि बेद पुराना। नहिं कछु दुर्लभ ग्यान समाना।। सोइ मुनि तुम्ह सन कहेउ गोसाईं। नहिं आदरेहु भगति की नाईं।। ग्यानहि भगतिहि अंतर केता। सकल कहहु प्रभु कृपा निकेता।। सुनि उरगारि बचन सुख माना। सादर बोलेउ काग सुजाना।। भगतिहि ग्यानहि नहिं कछु भेदा। उभय हरहिं भव संभव खेदा।। नाथ मुनीस कहहिं कछु अंतर। सावधान सोउ सुनु बिहंगबर।। ग्यान बिराग जोग बिग्याना। ए सब पुरुष सुनहु हरिजाना।। पुरुष प्रताप प्रबल सब भाँती। अबला अबल सहज जड़ जाती।।

je asi bhagati jāni pariharahīṁ | kevala gyāna hetu śrama karahīṁ || te jaṛa kāmadhenu gṛhaṁ tyāgī | khojata āku phirahīṁ paya lāgī || sunu khagesa hari bhagati bihāī | je sukha cāhahīṁ āna upāī || te saṭha mahāsiṁdhu binu taranī | pairi pāra cāhahīṁ jaṛa karanī || suni bhasuṁḍi ke bacana bhavānī | boleu garuṛa haraṣi mṛdu bānī || tava prasāda prabhu mama ura māhīṁ | saṁsaya soka moha bhrama nāhīṁ || suneuṁ punīta rāma guna grāmā | tumharī kṛpāँ laheuṁ biśrāmā || eka bāta prabhu pūँchauṁ tohī | kahahu bujhāi kṛpānidhi mohī || kahahiṁ santa muni beda purānā | nahiṁ kachu durlabha gyāna samānā || soi muni tumha sana kaheu gosāīṁ | nahiṁ ādarehu bhagati kī nāīṁ || gyānahi bhagatihi antara ketā | sakala kahahu prabhu kṛpā niketā || suni uragāri bacana sukha mānā | sādara boleu kāga sujānā || bhagatihi gyānahi nahiṁ kachu bhedā | ubhaya harahiṁ bhava saṁbhava khedā || nātha munīsa kahahiṁ kachu antara | sāvadhāna soū sunu bihaṅgabara || gyāna birāga joga bigyānā | e saba puruṣa sunahu harijanā || puruṣa pratāpa prabala saba bhāṁtī | abalā abala sahaja jaṛa jātī ||

Ci, którzy znając taką bhakti, ją porzucają i trudzą się tylko dla samej wiedzy, ci głupcy zostawiają krowę obfitości w domu i błąkają się szukając gorzkich chwastów, z ustami nastawionymi na mleko. Słuchaj, o królu ptaków: porzucając bhakti Hariego, ci, którzy szukają szczęścia innymi środkami, ci głupcy chcą przekroczyć wielki ocean bez łodzi, próbując brodzić przez czystą głupotę. Słysząc słowa Bhusundi, Garuda przemówił z radością, łagodnym głosem: 'Z twojej łaski, Panie, w moim sercu nie ma wątpliwości, smutku, ułudy ani zamętu. Słyszałem czysty wieniec cnót Ramy; z twojej życzliwości znalazłem odpoczynek. Jedną sprawę, Panie, cię pytam, wyjaśnij mi to, o skarbnico współczucia. Święci, mędrcy, Wedy i Purany mówią: nic nie jest tak trudne do uzyskania jak wiedza. A jednak ten sam mędrzec powiedział ci, panie, a ty nie czczisz wiedzy tak jak bhakti. Jak wielka jest różnica między wiedzą a bhakti? Opowiedz mi wszystko, o siedzibo łaski.' Słysząc słowa wroga węży, mądry kruk odpowiedział z czcią: 'Między bhakti a wiedzą nie ma rzeczywistej różnicy; obie usuwają znużenie rodzące się ze światowego stawania się. Jednakże, o panie, mędrcy mówią o pewnym rozróżnieniu, zwróć na nie uwagę, o najlepszy z ptaków. Wiedza, beznamiętność, joga i zrealizowana wglądność, to wszystko są moce męskie, słuchaj mnie, o sługo Hariego. Moc męska jest silna na każdy sposób; żeńska jest naturalnie słabsza, prosta i bierna z natury.'

Verse 236 (दोहा/सोरठा)

पुरुष त्यागि सक नारिहि जो बिरक्त मति धीर।। न तु कामी बिषयाबस बिमुख जो पद रघुबीर।।115(क)।। सोउ मुनि ग्याननिधान मृगनयनी बिधु मुख निरखि। बिबस होइ हरिजान नारि बिष्नु माया प्रगट।।115(ख)।।

puruṣa tyāgi saka nārihi jo birakta mati dhīra | na tu kāmī biṣayābasa bimukha jo pada raghubīra ||115(ka)|| soū muni gyāna-nidhāna mṛga-nayanī bidhu-mukha nirakhi | bibasa hoi harijān nāri biṣṇu māyā pragaṭa ||115(kha)||

Niezachwiany mężczyzna o umyśle oderwanym może wyrzec się nawet kobiet; ale nie tak pożądliwy, zniewolony przez obiekty zmysłów, odwrócony od bohaterskiego Pana Raghu. Nawet ten mędrzec, prawdziwa skarbnica mądrości, na widok piękności o oczach łani i twarzy jak księżyc, staje się bezradny, wiedz to, o sługo Hariego: w kobiecie Maję Wisznu jawi się wyraźnie.

Verse 237 (चौपाई)

इहाँ न पच्छपात कछु राखउँ। बेद पुरान संत मत भाषउँ।। मोह न नारि नारि कें रूपा। पन्नगारि यह रीति अनूपा।। माया भगति सुनहु तुम्ह दोऊ। नारि बर्ग जानइ सब कोऊ।। पुनि रघुबीरहि भगति पिआरी। माया खलु नर्तकी बिचारी।। भगतिहि सानुकूल रघुराया। ताते तेहि डरपति अति माया।। राम भगति निरुपम निरुपाधी। बसइ जासु उर सदा अबाधी।। तेहि बिलोकि माया सकुचाई। करि न सकइ कछु निज प्रभुताई।। अस बिचारि जे मुनि बिग्यानी। जाचहीं भगति सकल सुख खानी।।

ihāṁ na pacchapāta kachu rākhaūँ | beda purāna santa mata bhāṣaūँ || moha na nāri nāri keṁ rūpā | pannagāri yaha rīti anūpā || māyā bhagati sunahu tumha doū | nāri barga jānai saba koū || puni raghubīrahi bhagati piārī | māyā khalu nartakī bicārī || bhagatihi sānakūla raghurāyā | tāte tehi ḍarapati ati māyā || rāma bhagati nirupama nirupādhī | basai jāsu ura sadā abādhī || tehi biloki māyā sakucāī | kari na sakai kachu nija prabhutāī || asa bicāri je muni bigyānī | jācahīṁ bhagati sakala sukha khānī ||

Tutaj nie zachowuję żadnej stronniczości; mówię osąd Wed, Puran i świętych. Nie to, że jestem ułudzony przez kobietę ani przez piękno kobiety, o wrogu węży, ta droga jest niezwykła. Słuchajcie obaj: mogą i bhakti, każdy wie, są zaliczane do kategorii kobiety. A bhakti do Bohatera Raghu jest droga; mogą w prawdzie jest tylko biedną tancerką. Król Raghu jest przychylny bhakti; dlatego mogą bardzo się jej boi. Bhakti Ramy jest nieporównywalna, bez dodatków; mieszka w czyim sercu, zawsze nieprzeszkodzona. Widząc to, mogą się wstydzi i nie może wykonywać swojej własnej władzy. Rozważając tak, mędrcy obdarzeni wglądem błagają o bhakti, kopalnię wszelkiego szczęścia.

Verse 238 (दोहा/सोरठा)

यह रहस्य रघुनाथ कर बेगि न जानइ कोइ। जो जानइ रघुपति कृपाँ सपनेहुँ मोह न होइ।।116(क)।। औरउ ग्यान भगति कर भेद सुनहु सुप्रबीन। जो सुनि होइ राम पद प्रीति सदा अबिछीन।।116(ख)।।

yaha rahasya raghunātha kara begi na jānai koi | jo jānai raghupati kṛpā̃ sapanehũ moha na hoi ||116(ka)|| auru gyāna bhagati kara bheda sunahu suprabīna | jo suni hoi rāma pada prīti sadā abichīna ||116(kha)||

Nikt nie może szybko pojąć tej ukrytej tajemnicy Pana Raghu; ale ten, kto ją zna z łaski Raghupatiego, nie ma ułudy, nawet we śnie. Ponadto, słuchaj, o najbardziej przenikliwy, o różnicy między dżnianą a bhakti: ktokolwiek to słyszy i napełnia się miłością do lotosowych stóp Ramy, jego miłość pozostaje na zawsze nieprzerwana.

Verse 239 (चौपाई)

सुनहु तात यह अकथ कहानी। समुझत बनइ न जाइ बखानी।। ईस्वर अंस जीव अबिनासी। चेतन अमल सहज सुख रासी।। सो मायाबस भयउ गोसाईं। बँध्यो कीर मरकट की नाई।। जड़ चेतनहि ग्रंथि परि गई। जदपि मृषा छूटत कठिनई।। तब ते जीव भयउ संसारी। छूट न ग्रंथि न होइ सुखारी।। श्रुति पुरान बहु कहेउ उपाई। छूट न अधिक अधिक अरुझाई।। जीव हृदयँ तम मोह बिसेषी। ग्रंथि छूट किमि परइ न देखी।। अस संजोग ईस जब करई। तबहुँ कदाचित सो निरुअरई।। सात्त्विक श्रद्धा धेनु सुहाई। जौं हरि कृपाँ हृदयँ बस आई।। जप तप ब्रत जम नियम अपारा। जे श्रुति कह सुभ धर्म अचारा।। तेइ तृन हरित चरै जब गाई। भाव बच्छ सिसु पाइ पेन्हाई।। नोइ निबृत्ति पात्र बिस्वासा। निर्मल मन अहीर निज दासा।। परम धर्ममय पय दुहि भाई। अवटै अनल अकाम बनाई।। तोष मरुत तब छमाँ जुड़ावै। धृति सम जावनु देइ जमावै।। मुदिताँ मथैं बिचार मथानी। दम अधार रजु सत्य सुबानी।। तब मथि काढ़ि लेइ नवनीता। बिमल बिराग सुभग सुपुनीता।।

sunahu tāta yaha akatha kahānī | samujhata banai na jāi bakhānī || īśvara aṁsa jīva abināsī | cetana amala sahaja sukha rāsī || so māyābasa bhayu gosāī | bãdhyo kīra marakaṭa kī nāī || jaṛa cetanahi graṁthi pari gaī | jadapi mṛṣā chūṭata kaṭhinaī || taba te jīva bhayu saṁsārī | chūṭa na graṁthi na hoi sukhārī || śruti purāna bahu kaheu upāī | chūṭa na adhika adhika arujhāī || jīva hṛdayã tama moha biseṣī | graṁthi chūṭa kimi parai na dekhī || asa saṁjoga īsa jaba karaī | tabahũ kadācita so niruarāī || sāttvika śraddhā dhenu suhāī | jau hari kṛpā̃ hṛdayã basa āī || japa tapa brata jama niyama apārā | je śruti kaha subha dharma acārā || tei tṛna harita carai jaba gāī | bhāva baccha sisu pāi penhāī || noi nibṛtti pātra bisvāsā | nirmala mana ahīra nija dāsā || parama dharmamaya pay duhi bhāī | avaṭai anala akāma banāī || toṣa maruta taba chamā juṛāvai | dhṛti sama jāvanु dei jamāvai || muditā̃ mathaĩ bicāra mathānī | dama adhāra raju satya subānī || taba mathi kāṛhi lei navanītā | bimala birāga subhaga supunītā ||

Słuchaj, drogie dziecko, tej niewypowiedzianej opowieści, choć można ją zrozumieć, nie da się jej w pełni opisać. Dżiwa jest niezniszczalną cząstką Pana, świadoma, nieskalana i z natury skarbnicą wrodzonej błogości; jednak pod wpływem Mai zostaje związana jak tresowana papuga czy małpa. Węzeł wiąże to, co nieożywione, z tym, co świadome; choć fałszywy, trudno go rozwiązać. Od tego czasu dusza staje się światowa; węzeł nie puszcza i nie znajduje szczęścia. Wedy i Purany przepisują wiele środków, lecz węzeł nie łatwo pęka, a raczej można się bardziej zaplątać. W sercu istoty ciemność i ułuda są silne; jakże węzeł może spaść, gdy nawet nie jest widziany? Dopiero gdy Pan sprawi takie złączenie, czasem się on rozwiązuje. Jeśli z łaski Hariego sattwiczna wiara, piękna krowa, przyjdzie mieszkać w sercu, to dżapa, tapas, śluby, powściągliwości i pobożne postępowanie głoszone przez pisma stają się jej zieloną paszą. Gdy krowa pasie się, cielę bhawy przykłada się do niej, a mleko najwyższej dharmy jest dojone. Zaufanie jest naczyniem, wycofanie się schylaniem; czysty umysł, Jego własny sługa, jest dojarzem. Mleko stawia się na ogniu bezpragnieniowości; zadowolenie jest bryzą, przebaczenie chłodzi je, a stałość dostarcza podpuszczki równowagi. Z radością ma się je mącić, refleksja jako kij do mącenia, samokontrola jako podstawa, a prawda jako lina mowy, aż uzyska się masło: czystą, pomyślną i najświętszą beznamiętność.

Verse 240 (दोहा/सोरठा)

जोग अगिनि करि प्रगट तब कर्म सुभासुभ लाइ। बुद्धि सिरावैं ग्यान घृत ममता मल जरि जाइ।।117(क)।। तब बिग्यानरूपिनि बुद्धि बिसद घृत पाइ। चित्त दिआ भरि धरै दृढ़ समता दिअटि बनाइ।।117(ख)।। तीनि अवस्था तीनि गुन तेहि कपास तें काढ़ि। तूल तुरीय सँवारि पुनि बाती करै सुगाढ़ि।।117(ग)।। एहि बिधि लेसै दीप तेज रासि बिग्यानमय।। जातहिं जासु समीप जरहिं मदादिक सलभ सब।।117(घ)।।

joga agini kari pragaṭa taba karma subhāsubha lāi | buddhi sirāvaĩ gyāna ghṛta mamatā mala jari jāi ||117(ka)|| taba bigyānarūpinī buddhi bisada ghṛta pāi | citta diā bhari dharai dṛṛha samatā di'aṭi banāi ||117(kha)|| tīni avasthā tīni guna tehi kapāsa tẽ kāṛhi | tūla turīya sãvāri puni bātī karai sugāṛhi ||117(ga)|| ehi bidhi lesai dīpa teja rāsī bigyānamaya | jātahĩ jāsu samīpa jarahĩ madādika salabha saba ||117(gha)||

Gdy ogień jogi zostaje rozniecony, wciąga pozostałości dobrych i złych czynów; intelekt zostaje oczyszczony, a z masłem wiedzy spalana jest zmaza posiadania. Wtedy intelekt, stawszy się zrealizowanym rozeznaniem, otrzymuje czyste masło; napełniając lampę umysłu, stawia ją mocno na podstawie niezachwianej równowagi. Z bawełny trzech stanów i trzech gun wyciąga się włókno; formując je w czystość czwartego, skręca silny knot. Tak lampa zostaje zapalona, nagromadzony blask widżnany; a gdy ktoś się zbliża, wszystkie wady jak ćmy, takie jak duma, zostają spalone.

Verse 241 (चौपाई)

सोहमस्मि इति बृत्ति अखंडा। दीप सिखा सोइ परम प्रचंडा।। आतम अनुभव सुख सुप्रकासा। तब भव मूल भेद भ्रम नासा।। प्रबल अबिद्या कर परिवारा। मोह आदि तम मिटइ अपारा।। तब सोइ बुद्धि पाइ उँजिआरा। उर गृहँ बैठि ग्रंथि निरुआरा।। छोरन ग्रंथि पाव जौं सोई। तब यह जीव कृतारथ होई।। छोरत ग्रंथि जानि खगराया। बिघ्न अनेक करइ तब माया।। रिद्धि सिद्धि प्रेरइ बहु भाई। बुद्धहि लोभ दिखावहिं आई।। कल बल छल करि जाहिं समीपा। अंचल बात बुझावहिं दीपा।। होइ बुद्धि जौं परम सयानी। तिन्ह तन चितव न अनहित जानी।। जौं तेहि बिघ्न बुद्धि नहिं बाधी। तौ बहोरि सुर करहिं उपाधी।। इंद्रीं द्वार झरोखा नाना। तहँ तहँ सुर बैठे करि थाना।। आवत देखहिं बिषय बयारी। ते हठि देही कपाट उघारी।। जब सो प्रभंजन उर गृहँ जाई। तबहिं दीप बिग्यान बुझाई।। ग्रंथि न छूटि मिटा सो प्रकासा। बुद्धि बिकल भइ बिषय बतासा।। इंद्रिन्ह सुरन्ह न ग्यान सोहाई। बिषय भोग पर प्रीति सदाई।। बिषय समीर बुद्धि कृत भोरी। तेहि बिधि दीप को बार बहोरी।।

so'hamasmi iti bṛtti akhaṇḍā | dīpa sikhā soi parama pracaṇḍā || ātama anubhava sukha suprakāsā | taba bhava mūla bheda bhrama nāsā || prabala abidyā kara parivārā | moha ādi tama miṭai apārā || taba soi buddhi pāi ũjiyārā | ura gṛhã baiṭhi graṁthi niruarā || chorana graṁthi pāva jaũ soī | taba yaha jīva kṛtāratha hoī || chorata graṁthi jāni khagarāyā | bighna aneka karaī taba māyā || aṛddhi siddhi prerai bahu bhāī | buddhahi lobha dikhāvahĩ āī || kal bala chala kari jāhĩ samīpā | ãcala bāta bujhāvahĩ dīpā || hoi buddhi jaũ parama sayānī | tinh tana citava na anhita jānī || yaũ tehi bighna buddhi nahĩ bādhī | tau bahori sur karahĩ upādhī || iṁdrī̃ dvāra jharokhā nānā | tahã-tahã sur baiṭhe kari thānā || āvata dekhahĩ biṣaya bayārī | te haṭhi dehī kapāṭa ughārī || jaba so prabhañjana ura gṛhã jāī | tabahĩ dīpa bigyāna bujhāī || graṁthi na chūṭi miṭā so prakāsā | buddhi bikal bhai biṣaya batāsā || iṁdrinh suranh na gyāna sohāī | biṣaya bhoga para prīti sadāī || biṣaya samīra buddhi kṛta bhorī | tehi bidhi dīpa ko bāra bahorī ||

Nieprzerwana myśl, So ham asmi, Jam Jest, staje się płomieniem lampy, niezwykle potężnym. Błogość bezpośredniego urzeczywistnienia Jaźni jaśnieje; wtedy korzeń światowego stawania się, podział i błędne złudzenie, zostaje zniszczony. Potężny domostwo niewiedzy oraz ciemność ułudy i reszty znikają. Ten sam intelekt, zyskując światło, zasiada w domu serca i zaczyna rozwiązywać węzeł. Jeśli osiągnie moc przecięcia węzła, wtedy ta dusza zostaje spełniona. Lecz gdy Maja wie, że węzeł jest przecinany, o Królu Ptaków, tworzy wiele przeszkód. Wysyła dobrobyt i moce okultystyczne, by kusić; przychodzą one, budząc chciwość w intelekcie. Z przebiegłościem, siłą i oszustwem zbliżają się, a samym podmuchem odzienia próbują zgasić lampę. Jeśli intelekt jest najmędrszy, nie uważa ich za korzystne. Jeśli nawet wtedy intelekt nie zostaje zablokowany, bogowie znów nakładają ograniczające przymioty. Przy wielu oknach zmysłów zajmują swoje stanowiska; widząc wiatr przedmiotów zmysłów nadchodzący, siłowo otwierają drzwi ciała. Gdy ta burza wchodzi do domu serca, gasi lampę urzeczywistnionej wiedzy. Węzeł nie puszcza i światło ginie; intelekt staje się chwiejny, sam podmuch przyjemności zmysłów. Moce zmysłów i ich bóstwa nie miłują wiedzy; ich miłość jest zawsze w rozkoszy. Wiatr przedmiotów sprawia, że intelekt błądzi, tak lampa jest raz po raz gaszona.

Verse 242 (दोहा/सोरठा)

तब फिरि जीव बिबिध बिधि पावइ संसृति क्लेस। हरि माया अति दुस्तर तरि न जाइ बिहगेस।।118(क)।। कहत कठिन समुझत कठिन साधन कठिन बिबेक। होइ घुनाच्छर न्याय जौं पुनि प्रत्यूह अनेक।।118(ख)।।

taba phiri jīva bibidha bidhi pāvai saṁsṛti klesa | hari māyā ati dustara tari na jāi bihagesa ||118(ka)|| kahata kaṭhina samujhata kaṭhina sādhana kaṭhina bibeka | hoi ghunācchara nyāya jaũ puni pratyūha aneka ||118(kha)||

Wtedy znowu dusza spotyka cierpienia wędrownego życia na wiele sposobów; Maja Pana jest nadzwyczaj trudna do przekroczenia, nie można jej przejść, o Panie Ptaków. Trudno opisać, trudno zrozumieć, trudne są dyscypliny i trudne rozeznanie; a nawet jeśli przez przypadek robaczych liter coś się wydaje udać, wciąż powstają przeszkody w wielkiej liczbie.

Verse 243 (दोहा/सोरठा)

एक ब्याधि बस नर मरहिं ए असाधि बहु ब्याधि। पीड़हिं संतत जीव कहुँ सो किमि लहै समाधि।।121(क)।। नेम धर्म आचार तप ग्यान जग्य जप दान। भेषज पुनि कोटिन्ह नहिं रोग जाहिं हरिजान।।121(ख)।।

eka byādhi basa nara marahiṁ e asādhi bahu byādhi | pīṛahiṁ santata jīva kahuṁ so kimi lahai samādhi ||121(ka)|| nema dharma ācāra tapa gyāna jagya japa dāna | bheṣaja puni koṭiniha nahiṁ roga jāhiṁ harijān ||121(kha)||

Ludzie umierają nawet, gdy opanuje ich jedna choroba; lecz to jest nieuleczalna dolegliwość, która mnoży się w wiele. Dusza jest nieustannie dręczona, jakże więc może osiągnąć prawdziwy spokój samadhi? Śluby, dharmę, dobre postępowanie, ascezę, wiedzę, ofiary, dżapę i jałmużnę, choć to leki niezliczone, wciąż nie mogą usunąć choroby, chyba że ktoś przyjdzie do prawdziwego poznania Hariego.

Verse 244 (चौपाई)

एहि बिधि सकल जीव जग रोगी। सोक हरष भय प्रीति बियोगी।। मानक रोग कछुक मैं गाए। हहिं सब कें लखि बिरलेन्ह पाए।। जाने ते छीजहिं कछु पापी। नास न पावहिं जन परितापी।। बिषय कुपथ्य पाइ अंकुरे। मुनिहु हृदयँ का नर बापुरे।। राम कृपाँ नासहि सब रोगा। जौं एहि भाँति बनै संयोगा।। सदगुर बैद बचन बिस्वासा। संजम यह न बिषय कै आसा।। रघुपति भगति सजीवन मूरी। अनूपान श्रद्धा मति पूरी।। एहि बिधि भलेहिं सो रोग नसाहीं। नाहिं त जतन कोटि नहिं जाहीं।। जानिअ तब मन बिरुज गोसाँई। जब उर बल बिराग अधिकाई।। सुमति छुधा बाढ़इ नित नई। बिषय आस दुर्बलता गई।। बिमल ग्यान जल जब सो नहाई। तब रह राम भगति उर छाई।। सिव अज सुक सनकादिक नारद। जे मुनि ब्रह्म बिचार बिसारद।। सब कर मत खगनायक एहा। करिअ राम पद पंकज नेहा।। श्रुति पुरान सब ग्रंथ कहाहीं। रघुपति भगति बिना सुख नाहीं।। कमठ पीठ जामहिं बरु बारा। बंध्या सुत बरु काहुहि मारा।। फूलहिं नभ बरु बहुबिधि फूला। जीव न लह सुख हरि प्रतिकूला।। तृषा जाइ बरु मृगजल पाना। बरु जामहिं सस सीस बिषाना।। अंधकारु बरु रबिहि नसावै। राम बिमुख न जीव सुख पावै।। हिम ते अनल प्रगट बरु होई। बिमुख राम सुख पाव न कोई।।

ehi bidhi sakala jīva jaga rogī | soka haraṣa bhaya prīti biyogī || mānaka roga kachuka maiṁ gāe | hahiṁ saba keṁ lakhi biralenha pāe || jāne te chījahiṁ kachu pāpī | nāsa na pāvahiṁ jana paritāpī || biṣaya kupathya pāi aṅkure | munihu hṛdayaँ kā nara bāpure || rāma kṛpāँ nāsahi saba rogā | jauṁ ehi bhāँti banai saṁyogā || sadaguru baida bacana bisvāsā | saṁjama yaha na biṣaya kai āsā || raghupati bhagati sajīvana mūrī | anūpāna śraddhā mati pūrī || ehi bidhi bhalēhi so roga nasāhīṁ | nāhiṁ ta jatana koṭi nahiṁ jāhīṁ || jāni-a taba mana biruja gosāṁī | jaba ura-bala birāga adhikāī || sumati chudhā bāṛhai nita naī | biṣaya āsa durbalatā gaī || bimala gyāna jala jaba so nahāī | taba raha rāma bhagati ura chāī || śiva aja suka sanakādika nārada | je muni brahma bicāra bisārada || saba kara mata khaganāyaka ehā | kari-a rāma pada paṅkaja nehā || śruti purāna saba graṁtha kahāhīṁ | raghupati bhagati binā sukha nāhīṁ || kamaṭha pīṭha jāmahiṁ baru bārā | baṁdhyā suta baru kāhuhi mārā || phūlahiṁ nabha baru bahubidhi phūlā | jīva na laha sukha hari pratikūlā || tṛṣā jāi baru mṛgajala pānā | baru jāmahiṁ sasa sīsa biṣānā || aṁdhakāru baru rabihi nasāvai | rāma bimukha na jīva sukha pāvai || hima te anala pragaṭa baru hoī | bimukha rāma sukha pāva na koī ||

W ten sposób wszystkie istoty na świecie są chore, miotane między smutkiem a radością, strachem a przywiązaniem i bólem rozłąki. Wymieniłem tylko kilka głównych dolegliwości; wszyscy je cierpią, lecz rzadki jest ten, kto rozpoznaje diagnozę. Niektóre grzechy zużywają się, gdy tylko zostaną zrozumiane, lecz te dręczące przypadłości nie ustają. Gdy szkodliwa dieta przedmiotów zmysłów zostaje przyjęta, nasiona choroby kiełkują nawet w sercu mędrca; co dopiero mówić o biednym zwykłym człowieku? Z łaski Śri Ramy wszystkie choroby zostają zniszczone, jeśli takie zjednoczenie powstanie: wiara w słowa prawdziwego Guru, lekarza, i powściągliwość, która nie pragnie przyjemności zmysłów. Oddanie Ragupatiemu jest życiodajnym korzeniem; pełna wiara i stały umysł są jego wspierającym lekarstwem. W ten sposób choroba z pewnością zostaje wyleczona; inaczej nawet dziesięć milionów wysiłków jej nie usunie. Wiedz wtedy, o Panie, że umysł prawdziwie się leczy, gdy wewnętrzna siła i beznamiętność wzrastają; dobra rada staje się świeżym głodem dzień po dniu, a słabość światowego pragnienia odchodzi. Gdy ktoś kąpie się w czystej wodzie wiedzy, bhakti Ramy pozostaje rozpostarta w całym sercu. Śiwa, Brahma, Śuka, Sanaka i reszta oraz Narada, mędrcy biegli w dociekaniu Brahmana, wszyscy zgadzają się w tym, o królu ptaków: zwróć swoją miłość ku lotosowym stopom Ramy. Wedy, Purany i wszystkie pisma głoszą: bez oddania Ragupatiemu nie ma szczęścia. Niech żółw wchodzi na górę; niech bezpłodna kobieta rodzi syna; niech niebo zakwita wieloma kwiatami, lecz dusza przeciwna Haremu nie znajdzie radości. Niech pragnienie zostaje zaspokojone mirażem; niech zając wyrasta rogi; niech ciemność zostaje zniszczona bez słońca; niech ogień powstaje z lodu, wciąż ten, kto odwrócił się od Ramy, nie znajduje szczęścia.

Verse 245 (दोहा/सोरठा)

उबारि मथें घृत होइ बरु सिकता ते बरु तेल। बिनु हरि भजन न भव तरिअ यह सिद्धांत अपेल।।122(क)।। मसकहि करइ बिंरंचि प्रभु अजहि मसक ते हीन। अस बिचारि तजि संसय रामहि भजहिं प्रबीन।।122(ख)।।

ubāri matheṁ ghṛta hoi baru sikatā te baru tela | binu hari bhajana na bhava tari-a yaha siddhānta apela ||122(ka)|| masakahi karai biṁrañci prabhu ajahi masaka te hīna | asa bicāri taji saṁsaya rāmahi bhajahiṁ prabīna ||122(kha)||

Można raczej mącić wodniste osady i uzyskać masło lub wyciskać olej z piasku; lecz bez czci Hariego nie można przekroczyć oceanu stawania się, ta doktryna stoi poza odwołaniem. Pan może uczynić nawet komara Brahmą i może zredukować Brahmę do mniej niż komar. Rozmyślając tak, mędrcy porzucają wątpliwości i wielbią Śri Ramę.

Verse 246 (श्लोक)

विनिच्श्रितं वदामि ते न अन्यथा वचांसि मे। हरिं नरा भजन्ति येऽतिदुस्तरं तरन्ति ते।।122(ग)।।

viniścchritaṁ vadāmi te na anyathā vacāṁsi me | hariṁ narā bhajanti ye'tidustaraṁ taranti te ||122(ga)||

Z ustaloną pewnością oświadczam ci, moje słowa nie są inne: ci ludzie, którzy wielbią Hariego, oni przekraczają nadzwyczaj trudne przejście.

Verse 247 (चौपाई)

कहेउँ नाथ हरि चरित अनूपा। ब्यास समास स्वमति अनुरुपा।। श्रुति सिद्धांत इहइ उरगारी। राम भजिअ सब काज बिसारी।। प्रभु रघुपति तजि सेइअ काही। मोहि से सठ पर ममता जाही।। तुम्ह बिग्यानरूप नहिं मोहा। नाथ कीन्हि मो पर अति छोहा।। पूछिहुँ राम कथा अति पावनि। सुक सनकादि संभु मन भावनि।। सत संगति दुर्लभ संसारा। निमिष दंड भरि एकउ बारा।। देखु गरुड़ निज हृदयँ बिचारी। मैं रघुबीर भजन अधिकारी।। सकुनाधम सब भाँति अपावन। प्रभु मोहि कीन्ह बिदित जग पावन।।

kaheuṁ nātha hari carita anūpā | byāsa samāsa svamati anurūpā || śruti siddhānta ihai uragārī | rāma bhaji-a saba kāja bisārī || prabhu raghupati taji sei-a kāhī | mohi se saṭha para mamatā jāhī || tumha bigyānarūpa nahiṁ mohā | nātha kīnhi mo para ati chohā || pūchihuṁ rāma kathā ati pāvani | suka sanakādi saṁbhu mana bhāvani || sata saṅgati durlabha saṁsārā | nimiṣa daṁḍa bhari eka-u bārā || dekhu garuṛa nija hṛdayaँ bicārī | maiṁ raghubīra bhajana adhikārī || sakunādhama saba bhāँti apāvana | prabhu mohi kīnha bidita jaga pāvana ||

Panie, opowiedziałem niezrównane czyny Hariego, krótko, w zwięzłym kompendium na wzór Wjasy, zgodnie z moim własnym zrozumieniem. To jest wniosek ustalony przez Wedy, o wrogu węży: wielb Ramę, zapominając o wszystkich innych troskach. Porzucając Pana Ragupatiego, kogo innego należy służyć? Jednak nawet wobec głupca takiego jak ja, trzymającego się małych przywiązań, rodzi się uczucie. Jesteś samą formą rozeznania i nie jesteś zwiedziony; mistrzu, okazałeś mi wielką życzliwość. Będę pytał o najszczerszą historię Ramy, drogą Śuce, Sanace i reszcie oraz Śiwie. Święte towarzystwo jest rzadkie na świecie, nawet na ułamek chwili. Spójrz, Garudo, i rozważ w swoim własnym sercu: jestem kwalifikowany do czci Raghubiry. Choć jestem najniższy z ptaków i nieczysty na każdy sposób, Pan uczynił mnie znanym jako oczyszczyciel świata.

Verse 248 (दोहा/सोरठा)

आजु धन्य मैं धन्य अति जद्यपि सब बिधि हीन। निज जन जानि राम मोहि संत समागम दीन।।123(क)।। नाथ जथामति भाषेउँ राखेउँ नहिं कछु गोइ। चरित सिंधु रघुनायक थाह कि पावइ कोइ।।123।।

āju dhanya maiṁ dhanya ati jadyapi saba bidhi hīna | nija jana jāni rāma mohi santa samāgama dīna ||123(ka)|| nātha jathāmati bhāṣeuṁ rākhēuṁ nahiṁ kachu goi | carita siṁdhu raghunāyaka thāha ki pāvai koi ||123||

Dzisiaj jestem błogosławiony, błogosławiony ponad miarę, choć brakuje mi zasługi na każdy sposób. Rama, biorąc mnie jako swego własnego, obdarzył mnie społecznością świętych. O Mistrzu, mówiłem tylko tak, jak mój biedny umysł mógł; niczego nie ukryłem. Kto kiedykolwiek może zmierzyć głębię oceanu czynów Pana Ragunajaki?

Verse 249 (चौपाई)

सुमिरि राम के गुन गन नाना। पुनि पुनि हरष भुसुंडि सुजाना।। महिमा निगम नेति करि गाई। अतुलित बल प्रताप प्रभुताई।। सिव अज पूज्य चरन रघुराई। मो पर कृपा परम मृदुलाई।। अस सुभाउ कहुँ सुनउँ न देखउँ। केहि खगेस रघुपति सम लेखउँ।। साधक सिद्ध बिमुक्त उदासी। कबि कोबिद कृतग्य संन्यासी।। जोगी सूर सुतापस ग्यानी। धर्म निरत पंडित बिग्यानी।। तरहिं न बिनु सेएँ मम स्वामी। राम नमामि नमामि नमामी।। सरन गएँ मो से अघ रासी। होहिं सुद्ध नमामि अबिनासी।।

sumiri rāma ke guna gana nānā | puni puni haraṣa bhusuṇḍi sujānā || mahimā nigama neti kari gāī | atulita bala pratāpa prabhutāī || śiva aja pūjya carana raghurāī | mo para kṛpā parama mṛdulāī || asa subhāu kahuṁ sunauṁ na dekhauṁ | kehi khagesa raghupati sama lekhauṁ || sādhaka siddha bimukta udāsī | kabi kobida kṛtajña saṁnyāsī || jogī sūra su-tāpasa gyānī | dharma nirata paṇḍita bigyānī || tarahiṁ na binu seẽ mama svāmī | rāma namāmi namāmi namāmī || śarana gaẽ mo se agha rāsī | hohiṁ suddha namāmi abināsī ||

Wspominając niezliczone cnoty Rāmy, mądry Bhūṣuṇḍi wielokrotnie przepełniał się radością. Wedy opiewają Jego wielkość drogą 'neti, neti'; Jego siła, chwała i władza są nieporównywalne. Nawet Śiwa i Brahmā oddają cześć stopom Raghurāi, a jednak On jest najłagodniejszy i okazał mi miłosierdzie. Takiej natury nie słyszałem ani nie widziałem; z kimże, o Garuḍa, mam porównać Raghupatiego? Ascety, adepci, wyzwoleni i nieprzywiązani, poeci, roztropni, wdzięczni, wyrzekający się świata; jogini, bohaterowie, wielcy ascety, znawcy; uczeni oddani dharmie i mędrcy, żaden nie może przejść na drugi brzeg bez służby mojemu Panu. Rāma, kłaniam się, znowu się kłaniam, kłaniam się. Nawet sterty grzechów takie jak ja, gdy znajdą schronienie, zostają oczyszczone; kłaniam się Niezniszczalnemu.