Sarga 84
गुहस्य सन्देहः, गङ्गातीर-रक्षा, भरतस्य सत्कारः (Guha’s Suspicion, Securing the Ganga Bank, and Hospitality to Bharata)
अयोध्याकाण्ड
W Sardze 84 rozgrywa się napięta scena na brzegu świętej Gangi. Guha, wódz Niśadów, widzi armię Bharaty z chorągwiami rozbity obok rzeki i początkowo podejrzewa zagrożenie dla wygnanego Ramy, wyrażając obawy, że Bharata mógł przybyć, by związać lub zabić mieszkańców nadbrzeżnych. Rozkazuje przyjąć postawę obronną: rybacy i strażnicy rzeczni mają trwać na swoich stanowiskach, a pięćset łodzi ma być gotowych z pełnymi załogami. Zasada Guhy jest wyraźna: jeśli okaże się, że Bharata nie ma złych zamiarów wobec Ramy, armia może bezpiecznie przeprawić się jeszcze tego samego dnia. Gdy sytuacja się wyjaśnia, Guha podchodzi do Bharaty z ofertami gościnności (ryby, mięso, wino) i prosi go, by zatrzymał się wśród jego służebnego orszaku, przedstawiając swoją ziemię jako podległą i gościnną. Sumantra pośredniczy, przedstawiając Guhę jako starego przyjaciela Ramy i znawcę regionu Dandaka, i nakłania Bharatę do udzielenia audiencji, zamieniając podejrzenia w sojusz i zapewniając przeprawę przez Gangę jako kontrolowaną, prowadzoną zgodnie z dharmą przeprawę.
Shlokas
Verse 1
ततो निविष्टां ध्वजिनीं गङ्गामन्वाश्रितां नदीम् ।निषादराजो दृष्ट्वैव ज्ञातीन्सन्त्वरितोऽऽब्रवीत् ॥१॥
Wtedy Guha, król Niszadów, ujrzał ozdobioną sztandarami armię rozłożoną obozem nad brzegiem rzeki Ganges; natychmiast pośpieszył do swych krewnych i przemówił.
Verse 2
महतीयमितस्सेना सागराभा प्रदृश्यते ।नास्यान्तमधिगच्छामि मनसापि विचिन्तयन् ॥२॥
Ta armia po tej stronie wydaje się ogromna jak ocean; nawet gdy rozmyślam o niej w swoim umyśle, nie mogę pojąć jej granic.
Verse 3
यथा तु खलु दुर्बुद्धिर्भरत स्स्वयमागतः ।स एष हि महाकायः कोविदारध्वजो रथे ॥३॥
Wydaje się, że sam Bharata przybył, źle doradzony; oto na rydwanie widnieje wielki sztandar z godłem drzewa kovidāra.
Verses 4-5
बन्धयिष्यति वा दाशानथवाऽस्मान्वधिष्यति ।अथ दाशरथिं रामं पित्रा राज्याद्विवासितम् ॥४॥सम्पन्नां श्रियमन्विच्छन्स्तस्य राज्ञ स्सुदुर्लभाम् ।भरतः कैकयीपुत्रो हन्तुं समधिगच्छति ॥५॥
Czyż nas spęta, czy też nas zabije? Czy też Bharata, syn Kaikeyi, przybył tutaj z zamiarem zabicia Ramy, syna Daśarathy, który został wygnany z królestwa przez swego ojca, aby samemu zagarnąć tę pomyślną i niezwykle rzadką władzę królewską?
Verse 6
भर्ताचैव सखाचैव रामो दाशरथिर्मम ।तस्यार्थकामास्सन्नद्धा गङ्गाऽनूपे प्रतिष्ठत ॥६॥
Rama, syn Daśarathy, jest dla mnie zarówno panem, jak i przyjacielem. Dlatego, uzbrojeni dla jego sprawy, zajmijcie stanowisko na brzegu Gangesu.
Verse 7
तिष्ठन्तु सर्वे दाशाश्च गङ्गामन्वाश्रिता नदीम् ।बलयुक्ता नदीरक्षा मांसमूलफलाशनाः ॥७॥
Niech wszyscy rybacy, rozmieszczeni wzdłuż rzeki Ganges, pozostaną tam ze swymi siłami, strażnicy rzeki, silni i żywiący się mięsem, korzeniami i owocami.
Verse 8
नावां शतानां पञ्चानां कैवर्तानां शतं शतम् ।सन्नद्धानां तथा यूनां तिष्ठन्त्वित्यभ्यचोदयत् ॥८॥
Nakłaniał ich: "Przygotujcie pięćset łodzi, a w każdej łodzi niech sto młodych rybaków, w pełni wyposażonych, stoi gotowych."
Verse 9
यदाऽऽदुष्टस्तु भरतो रामस्येह भविष्यति ।सेयं स्वस्तिमती सेना गङ्गामद्य तरिष्यति ॥९॥
Jeśli okaże się, że Bharata nie żywi tu złej woli wobec Ramy, wtedy ta pomyślna armia może jeszcze dziś bezpiecznie przekroczyć Ganges.
Verse 10
इत्युक्त्वोपायनं गृह्य मत्स्यमांसमधूनि च ।अभिचक्राम भरतं निषादाधिपतिर्गुहः ॥१०॥
Tak rzekłszy, Guha, władca Niszadów, wziął dary - ryby, mięso i wino - i udał się na spotkanie Bharaty.
Verse 11
तमायान्तं तु सम्प्रेक्ष्य सूतपुत्रः प्रतापवान् ।भरतायाऽचचक्षेऽथ विनयज्ञो विनीतवत् ॥११॥
Widząc go zbliżającego się, dzielny Sumantra - syn suty, znawca właściwego zachowania - pokornie poinformował Bharatę.
Verse 12
एष ज्ञातिसहस्रेण स्थपतिः परिवारितः ।कुशलो दण्डकारण्ये वृद्धो भ्रातुश्च ते सखा ॥१२॥
Oto ten wódz, otoczony tysiącami swoich krewnych, biegły w ścieżkach lasu Daṇḍaka, starszy wiekiem i przyjaciel twojego brata.
Verse 13
तस्मात्पश्यतु काकुत्स्थ त्वां निषादाधिपो गुहः ।असंशयं विजानीते यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥१३॥
Dlatego, o potomku Kakutsthów, niech Guha, władca Niṣādów, spotka cię; bez wątpienia będzie wiedział, gdzie przebywają Rāma i Lakṣmaṇa.
Verse 14
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सुमन्त्राद्भरत श्शुभम् ।उवाच वचनं शीघ्रं गुहः पश्यतु मामिति ॥१४॥
Usłyszawszy te pomyślne słowa od Sumantry, Bharata niezwłocznie odpowiedział: Niech Guha natychmiast spotka się ze mną.
Verse 15
लब्ध्वाऽभ्यनुज्ञां संहृष्टो ज्ञातिभिः परिवारितः ।आगम्य भरतं प्रह्वो गुहो वचनमब्रवीत् ॥१५॥
Otrzymawszy pozwolenie, Guha, rad i w towarzystwie swoich krewnych, zbliżył się do Bharaty; głęboko się kłoniąc, przemówił.
Verse 16
निष्कुटश्चैव देशोऽयं वञ्चिताश्चापि ते वयम् ।निवेदयामस्ते सर्वे स्वके दासकुले वस ॥१६॥
Ta kraina jest jak twój własny ogród, a my wszyscy jesteśmy twoimi poddanymi. Wszyscy cię błagamy: pozostań w domu swego sługi.
Verse 17
अस्ति मूलं फलञ्चैव निषादैस्समुपाहृतम् ।आर्द्रं च मांसं शुष्कं च वन्यं चोच्चावचं महत् ॥१७॥
Są tu korzenie i owoce zgromadzone i przyniesione przez Niṣādów; jest też mięso, zarówno świeże, jak i suszone, oraz obfite leśne zapasy różnego rodzaju.
Verse 18
आशंसे स्वाशिता सेना वत्स्यतीमां विभावरीम् ।अर्चितो विविधैः कामै श्श्व स्ससैन्यो गमिष्यसि ॥१८॥
Mam nadzieję, że twoja armia, nakarmiona i odpoczęta, spędzi tę noc tutaj; uhonorowany różnymi wygodami, jutro wyruszysz ze swoimi siłami.
Frequently Asked Questions
Guha faces a dharma-laden security dilemma: protect Rāma’s interests and his own river community while avoiding unjust hostility toward Bharata; he responds with conditional defense—prepare boats and guards—until Bharata’s intent is verified.
The episode models prudent ethics: vigilance is compatible with goodwill when guided by evidence, mediation, and respect for legitimate bonds; hospitality becomes a civic instrument that transforms potential conflict into ordered passage.
The Gaṅgā bank (anūpa) is treated as a strategic corridor controlled by boatmen (dāśa/kaivarta) and local polities (Niṣādas), while Dandaka is referenced as the forest-region Guha knows—mapping routes relevant to Rāma and Lakṣmaṇa’s whereabouts.
Ask anything about Sarga 84 of the Valmiki Ramayana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
