Sarga 26

Verses 1-2

अभिवाद्य च कौसल्यां राम स्संप्रस्थितो वनम् ।कृतस्वस्त्ययनो मात्रा धर्मिष्ठे वर्त्मनि स्थितः ॥१॥विराजयन्राजसुतो राजमार्गं नरैर्वृतम् ।हृदयान्याममन्थेव जनस्य गुणवत्तया ॥२॥

Po złożeniu pokłonu Kausalji i po tym, jak jego matka wykonała obrzędy błogosławieństwa, Rama wyruszył do lasu, mocno stojąc na najprawościjszej ścieżce dharmy. Książę wkroczył na królewski trakt pełen ludzi; lśniąc w drodze, zdawał się poruszać serca ludu mocą swoich cnót.

Verse 3

वैदेही चापि तत्सर्वं न शुश्राव तपस्विनी ।तदेव हृदि तस्याश्च यौवराज्याभिषेचनम् ॥३॥

Vaidehī (Sītā), pogrążona w umartwieniach konsekracyjnych, nie słyszała nic o tych wydarzeniach; w jej sercu była tylko myśl o koronacji następcy tronu.

Verse 4

देवकार्यं स्वयं कृत्वा कृतज्ञा हृष्टचेतना ।अभिज्ञा राजधर्माणां राजपुत्रं प्रतीक्षते ॥४॥

Po samodzielnym dopełnieniu czci należnej bogom, Sītā, wdzięczna i radosna w sercu, oraz biegła w królewskich obowiązkach, oczekiwała na przybycie księcia.

Verse 5

प्रविवेशाथ रामस्तु स्वं वेश्म सुविभूषितम् ।प्रहृष्टजनसम्पूर्णं ह्रिया किञ्चिदवाङ्मुखः ॥५॥

Wtedy Rāma wszedł do swego własnego, wspaniale przyozdobionego domu, wypełnionego radującymi się ludźmi; jednak ze wstydu i skromności szedł z nieco opuszczoną głową.

Verse 6

अथ सीता समुत्पत्य वेपमाना च तं पतिम् ।अपश्यच्छोकसन्तप्तं चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियम् ॥६॥

Wtedy Sītą zerwała się, drżąca, i ujrzała swego męża, płonącego żalem, z zmysłami wstrząśniętymi lękliwymi myślami.

Verse 7

तां दृष्ट्वा स हि धर्मात्मा न शशाक मनोगतम् ।तं शोकं राघवः सोढुं ततो विवृततां गतः ॥७॥

Ujrzawszy ją, ten sprawiedliwy duszą Rāghava nie mógł znieść żalu ukrytego w sercu; dlatego wybuchł on i stał się widoczny.

Verse 8

विवर्णवदनं दृष्ट्वा तं प्रस्विन्नममर्षणम् ।आह दुःखाभिसन्तप्ता किमिदानीमिदं प्रभो ॥८॥

Widząc go o bladej twarzy, zlanego potem i płonącego oburzeniem, Sītā, sama oparzona smutkiem, rzekła: Panie mój, cóż to się teraz dzieje?

Verse 9

अद्य बार्हस्पत श्श्रीमान्युक्तः पुष्योऽनु राघव ।प्रोच्यते ब्राह्मणैः प्राज्ञैः केन त्वमसि दुर्मनाः ॥९॥

O Raghavo, dziś - pod pomyślną konstelacją Pushya, z Brihaspatim jako przewodniczącym - mędrcy bramini ogłosili to odpowiednim dniem na konsekrację. Dlaczego więc jesteś przygnębiony?

Verse 10

न ते शतशलाकेन जलफेननिभेन च ।आवृतं वदनं वल्गु छत्रेणापि विराजते ॥१०॥

Jak to się dzieje, że twoja urocza twarz dzisiaj nie lśni, nawet gdy przykryta białym parasolem o stu żebrowaniach, jak piana na wodzie?

Verse 11

व्यजनाभ्यां च मुख्याभ्यां शतपत्रनिभेक्षणम् ।चन्द्रहंसप्रकाशाभ्यां वीज्यते न तवाननम् ॥११॥

Jak to się dzieje, że dzisiaj twoja twarz, o oczach jak płatki lotosu, nie jest wachlarzana doskonałymi wachlarzami, lśniącymi jak księżyc lub jak łabędź?

Verse 12

वाग्मिनो वन्दिनश्चापि प्रहृष्टास्त्वां नरर्षभ ।स्तुवन्तो नात्र दृश्यन्ते मङ्गलैः स्सूतमागधाः ॥१२॥

O najlepszy z ludzi, wymowni pochwalcy również, choć powinni być uradowani, nie są tu widziani, wychwalając cię pomyślnymi słowami; nie pojawiają się ani bardowie Suta, ani śpiewacy Magadha.

Verse 13

न ते क्षौद्रं च दधि च ब्राह्मणा वेदपारगाः ।मूर्ध्नि मूर्धाभिषिक्तस्य ददति स्म विधानतः ॥१३॥

Dlaczego bramini, uczeni w Wedach, nie, zgodnie z przepisanym obrzędem, pokropili na twoją głowę, głowę namaszczonego, zwyczajowej mieszanki miodu i jogurtu?

Verse 14

न त्वां प्रकृतय स्सर्वा श्श्रेणीमुख्याश्च भूषिताः ।अनुव्रजितुमिच्छन्ति पौरजानपदास्तथा ॥१४॥

Dlaczego wszyscy ministrowie, przybrani przywódcy cechów, a także mieszkańcy miasta i wsi nie pragną podążać za tobą w orszaku?

Verse 15

चतुर्भिर्वेगसम्पन्नैर्हयैः काञ्चनभूषितैः ।मुख्यः पुष्यरथो युक्तः किं न गच्छति तेऽग्रतः ॥१५॥

Dlaczego główny ceremonialny rydwan, zdobiony złotem i zaprzężony do czterech szybkich koni, nie jedzie przed tobą?

Verse 16

हस्ती चाग्रत श्श्रीमां स्तव लक्षणपूजितः ।प्रयाणे लक्ष्यते वीर कृष्णमेघगिरि प्रभः ॥१६॥

Dlaczego, o dzielny, nie widzę pomyślnego słonia, czczonego dla swoich szlachetnych znaków, lśniącego jak ciemna chmura czy góra, na czele twojej procesji, gdy wyruszasz w drogę?

Verse 17

न च काञ्चनचित्रं ते पश्यामि प्रियदर्शन ।भद्रासनं पुरस्कृत्य यान्तं वीर पुरस्कृतम् ॥१७॥

Nie widzę też, o miły dla oczu, o bohaterze, twoich sług idących przodem i niosących z przodu pomyślne siedzenie, przyozdobione złotem, jak to jest zwyczajem.

Verse 18

अभिषेको यथा सज्जः किमिदानीमिदं तव ।अपूर्वो मुखवर्णश्च न प्रहर्षश्च लक्ष्यते ॥१८॥

Gdy konsekracja została już przygotowana, dlaczego tak teraz jest z tobą? Twoja twarz wykazuje niezwykłą bladość i nie widać żadnej radości.

Verse 19

इतीव विलपन्तीं तां प्रोवाच रघुनन्दनः ।सीते तत्र भवांस्तातः प्रव्राजयति मां वनम् ॥१९॥

Gdy tak ona lamentowała, Rāma, radość rodu Raghu, rzekł: „Sīto, tam mój czcigodny ojciec wysyła mnie na wygnanie do lasu.”

Verse 20

कुले महति सम्भूते धर्मज्ञे धर्मचारिणि ।शृणु जानकि येनेदं क्रमेणाभ्यागतं मम ॥२०॥

O Jānakī, urodzona w szlachetnym rodzie, znająca dharmę i żyjąca według niej, posłuchaj, a powiem ci, jak krok po kroku to przyszło na mnie.

Verse 21

राज्ञा सत्यप्रतिज्ञेन पित्रा दशरथेन च ।कैकेय्यै मम मात्रे तु पुरा दत्तौ महावरौ ॥२१॥

Mój ojciec, król Daśaratha, wierny swojej danej przysiędze, dawno temu przyznał mojej matce Kaikeyī dwa wielkie przywileje.

Verse 22

तयाऽद्य मम सज्जेऽस्मिन्नभिषेके नृपोद्यते ।प्रचोदित स्स समयो धर्मेण प्रतिनिर्जितः ॥२२॥

Dziś, właśnie gdy król przygotowywał się do mojej konsekracji, ona nacisnęła na niego, by wypełnił ten przyrzeczony przywilej; powołując się na „dharmę”, zmusiła go do uległości.

Verse 23

चतुर्दश हि वर्षाणि वस्तव्यं दण्डके मया ।पित्रा मे भरतश्चापि यौवराज्ये नियोजितः ॥२३॥

Muszę przebywać przez czternaście lat w lesie Daṇḍaka; a mój ojciec mianował Bharatę księciem-regentem.

Verses 24-25

सोऽहं त्वामागतो द्रष्टुं प्रस्थितो विजनं वनम् ।भरतस्य समीपे तु नाहं कथ्यः कदाचन ॥२४॥बुद्धियुक्ता हि पुरुषा न सहन्ते परस्तवम् ।तस्मान्नते गुणाः कथ्या भरतस्याग्रतो मम ॥२५॥

Przyszedłem cię zobaczyć, gdyż wyruszam do samotnego lasu. W obecności Bharaty nigdy nie mów o mnie, mędrcy nie znoszą, gdy inny jest chwalony przed nimi. Dlatego nie opowiadaj o moich zaletach przed Bharatą.

Verse 26

नापि त्वं तेन भर्तव्या विशेषेण कदाचन ।अनुकूलतया शक्यं समीपे त्वस्य वर्तितुम् ॥२६॥

Ani nie powinieneś nigdy oczekiwać od niego szczególnego wsparcia; tylko przez bycie ugodowym możesz zdołać pozostać w jego pobliżu.

Verse 27

तस्मै दत्तं नृपतिना यौवराज्यं सनातनम् ।स प्रसाद्यस्त्वया सीते नृपतिश्च विशेषतः ॥२७॥

Król przyznał mu dziedziczne regentstwo; dlatego, o Sito, powinieneś starać się zdobyć jego przychylność, a zwłaszcza przychylność króla.

Verse 28

अहं चापि प्रतिज्ञां तां गुरोस्समनुपालयन् ।वनमद्यैव यास्यामि स्थिरा भव मनस्विनी ॥२८॥

Ja również, aby dochować przysięgi mojego ojca, wyruszę do lasu jeszcze dzisiaj; bądź niezłomna, o silna duchem.

Verse 29

याते च मयि कल्याणि वनं मुनिनिषेवितम् ।व्रतोपवासपरया भवितव्यं त्वयाऽनघे ॥२९॥

Gdy odejdę do lasu nawiedzanego przez mędrców, o pomyślna i bezgrzeszna, powinnaś oddać się ślubom i postom.

Verse 30

काल्यमुत्थाय देवानां कृत्वा पूजां यथाविधि ।वन्दितव्यो दशरथः पिता मम नरेश्वरः ॥३०॥

Wstając wcześnie rano i oddawszy cześć bóstwom domowym zgodnie z zasadami, powinnaś następnie złożyć hołd Daśarathie, mojemu ojcu, władcy ludzi.

Verse 31

माता च मम कौशल्या वृद्धा सन्तापकर्शिता ।धर्ममेवाग्रतः कृत्वा त्वत्त स्सम्मानमर्हति ॥३१॥

A moja matka Kausalja - stara i wyniszczona przez żałobę - zasługuje na cześć od ciebie, z dharmą postawioną na pierwszym miejscu.

Verse 32

वन्दितव्याश्च ते नित्यं या श्शेषा मम मातरः ।स्नेह प्रणयसम्भोगै स्समा हि मम मातरः ॥३२॥

A pozostałe moje matki również musisz zawsze czcić; albowiem w miłości, przywiązaniu i obowiązku oddanej służby, wszystkie moje matki są mi równe.

Verse 33

भ्रातृपुत्रसमौ चापि द्रष्टव्यौ च विशेषतः ।त्वया भरतशत्रुघ्नौ प्राणैः प्रियतरौ मम ॥३३॥

A przede wszystkim musisz opiekować się Bharatą i Śatrughną, traktując ich jak swego brata i syna; albowiem są mi oni drożsi niż samo życie.

Verse 34

विप्रियं न च कर्तव्यं भरतस्य कदाचन ।स हि राजा प्रभुश्चैव देशस्य च कुलस्य च ॥३४॥

Nigdy nie czyń nic, co by mogło nie spodobać się Bharacie; albowiem on jest teraz królem i prawowitym panem zarówno królestwa, jak i królewskiego rodu.

Verse 35

आराधिता हि शीलेन प्रयत्नैश्चोपसेविताः ।राजान स्सम्प्रसीदन्ति कुप्यन्तिच विपर्यये ॥३५॥

Królowie okazują łaskawość, gdy są czczeni przez nienaganne postępowanie i pilną służbę; lecz gdy dzieje się inaczej, wpadają w gniew.

Verse 36

औरसानपि पुत्रान्हि त्यजन्त्यहितकारिणः ।समर्थान्सम्प्रगृह्णन्ति जनानपि नराधिपाः ॥३६॥

Albowiem królowie mogą nawet porzucić własnych synów, jeśli stają się oni szkodliwi, i mogą przyjąć zdolnych ludzi, nawet jeśli nie pochodzą z ich rodu.

Verse 37

सा त्वं वसेह कल्याणि राज्ञस्समनुवर्तिनी ।भरतस्य रता धर्मे सत्यव्रतपरायणा ॥३७॥

Przeto, o pomyślna, przebywaj tu w posłuszeństwie wobec króla, oddana dharmie Bharaty, niezłomna w prawdzie i świętych ślubach.

Verse 38

अहं गमिष्यामि महावनं प्रिये त्वया हि वस्तव्यमिहैव भामिनि ।यथा व्यलीकं कुरुषे न कस्य चि त्तथा त्वया कार्यमिदं वचो मम ॥३८॥

Umiłowana, udać się muszę do wielkiego lasu; lecz ty, o piękna, pozostań tutaj, abyś nie wyrządziła nikomu żadnej krzywdy. To jest moje słowo i musisz je wypełnić.