Sarga 4

Verses 1-2

गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः ।मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञस्सनिश्चयम् ॥१॥श्व एव पुष्यो भविताश्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः ।रामो राजीवताम्राक्षो यौवराज्य इति प्रभुः ॥२॥

Gdy obywatele odeszli, król - niezłomny w postanowieniach - ponownie naradził się ze swymi ministrami i oznajmił: "Jutro gwiazdozbiór Pushya będzie w swym zenicie; jutto mój syn Rama, o oczach lotosowych, ma zostać namaszczony na następcę tronu."

Verse 3

अथाऽन्तर्गृहमाविश्य राजा दशरथस्तदा ।सूतमामन्त्रयामास रामं पुनरिहानय ॥३॥

Wtedy król Daszaratha wszedł do swoich wewnętrznych komnat i wezwał woźnicę, mówiąc: Przyprowadź Ramę tutaj ponownie.

Verse 4

प्रतिगृह्य स तद्वाक्यं सूतः पुनरुपाययौ ।रामस्य भवनं शीघ्रं राममानयितुं पुनः ॥४॥

Przyjąwszy to polecenie, woźnica powrócił niezwłocznie, szybko docierając ponownie do rezydencji Ramy, aby sprowadzić Ramę z powrotem.

Verse 5

द्वार्स्थैरावेदितं तस्य रामायाऽऽगमनं पुनः ।श्रुत्वैव चापि रामस्तं प्राप्तं शङ्कान्वितोऽभवत् ॥५॥

Odźwierni oznajmili Ramie, że on (Sumantra) przybył ponownie. Gdy tylko Rama usłyszał, że powrócił, napełnił się niepokojem.

Verse 6

प्रवेश्य चैनं त्वरितं रामो वचनमब्रवीत् ।यदागमनकृत्यं ते भूयस्तद्ब्रूह्यशेषतः ॥६॥

Rama szybko kazał go wpuścić i rzekł: "Powiedz mi w pełni, jaki jest cel twojego tak szybkiego powrotu?"

Verse 7

तमुवाच तत स्सूतो राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ।श्रुत्वा प्रमाणमत्र त्वं गमनायेतराय वा ॥७॥

Wtedy rydwanownik rzekł do niego: "Król pragnie cię widzieć. Usłyszawszy to, ty jeden jesteś tu autorytetem, czy udać się, czy też nie."

Verse 8

इति सूतवच श्श्रुत्वा रामोऽथ त्वरयाऽन्वितः ।प्रययौ राजभवनं पुनर्द्रष्टुं नरेश्वरम् ॥८॥

Usłyszawszy słowa woźnicy, Rama, ogarnięty pośpiechem, wyruszył do królewskiego pałacu, by ponownie ujrzeć pana ludzi.

Verse 9

तं श्रुत्वा समनुप्राप्तं रामं दशरथो नृपः ।प्रवेशयामास गृहं विवक्षुः प्रियमुत्तमम् ॥९॥

Usłyszawszy, że Rama przybył, król Daśaratha kazał go wprowadzić do swoich komnat, pragnąc oznajmić mu coś niezwykle radosnego.

Verse 10

प्रविशन्नेव च श्रीमान्राघवो भवनं पितुः ।ददर्श पितरं दूरात्प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ॥१०॥

Gdy wspaniały Raghowa wkraczał do pałacu swego ojca, ujrzał ojca z daleka i, składając ręce w geście czci, oddał mu głęboki pokłon.

Verse 11

प्रणमन्तं समुत्थाप्य तं परिष्वज्य भूमिपः ।प्रदिश्य चास्मै रुचिरमासनं पुनरब्रवीत् ॥११॥

Widząc go kłaniającego się, król podniósł go, uścisnął w objęciach, wskazał mu wspaniałe miejsce do siedzenia, a następnie przemówił ponownie.

Verse 12

राम वृद्धोऽस्मि दीर्घायुर्भुक्ता भोगा मयेप्सिताः ।अन्नवद्भिः क्रतुशतै स्तथेष्टं भूरिदक्षिणैः ॥१२॥

"Rama, żyłem długo i stałem się stary. Doznałem przyjemności, których pragnąłem, i odprawiłem setki ofiar - obfitych w jedzenie i szczodre w dary."

Verse 13

जातमिष्टमपत्यं मे त्वमद्यानुपमं भुवि ।दत्तमिष्टमधीतं च मया पुरुषसत्तम ॥१३॥

"Najlepszy z ludzi, w tobie zyskałem dziś upragnione, ukochane dziecko - bez równego sobie na ziemi. Dawałem dary, składałem ofiary i oddawałem się świętym studiom."

Verse 14

अनुभूतानि चेष्टानि मया वीर सुखान्यपि ।देवर्षिपितृविप्राणामनृणोऽस्मि तथाऽत्मनः ॥१४॥

O bohaterze, zakosztowałem przyjemności, których pragnąłem; i wobec bogów, ryszich, przodków oraz braminów - jak również wobec własnej duszy - jestem wolny od długu.

Verse 15

न किञ्चिन्मम कर्तव्यं तवान्यत्राभिषेचनात् ।अतो यत्त्वामहं ब्रूयां तन्मे त्वं कर्तुमर्हसि ॥१५॥

Nie ma dla mnie nic więcej do czynienia, chyba że twoje namaszczenie. Dlatego wszystko, co ci powiem, powinieneś słusznie wypełnić dla mnie.

Verse 16

अद्य प्रकृतयस्सर्वास्त्वामिच्छन्ति नराधिपम् ।अतस्त्वां युवराजानमभिषेक्ष्यामि पुत्रक ॥१६॥

Dziś wszyscy moi poddani pragną mieć cię jako swego króla; dlatego, mój drogi synu, namażę cię na następcę tronu.

Verse 17

अपि चाद्याऽशुभान्राम स्वप्ने पश्यामि दारुणान् ।सनिर्घाता दिवोल्का च पततीह महास्वना ॥१७॥

A ponadto, o Ramo, w tych dniach widzę straszne, niepomyślne znaki we snach - nawet za dnia: meteory spadają tu z grzmotem, rozbrzmiewając głośno.

Verse 18

अवष्टब्धं च मे राम नक्षत्रं दारुणैर्ग्रहैः ।आवेदयन्ति दैवज्ञाः सूर्याङ्गारकराहुभिः ॥१८॥

I o Ramo, astrologowie donoszą, że moja gwiazda urodzenia została dotknięta przez potężne planety - Słońce, Marsa i Rahu.

Verse 19

प्रायेण हि निमित्तानामीदृशानां समुद्भवे ।राजा हि मृत्युमाप्नोति घोरां वाऽऽपदमृच्छति ॥१९॥

Gdy pojawiają się omeny tego rodzaju, zazwyczaj zdarza się, że król albo spotyka śmierć, albo zostaje dotknięty straszną klęską.

Verse 20

तद्यावदेव मे चेतो न विमुह्यति राघव ।तावदेवाभिषिञ्चस्व चला हि प्राणिनां मतिः ॥२०॥

Dlatego, o Raghowo, póki mój umysł nie popadł jeszcze w zamęt, niech twoje namaszczenie zostanie dokonane niezwłocznie, albowiem umysł istot żywych jest zaprawdę niestały.

Verse 21

अद्य चन्द्रोऽभ्युपगतः पुष्यात्पूर्वं पुनर्वसू ।श्वः पुष्ययोगं नियतं वक्ष्यन्ते दैवचिन्तकाः ॥२१॥

Dziś Księżyc wszedł w nakszatrę Punarwasu, która poprzedza Puszję; a jutro astrologowie z pewnością ogłoszą koniunkcję Księżyca z Puszją.

Verse 22

ततः पुष्येऽभिषिञ्चस्व मनस्त्वरयतीव माम् ।श्वस्त्वाऽहमभिषेक्ष्यामि यौवराज्ये परन्तप ॥२२॥

Dlatego niech twoja konsekracja odbędzie się pod Puszją, mój umysł zdaje się mnie do tego popędzać. O pogromco wrogów, jutro ustanowię cię następcą tronu.

Verse 23

तस्मात्त्वयाऽद्य प्रभृति निशेयं नियतात्मना ।सह वध्वोपवस्तव्या दर्भप्रस्तरशायिना ॥२३॥

Dlatego od tej nocy, z powściągliwością, razem z twoją żoną, powinieneś zachować post i spać na posłaniu z trawy darbha.

Verse 24

सुहृदश्चाप्रमत्तास्त्वां रक्षन्त्वद्य समन्ततः ।भवन्ति बहु विघ्नानि कार्याण्येवंविधानि हि ॥२४॥

Niech twoi przyjaciele również czuwają nad tobą z każdej strony od dzisiaj; albowiem przedsięwzięcia tego rodzaju są istotnie narażone na liczne przeszkody.

Verse 25

विप्रोषितश्च भरतो यावदेव पुरादितः ।तावदेवाभिषेकस्ते प्राप्तकालो मतो मम ॥२५॥

Jak długo Bharata przebywa z dala od tego miasta, twoja konsekracja jest, moim zdaniem, właściwym i stosownym postępowaniem.

Verse 26

कामं खलु सतां वृत्ते भ्राता ते भरतस्स्थितः ।ज्येष्ठानुवर्ती धर्मात्मा सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ॥२६॥

Zaprawdę, twój brat Bharata trzyma się postępowania szlachetnych: podąża za starszym, jest prawy w duchu, współczujący i panem swoich zmysłów.

Verse 27

किन्तु चित्तं मनुष्याणामनित्यमिति मे मतिः ।सतां च धर्मनित्यानां कृतशोभि च राघव ॥२७॥

Jednakże, o Raghawo, moim zdaniem jest, że umysły ludzi są nietrwałe, nawet cnotliwych, nawet tych niezłomnych w dharmie, nawet gdy uczynione pomyślnymi.

Verse 28

इत्युक्त स्सोऽभ्यनुज्ञात श्श्वोभाविन्यभिषेचने ।व्रजेति रामः पितरमभिवाद्याभ्ययाद्गृहम् ॥२८॥

Tak mówiąc o konsekracji, która ma się odbyć następnego dnia, Daszaratha pozwolił Ramie odejść, mówiąc: Idź. Rama ukłonił się ojcu i powrócił do swojej rezydencji.

Verse 29

प्रविश्य चात्मनो वेश्मराज्ञोद्दिष्टेऽभिषेचने ।तत्क्षणेन विनिर्गम्य मातुरन्तपुरं ययौ ॥२९॥

Gdy król wyznaczył konsekrację, Rama wszedł do swojej rezydencji; lecz natychmiast wyszedł ponownie i udał się do wewnętrznych komnat swojej matki.

Verse 30

तत्र तां प्रवणामेव मातरं क्षौमवासिनीम् ।वाग्यतां देवतागारे ददर्शाऽऽयाचतीं श्रियम् ॥३०॥

Tam ujrzał swoją matkę, odzianą w delikatne lniane szaty, milczącą wewnątrz świątyni, pochyloną w nabożeństwie, modlącą się o królewską pomyślność.

Verse 31

प्रागेव चागता तत्र सुमित्रा लक्ष्मण स्तथा ।सीता चानायिता श्रुत्वा प्रियं रामाभिषेचनम् ॥३१॥

Sumitrā i Lakṣmaṇa przybyli tam już wcześniej; a Sītā również, usłyszawszy umiłowaną wieść o konsekracji Rāmy, została wezwana do środka.

Verse 32

तस्मिन् काले हि कौशल्या तस्थावामीलितेक्षणा ।सुमित्रयाऽन्वास्यमाना सीतया लक्ष्मणेन च ॥३२॥

W tym czasie Kauśalyā stała z oczami przymkniętymi w kontemplacji, otaczana opieką przez Sumitrā, Sītę i Lakṣmaṇę.

Verse 33

श्रुत्वा पुष्येण पुत्रस्य यौवराज्याऽभिषेचनम् ।प्राणायामेन पुरुषं ध्यायमाना जनार्दनम् ॥३३॥

Usłyszawszy, że konsekracja jej syna na następcę tronu odbędzie się pod konstelacją Puṣya, medytowała, poprzez kontrolę oddechu, nad Janārdaną, Najwyższym Panem.

Verse 34

तथा सनियमामेव सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।उवाच वचनं रामो हर्षयंस्तामनिन्दिताम् ॥३४॥

Gdy ona pozostawała pogrążona w dyscyplinowanej praktyce, Rāma podszedł, oddał jej pokłon i przemówił słowami, które zwiększyły radość tej nieskalanej damy.

Verse 35

अम्ब पित्रा नियुक्तोऽस्मि प्रजापालनकर्मणि ।भविता श्वोऽभिषेको मे यथा मे शासनं पितुः ॥३५॥

Matko, mój ojciec wyznaczył mnie do obowiązku ochrony i rządzenia ludem. Jutro odbędzie się moja konsekracja, zgodnie z rozkazem mojego ojca.

Verse 36

सीतयाप्युपवस्तव्या रजनीयं मया सह ।एवमृत्विगुपाध्यायै स्सह मामुक्तवान्पिता ॥३६॥

Dziś w nocy Sītā również musi pościć wraz ze mną; tak samo urzędujący kapłani i nauczyciele. To właśnie powiedział mi mój ojciec.

Verse 37

यानि यान्यत्र योग्यानि श्वोभाविन्यभिषेचने ।तानि मे मङ्गलान्यद्य वैदेह्याश्चैव कारय ॥३७॥

Ponieważ namaszczenie odbędzie się jutro, spraw dzisiaj, aby wykonano wszystkie pomyślne obrzędy, które są stosowne, zarówno dla mnie, jak i dla Vaidehi (Sity).

Verse 38

एतच्छ्रुत्वा तु कौशल्या चिरकालाभिकाङ्क्षितम् ।हर्षबाष्पकलं वाक्यमिदं राममभाषत ॥३८॥

Usłyszawszy te długo oczekiwane wieści, Kausalja zwróciła się do Ramy, jej słowa słodkie, lecz zachrypłe od łez radości.

Verse 39

वत्स राम चिरं जीव हतास्ते परिपन्थिनः ।ज्ञातीन्मे त्वं श्रिया युक्त स्सुमित्रायाश्च नन्दय ॥३९॥

Dziecię moje, Ramo, żyj długo; niech twoi wrogowie zostaną zniszczeni. Obdarzony królewskim bogactwem, przynieś radość moim krewnym oraz krewnym Sumitry.

Verse 40

कल्याणे बत नक्षत्रे मयि जातोऽसि पुत्रक ।येन त्वया दशरथो गुणैराराधितः पिता ॥४०॥

O, synu mój, urodziłeś się dla mnie pod szczęśliwą gwiazdą; i dzięki twoim cnotom sprawiłeś radość twemu ojcu Daśarathie.

Verse 41

अमोघं बत मे क्षान्तं पुरुषे पुष्करेक्षणे ।येयमिक्ष्वाकुराज्यश्रीः पुत्र त्वां संश्रयिष्यति ॥४१॥

O, synu mój, moja wytrwałość w oddaniu dla Pana o lotosowych oczach nie była daremna, albowiem królewska fortuna rodu Ikśvaku spocznie teraz na tobie.

Verse 42

इत्येवमुक्तो मात्रेदं रामो भ्रातरमब्रवीत् ।प्राञ्जलिं प्रह्वमासीनमभिवीक्ष्य स्मयन्निव ॥४२॥

Tak zwrócony przez swoją matkę, Rama spojrzał na swego brata, siedzącego pokornie ze złożonymi dłońmi, i, jakby z łagodnym uśmiechem, wypowiedział te słowa.

Verse 43

लक्ष्मणेमां मया सार्धं प्रशाधि त्वं वसुन्धराम् ।द्वितीयं मेऽन्तरात्मानं त्वामियं श्रीरुपस्थिता ॥४३॥

Lakśmano, władaj tą ziemią razem ze mną. Ta królewska fortuna przyszła również do ciebie, albowiem jesteś dla mnie jak drugie wewnętrzne ja.

Verse 44

सौमित्रे भुङ्क्ष्व भोगांत्स्वमिष्टान्राज्यफलानि च ।जीवितं च हि राज्यं च त्वदर्थमभिकामये ॥४४॥

O Saumitro, ciesz się przyjemnościami, których pragniesz, oraz owocami władzy; albowiem zaprawdę pragnę zarówno życia, jak i królestwa dla ciebie.

Verse 45

इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामो मातरावभिवाद्य च ।अभ्यनुज्ञाप्य सीतां च जगाम स्वं निवेशनम् ॥४५॥

Po zwróceniu się tak do Lakśmany, Rama złożył hołd swoim dwóm matkom; następnie, za zgodą Sity, udał się do własnego mieszkania.