Sarga 16

Verses 1-2

तदन्तःपुरद्वारं समतीत्य जनाकुलम् ।प्रविविक्तां ततः कक्ष्यामाससाद पुराणवित् ॥१॥प्रासकार्मुकबिभ्रद्भिर्युवभिर्मृष्टकुण्डलैः ।अप्रमादिभिरेकाग्रै स्स्वनुरक्तैरधिष्ठिताम् ॥२॥

Wtedy Sumantra, uczony w dawnych zwyczajach, przeszedł przez zatłoczoną bramę wewnętrznych komnat i dotarł do bardziej oddalonego dziedzińca. Był on strzeżony przez czujnych, skupionych młodych ludzi oddanych swojej służbie, noszących włócznie i łuki oraz wypolerowane kolczyki.

Verse 3

तत्र काषायिणो वृद्धान् वेत्रपाणीन् स्वलङ्कृतान् ।ददर्श विष्ठितान् द्वारि स्त्र्यध्यक्षान्सुसमाहितान् ॥३॥

Tam ujrzał stojących przy drzwiach starszych strażników kobiecych komnat, ubranych w ochrowe szaty, przyozdobionych, z laskami w dłoniach i pełnych niewzruszonej czujności.

Verse 4

ते समीक्ष्य समायान्तं रामप्रियचिकीर्षवः ।सहसोत्पतितास्सर्वे स्वासनेभ्यस्ससम्भ्रमाः ॥४॥

Ujrzawszy nadchodzącego Sumantrę, wszyscy ci, którzy pragnęli dobra Ramy, zerwali się natychmiast z miejsc w pełnym pośpiechu.

Verse 5

तानुवाच विनीतात्मा सूतपुत्रः प्रदक्षिणः ।क्षिप्रमाख्यात रामाय सुमंन्त्रो द्वारि तिष्ठति ॥५॥

Wtedy syn woźnicy, pokorny i niezwykle uprzejmy, rzekł do nich: 'Niezwłocznie zawiadomcie Ramę, Sumantra oczekuje przy drzwiach.'

Verse 6

ते राममुपसङ्गम्य भर्तुः प्रियचिकीर्षवः ।सहभार्याय रामाय क्षिप्रमेवाभिचक्षिरे ॥६॥

Pragnąc uczynić to, co miłe ich panu, podeszli do Ramy, który był wraz z żoną, i szybko go zawiadomili.

Verse 7

प्रतिवेदितमाज्ञाय सूतमभ्यन्तरं पितुः ।तत्रैवानाययामास राघवप्रियकाम्यया ॥७॥

Dowiedziawszy się z ich relacji, że woźnica, zaufany sługa jego ojca, przybył, Raghava, pragnąc go uczcić, kazał wprowadzić go w to samo miejsce.

Verses 8-10

तं वैश्रवणसङ्काशमुपविष्टं स्वलङ्कृतम् ।ददर्श सूतः पर्य्यङ्के सौवर्णे सोत्तरच्छदे ॥८॥वराहरुधिराभेण शुचिना च सुगन्धिना ।अनुलिप्तं परार्ध्येन चन्दनेन परन्तपम् ॥९॥स्थितया पार्श्वतश्चापि वालव्यजनहस्तया ।उपेतं सीतयाभूयश्चित्रया शशिनं यथा ॥१०॥

Sumantra ujrzał Ramę, promiennego jak Waisrawana, siedzącego i wspaniale przyozdobionego na złotej kozetce z piękną narzutą. Pogromca wrogów był namaszczony drogim, czystym, pachnącym pastą sandałową o głębokiej czerwonawej barwie. A z Sitą stojącą u jego boku, trzymającą wachlarz z ogona jaka, wyglądał jak księżyc w towarzystwie gwiazdy Citry.

Verse 11

तं तपन्तमिवादित्यमुपपन्नं स्वतेजसा ।ववन्दे वरदं वन्दी विनयज्ञो विनीतवत् ॥११॥

Sumantra, dworski herold, biegły w pokorze, skłonił się z czcią przed Rāmą, dawcą łask, który lśnił jak Słońce, utwierdzony we własnej wrodzonej świetności.

Verse 12

प्राञ्जलिस्सुमुखं दृष्ट्वा विहारशयनासने ।राजपुत्रमुवाचेदं सुमन्त्रो राजसत्कृतः ॥१२॥

Ujrzawszy księcia o urodziwej twarzy, spoczywającego na łożu, Sumantra, czczony przez króla, przemówił te słowa ze złożonymi dłońmi.

Verse 13

कौशल्यासुप्रजा राम पिता त्वां द्रष्टुमिच्छति ।महिष्या सह कैकेय्या गम्यतां तत्र मा चिरम् ॥१३॥

Ramo, szlachetny synu Kausalji, twój ojciec pragnie cię widzieć, razem z królową Kajkeji. Proszę, udaj się tam niezwłocznie; nie zwlekaj.

Verse 14

एवमुक्तस्तु संहृष्टो नरसिंहो महाद्युतिः ।ततस्सम्मानयामास सीतामिदमुवाच ह ॥१४॥

Tak zwrócony do siebie, Rama, promienny lew wśród ludzi, był zachwycony. Następnie, po należnym uczczeniu Sumantry, przemówił te słowa do Sity.

Verse 15

देवि देवश्च देवी च समागम्य मदन्तरे ।मन्त्रयेते धृवं किञ्चिदभिषेचनसंहितम् ॥१५॥

Devī, król i królowa spotkali się razem, by naradzać się, z pewnością, o czymś związanym z moją konsekracją.

Verse 16

लक्षयित्वा ह्यभिप्रायं प्रियकामा सुदक्षिणा ।सञ्चोदयति राजानं मदर्थमसितेक्षणा ॥१६॥

Zrozumiawszy jego intencję, królowa o ciemnych oczach, dobrze usposobiona i pragnąca tego, co drogie, nakłania króla w moim imieniu.

Verse 17

सा प्रहृष्टा महाराजं हितकामानुवर्तिनी ।जननी चार्थकामा मे केकयाधिपतेस्सुता ॥१७॥

Moja matka, córka króla Kekaji, raduje się; zgodna z dobroczynną intencją wielkiego króla, pragnie mojego dobra.

Verse 18

दिष्ट्या खलु महाराजो महिष्या प्रियया सह ।सुमन्त्रं प्राहिणोद्दूतमर्थकामकरं मम ॥१८॥

Zaprawdę, fortuna sprzyja: wielki król, razem z ukochaną królową, posłał Sumantrę jako posłańca, tego, który krzewi moje dobro i słuszne cele.

Verse 19

यादृशी परिषत्तत्र तादृशो दूत आगतः ।ध्रुवमद्यैव मां राजा यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति ॥१९॥

Jaki odpowiedni jest tamtejsza rada, taki odpowiedni posłaniec przybył. Zapewne tegoż dnia król namaści mnie na następcę tronu.

Verse 20

हन्त शीघ्रमितो गत्वा द्रक्ष्यामि च महीपतिम् ।सह त्वं परिवारेण सुखमास्व रमस्व च ॥२०॥

Chodź, odejdę stąd niezwłocznie i ujrzę króla. Ty, razem ze swą świtą, pozostań tu w wygodzie i odpocznij.

Verse 21

पतिसम्मानिता सीता भर्तारमसितेक्षणा ।आद्वारमनुवव्राज मङ्गलान्यभिदध्युषी ॥२१॥

Sītā, o ciemnych oczach i czczona przez swego męża, podążyła za nim do drzwi, rozmyślając o pomyślnym obrocie wydarzeń.

Verse 22

राज्यं द्विजातिभिर्जुष्टं राजसूयाभिषेचनम् ।कर्तुमर्हति ते राजा वासवस्येव लोककृत् ॥२२॥

Król jest godny obdarzyć cię królestwem podtrzymywanym przez braminów, wraz z konsekracją Rājasūya, tak jak Stwórca przyznał władzę Vāsavie (Indrze).

Verse 23

दीक्षितं व्रतसम्पन्नं वराजिनधरं शुचिम् ।कुरङ्गशृङ्गपाणिं च पश्यन्ती त्वां भजाम्यहम् ॥२३॥

Będę się radować, ujrzawszy cię konsekrowanego, niezłomnego w ślubach, czystego, odzianego w piękną skórę jelenia i trzymającego róg antylopy w dłoni.

Verse 24

पूर्वां दिशं वज्रधरो दक्षिणां पातु ते यमः ।वरुणः पश्चिमामाशां धनेशस्तूत्तरां दिशम् ॥२४॥

Niech Vajradhara (Indra) chroni cię na wschodzie; Yama na południu; Varuṇa na zachodzie; a Dhaneśa (Kubera) na północy.

Verse 25

अथ सीतामनुज्ञाप्य कृतकौतुकमङ्गलः ।निश्चक्राम सुमन्त्रेण सह रामो निवेशनात् ॥२५॥

Wtedy Rāma, pożegnawszy się z Sītą i niosąc pomyślne ozdoby, wyruszył ze swojej rezydencji razem z Sumantrą.

Verse 26

पर्वतादिव निष्क्रम्य सिंहो गिरिगुहाशयः ।लक्ष्मणं द्वारिसोऽपश्यत्प्रह्वाञ्जलिपुटं स्थितम् ॥२६॥

Jak lew wychodzący z górskiej jaskini, Rāma, gdy wyszedł, ujrzał Lakṣmaṇę stojącego przy drzwiach, skłoniłego w czci ze złożonymi dłońmi w añjali.

Verses 27-28

अथ मध्यमकक्ष्यायां समागच्छत्सुहृज्जनैः ।स सर्वानर्थिनो दृष्ट्वा समेत्य प्रतिनन्द्य च ॥२७॥ततः पावकसङ्काशमारुरोह रथोत्तमम् ।वैयाघ्रं पुरुषव्याघ्रो राजतं राजनन्दनः ॥२८॥

Następnie, w środkowym dziedzińcu, spotkał swoich drogich przyjaciół. Widząc ich wszystkich pełnych oczekiwania, podszedł do nich, przyłączył się i serdecznie ich pozdrowił.

Verses 29-30

मेघनादमसम्बाधं मणिहेमविभूषितम् ।मुष्णन्तमिव चक्षूंषि प्रभया सूर्यवर्चसम् ॥२९॥करेणुशिशुकल्पैश्च युक्तं परमवाजिभिः ।हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवाशुगम् ॥३०॥प्रययौ तूर्णमास्थाय राघवो ज्वलितश्श्रिया ।

Rydwan grzmiał jak chmura, szeroki i nieograniczony, przyozdobiony złotem i klejnotami; jego blask zdawał się kradnąć wzrok, lśniąc jasnością słońca. Zaprzężony w doskonałe konie, dziarskie jak młode słonie, mknął szybko jak rydwan Indry, tysiącookiego, ciągnięty przez jego rumaki.

Verse 31

स पर्जन्य इवाकाशे स्वनवानभिनादयन् ॥३१॥निकेतान्निर्ययौ श्रीमान्महाभ्रादिव चन्द्रमाः ।

Dudniąc jak burzliwa chmura na niebie, ten wspaniały rydwan wyjechał z rezydencji, jak księżyc wyłaniający się zza wielkiej masy chmur.

Verse 32

छत्रचामरपाणिस्तु लक्ष्मणो राघवानुजः ॥३२॥जुगोप भ्रातरं भ्राता रथमास्थाय पृष्ठतः ।

Laksmana, młodszy brat Ramy, trzymając parasol i wachlarz z ogona jaka, wsiadł na rydwan z tyłu i, jako prawdziwy brat, czuwał nad swym bratem.

Verse 33

ततो हलहलाशब्दस्तुमुलस्समजायत ॥३३॥तस्य निष्क्रममाणस्य जनौघस्य समन्ततः ।

Wtedy, gdy on wyruszał, wielki hałas i zgiełk, okrzyk 'ha ha!', wzniósł się ze wzburzonych tłumów dokoła.

Verse 34

ततो हयवरा मुख्या नागाश्च गिरिसन्निभाः ॥३४॥अनुजग्मुस्तदा रामं शतशोऽथ सहस्रशः ।

Wtedy najznakomitsi wodzowie, dosiadający wspaniałych koni i słoni ogromnych jak góry, podążali za Ramą, w setkach i w tysiącach.

Verse 35

अग्रतश्चास्य सन्नद्धाश्चन्दनागरुभूषिताः ॥३५॥खड्गचापधराश्शूरा जग्मुराशंसवो जनाः ।

Przed nim szli dzielni mężowie, w zbrojach i z mieczami oraz łukami, ich ciała namaszczone sandałem i agaru, idąc jako heroldi zapowiadający jego nadejście.

Verse 36

ततो वादित्रशब्दाश्च स्तुतिशब्दाश्च वन्दिनाम् ॥३६॥सिंहनादाश्च शूराणां तदा शुश्रुविरे पथि ।

Wtedy na drodze słychać było dźwięki instrumentów, wraz z hymnami uwielbienia śpiewanymi przez bardów, i lwi ryk wojowników.

Verse 37

हर्म्यवातायनस्थाभिर्भूषिताभिस्समन्ततः ॥३७॥कीर्यमाण स्सुपुष्पौघैर्ययौ स्त्रीभिररिन्दमः ।

Rama, pogromca wrogów, szedł naprzód; a kobiety, przystrojone, stojące w oknach swoich pałaców, obsypywały go zewsząd stertami pachnących kwiatów.

Verse 38

रामं सर्वानवद्याङ्ग्यो रामपिप्रीषया ततः ॥३८॥वचोभिरग्य्रैर्हर्म्यस्था क्षितिस्थाश्च ववन्दिरे ।

Wtedy kobiety o nienagannej urodzie, niektóre stojące na dachowych tarasach, a inne na ziemi, oddały hołd Ramie wybranymi, miłymi słowami, pragnąc go uczcić i ucieszyć.

Verse 39

नूनं नन्दति ते माता कौशल्यामातृनन्दन ॥३९॥पश्यन्ती सिद्धयात्रं त्वां पित्र्यं राज्यमवस्थितम् ।

Z pewnością twoja matka Kausalja będzie się radować, o radości swej matki, widząc cię, twój życiowy cel spełniony, bezpiecznego w królestwie twego ojca.

Verse 40

सर्वसीमन्तिनीभ्यश्च सीतां सीमन्तिनी वराम् ॥४०॥अमन्यन्त हि ता नार्यो रामस्य हृदयप्रियाम् ।

Wszystkie te kobiety istotnie uważały Sitę, szlachetną damę, za najdroższą sercu Ramy, za najwspanialszą ze wszystkich szlachetnych dam.

Verse 41

तया सुचरितं देव्या पुरा नूनं महत्तपः ॥४१॥रोहिणीव शशाङ्केन रामसंयोगमाप या ।

Z pewnością w dawnych czasach ta szlachetna pani odbyła wielkie pokuty; dlatego osiągnęła związek z Ramą, podobnie jak Rohiṇī z Księżycem.

Verses 42-43

इति प्रासादशृङ्गेषु प्रमदाभिर्नरोत्तमः ॥४२॥शुश्राव राजमार्गस्थः प्रिया वाच उदाहृताः ।आत्मसंपूजनै शृण्वन् ययौ रामौ महापथम् ॥४३॥

Tak więc, będąc na królewskiej drodze, Rama, najlepszy z ludzi, słyszał miłe słowa wypowiadane przez kobiety ze szczytów wysokich budynków; słuchając takiej pochwały siebie, ruszył dalej wielkim trakt.

Verse 44

स राघवस्तत्र कथाप्रपञ्चान् शुश्राव लोकस्य समागतस्य ।आत्माधिकारा विविधाश्च वाचः प्रहृष्टरूपस्य पुरो जनस्य ॥४४॥

Tam Rama słyszał liczne strumienie rozmów od zgromadzonych ludzi, różnorodne słowa o nim samym, podczas gdy obywatele przed nim promienni byli radością.

Verse 45

एष श्रियं गच्छति राघवोऽद्य राजप्रसादाद्विपुलां गमिष्यन् ।एते वयं सर्व समृद्धकामा येषामयं नो भविता प्रशास्ता ॥४५॥

Dziś ten Raghowa zmierza ku pomyślności, mając osiągnąć rozległe panowanie z łaski króla; z nim jako naszym władcą, wszyscy mamy nasze nadzieje spełnione.

Verse 46

लाभो जनस्यास्य यदेष सर्वं प्रपत्स्यते राष्ट्रमिदं चिराय ।न ह्यप्रियं किञ्चन जातु कश्चि त्पश्येन्न दुःखं मनुजाधिपेऽस्मिन् ॥४६॥

Jeśli Rama miałby otrzymać całe królestwo na długo, będzie to prawdziwy zysk dla ludu; pod tym władcą ludzi nikt nigdy nie ujrzałby nawet najmniejszej rzeczy nieprzyjemnej ani bolesnej.

Verse 47

स घोषवद्भिश्च मतङ्गाजैर्ययैः पुरस्सरै स्स्वस्तिकसूतमागधैः ।महीयमानः प्रवरैश्च वादकै रभिष्टुतो वैश्रवणो यथा ययौ ॥४७॥

Z trąbiącymi słoniami i dudniącymi końmi, z bardami i panegirystami idącymi przed nim, śpiewającymi pomyślne błogosławieństwa, i wychwalany przez najznakomitszych muzyków, Rama postępował w majestacie jak Waisrawana.

Verse 48

करेणुमातंङ्गरथाश्वसंकुलं महाजनौघ परिपूर्णचत्वरम् ।प्रभूतरत्नं बहुपण्यसञ्चयं ददर्श रामो रुचिरं महापथम् ॥४८॥

Rama ujrzał wspaniałą główną drogę, pełną słonic, słoni, rydwanów i koni; jej skrzyżowania były zatłoczone wielkimi tłumami, bogata w klejnoty i obfitująca w zapasy towarów.