Sarga 29
सीताया वनगमननिश्चयः · Sita’s Resolve to Accompany Rama to the Forest
अयोध्याकाण्ड
Sarga 29 rozwija się jako przedłużona perswazyjna wymowa, w której Sītā odpowiada na ogłoszenie Rāmy oraz jego domniemowaną odmowę zabrania jej ze sobą do lasu. Rozpoczynając w żalu i łzach, przekształca rzekome „wady” (doṣa) życia leśnego w cnoty, gdy są znoszone wspólnie w wzajemnej miłości i wierności. Sītā argumentuje w oparciu o kilka autorytatywnych podstaw: polecenie starszych i nierozerwalność małżeństwa, rozłąka z mężem jest dla niej jak śmierć; jej bezpieczeństwo leży w obecności Rāmy nawet wobec zagrożeń boskiego porządku; popierana przez śruti ciągłość małżeńska po śmierci, przywołując wedyjską tradycję, że żona ofiarowana wraz z rytualną wodą należy do męża nawet po śmierci; oraz proroczy los, wcześniejsze przepowiednie brāhmana i żebraczki, że będzie mieszkać w lesie, które przyjmuje jako już przeznaczone. Nasila swoją prośbę w ostateczne żądanie, oświadczając, że wybierze truciznę, ogień lub wodę, jeśli zostanie odmówione. Rāma, opanowany i stateczny, nadal nie wyraża zgody na zabranie jej do pustkowia i wielokrotnie pociesza ją, by odwieść ją od tego zamiaru, podczas gdy smutek Sīty jest przedstawiony w żywych obrazach płynących łez. W recenzji południowej powtórzone bloki wersetów (szczególnie w okolicach 2.29.3, 4 i 2.29.17, 18) wzmacniają główne twierdzenia.
Shlokas
Verse 1
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता ।प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत् ॥१॥
Usłyszawszy te słowa Rama, Syta pełna smutku, z twarzą pokrytą płynącymi łzami, cicho wypowiedziała te słowa.
Verse 2
ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति ।गुणानित्येव तान्विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान् ॥२॥
Trudy, które opisałeś o życiu w lesie, wiedz, że są one cnotami, jeśli są znoszone z twoją miłością na czele.
Verses 3-4
मृगा स्सिंहा गजाश्चैव शार्दूला श्शरभास्तथा ।पक्षिण स्सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः ॥३॥अदृष्टपूर्वरूपत्वात्सर्वे ते तव राघव ।रूपं दृष्ट्वाऽपसर्पेयुर्भये सर्वे हि बिभ्यति ॥४॥
Jelenie, lwy, słonie, tygrysy, sharabhy, ptaki, srimary i inne leśne stworzenia, które nigdy wcześniej nie widziały twojej postaci, o Raghava, uciekną na twój widok, gdyż wszystkie istoty cofają się w strachu.
Verse 5
त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया ।त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम् ॥५॥
Z rozkazu moich starszych muszę towarzyszyć tobie. Jeśli zostanę oddzielona od ciebie, o Rama, będę musiała porzucić moje życie właśnie tutaj.
Verse 6
न हि मां त्वत्समीपस्थामपि शक्नोतिराघव ।सुराणामीश्वर श्शक्रः प्रधर्षयितुमोजसा ॥६॥
Gdy jestem blisko ciebie, o Raghava, nawet Shakra, Pan Bogów, nie może mi zaszkodzić całą swoją mocą.
Verse 7
पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम् ।काममेवं विधं राम त्वया मम निदर्शितम् ॥७॥
Kobieta pozbawiona męża nie potrafi prawdziwie żyć. Tę samą prawdę, o Rama, wyraźnie mi zademonstrowałeś.
Verse 8
अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम् ।पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने ॥८॥
Co więcej, o mądry, usłyszałam kiedyś prawdziwą przepowiednię od Brahminów w domu mojego ojca: że z pewnością będę musiała mieszkać w lesie.
Verse 9
लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्य श्शृत्वाऽहं वचनं पुरा ।वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल ॥९॥
O potężny, dawno temu, usłyszawszy słowa dwukrotnie urodzonych wróżbitów, jestem od tego czasu niezłomnie postanowiony żyć w lesie.
Verse 10
आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्य स्स मया किल ।सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा ॥१०॥
O ukochany, rozkaz dotyczący życia w lesiu ma być przez mnie otrzymany; tam z tobą pójdę, o drogi, nie ma innej drogi.
Verse 11
कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया ।कालश्चायं समुत्पन्न स्सत्यवाग्भवतु द्विजः ॥११॥
Wypełnię rozkaz, pójdę z tobą; ten czas nadszedł, niech bramin prawdomówny się okaże.
Verse 12
वनवासेऽभिजानामि दुःखानि बहुथा किल ।प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः ॥१२॥
O bohaterze, wiem dobrze, że życie w lesie przynosi wiele rodzajów cierpień; jednak takie trudy z pewnością spotykają tych mężczyzn, którzy nie opanowali samych siebie.
Verse 13
कन्यया च पितुर्गेहे वनवास श्शृतो मया ।भिक्षिण्या स्साधुवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः ॥१३॥
Nawet gdy byłam dziewczyną w domu mojego ojca, słyszałam o tym życiu w lesie, o którym mówiła cnotliwa żebraczka w obecności mojej matki.
Verse 14
प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं मे बहुतिथं प्रभो ।गमनं वनवासस्य काङ्क्षितं हि सह त्वया ॥१४॥
O panie, dawno temu byłeś dla mnie łaskawy przez długi czas, gdy błagałam, gdyż pragnęłam udać się z tobą do lasu.
Verse 15
कृतक्षणाऽहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव ।वनवासस्य शूरस्य चर्या हि मम रोचते ॥१५॥
O Raghavo, wyczekiwałam tej podróży, niech cię spotka dobro. Droga życia leśnego mojego dzielnego męża prawdziwie mi się podoba.
Verse 16
शुद्धात्मन्प्रेमभावाध्दि भविष्यामि विकल्मषा ।भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि मम दैवतम् ॥१६॥
O czystego serca, podążając za mężem z miłością, będę bez skazy; mąż jest dla mnie samym bóstwem.
Verses 17-18
प्रेत्यभावे हि कल्याण स्सङ्गमो मे सह त्वया ।श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम् ॥१७॥इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते ।अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा ॥१८॥
O szlachetny, moje zjednoczenie z tobą jest pomyślne nawet po śmierci. Słyszy się świętą naukę Wed, recytowaną przez słynnych braminów: kobieta, którą rodzice dają, zgodnie z dharmą, z rytualną ofiarą wody, należy do tego męża nawet po śmierci.
Verse 19
एवमस्मात्स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम् ।नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना ॥१९॥
Dlaczego więc nie zgadzasz się zabrać mnie stąd, twoją własną żonę, cnotliwą i oddaną mężowi? Jaki może być tego powód?
Verse 20
भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः ।नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समान सुखदुःखिनीम् ॥२०॥
O Kakutstho, powinieneś zabrać mnie, oddaną, wierną i udręczoną, tę, która pozostaje w szczęściu i smutku, dzieląc twoje dobro i przeciwności.
Verse 21
ययदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि ।विषमग्निं जलं वाऽहमास्थास्ये मृत्युकारणात् ॥२१॥
Jeśli nie chcesz zabrać mnie, tak udręczonej, do lasu, wtedy ucieknę się do trucizny, ognia lub wody, szukając śmierci jako przyczyny.
Verse 22
एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति ।नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम् ॥२२॥
Choć błagała go na wiele sposobów o pozwolenie na podróż, potężnoręki nie chciał się zgodzić zabrać ją do samotnego lasu.
Verse 23
एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता ।स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः ॥२३॥
Tak upomniana, Maithili pogrążyła się w cierpieniu, jakby kąpiąc ziemię ciepłymi łzami, które spływały z jej oczu.
Verse 24
चिन्तयन्तीं तथा तां तु निवर्तयितुमात्मवान् ।ताम्रोष्ठीं स तदा सीतां काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत् ॥२४॥
Widząc ją tak pogrążoną w smutku, panujący nad sobą Kakutstha wtedy pocieszał Sitę, tę o miedzianoczerwonych ustach, na wiele sposobów, starając się ją odwieść.
Inside Sarga 29
Voices in this sarga
- Sita
- Rama
Frequently Asked Questions
The dilemma is whether Sita should be permitted to join Rama in a hazardous forest exile: Sita frames accompaniment as marital duty and existential necessity, while Rama withholds consent to protect her from the desolation and risks of vanavasa.
The dialogue models how dharma is argued through layered pramāṇas—affection, social duty, scriptural testimony, and destiny—while also highlighting that ethical intention (to protect) can conflict with another’s dharmic self-understanding (to accompany and share fate).
The chapter emphasizes the cultural institution of marriage via the ‘water-gifting’ rite (adbhir-dattā) and the forest (vana/vanavasa) as a civilizational counter-space marked by wildlife and austerity, rather than naming a specific forest locale.
Ask anything about Sarga 29 of the Valmiki Ramayana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.