Ramayana Ayodhya Kanda Sarga 15
Ayodhya KandaSarga 1549 Verses

Sarga 15

अभिषेकसज्जा तथा सुमन्त्रस्य प्रेषणम् (Coronation Preparations and Sumantra’s Commission)

अयोध्याकाण्ड

Sarga 15 odnotowuje pełne przygotowania materialne i cywilne do abhiszeki Rāmy jako juvaradży. Znający Wedy bramini i królewscy kapłani czuwają i gromadzą się w pawilonie konsekracyjnym, podczas gdy ministrowie, dowódcy wojskowi i przewodniczący cechów zbierają się z radością. Pomyślny czas ustalono jako Puṣja z lagną Karkaṭaka, zgrany z konstelacją urodzeniową Rāmy. Następnie wylicza się artykuły rytualne i królewskie: święte wody zaczerpnięte ze zbiegu Gaṅgā, Yamunā oraz z innych rzek, jezior, studni i mórz; naczynia ze złota i srebra przyozdobione lotosami; miód, jogurt, ghee, mleko, trawę darbha i kwiaty. Przygotowano również wachlarz z ogona jaka, biały parasol przypominający księżyc, jasnego byka i konia oraz majestatycznego słonia do królewskiego dosiadu, wraz z ośmioma przyozdobionymi dziewczętami, muzykami i panegirystami. Jednak nawet po wschodzie słońca zgromadzeni dygnitarze nie widzą Daśarathy. Sumantra wchodzi do wewnętrznych komnat, wychwala dynastię, wzywa bóstwa o zwycięstwo i nakłania króla, by powstał i udzielił audiencji. Daśaratha, przebudzony lecz zaniepokojony, pyta, dlaczego rozkaz Kaikeyī, by sprowadzić Rāmę, nie został wykonany, i ponownie nakazuje Sumantrze przyprowadzić go. Sumantra udaje się przez ulice pełne sztandarów, słyszy obywateli mówiących o koronacji i dociera do pałacu Rāmy, opisanego szczegółowo w obrazach przypominających klejnoty, pełnego mieszkańców miast i wiosek niosących dary. Wreszcie wchodzi do prywatnych komnat Rāmy.

Recitation with translationValmiki Ramayana 2.15

Shlokas

Verse 1

ते तु तां रजनीमुष्य ब्राह्मणा वेदपारगाः ।उपतस्थुरुपस्थानं सह राजपुरोहिताः ॥१॥

Lecz bramini, w pełni obeznani z Wedami, po czuwaniu przez tę noc, zgromadzili się przy pawilonie konsekracyjnym razem z kapłanami królewskimi.

Verse 2

अमात्या बलमुख्याश्च मुख्या ये निगमस्य च ।राघवस्याभिषेकार्थे प्रियमाणास्तु संगताः ॥२॥

Na potrzeby konsekracji Ramy zgromadzili się ministrowie, najwybitniejsi dowódcy wojskowi oraz czołowi przedstawiciele gildii kupieckich, pełni radości.

Verse 3

उदिते विमले सूर्ये पुष्ये चाभ्यागतेऽहनि ।लग्ने कर्कटके प्राप्ते जन्म रामस्य च स्थिते ॥३॥अभिषेकाय रामस्य द्विजेन्द्रैरुपकल्पितम् ।

Gdy jasne, nieskazitelne słońce wzeszło, w dniu, gdy konstelacja Puszja była na szczycie, a znak Raka, ascendent urodzeniowy Ramy, nadszedł, najznakomitsi bramini przygotowali wszystko do konsekracji Ramy.

Verse 4

काञ्चना जलकुम्भाश्च भद्रपीठं स्वलंकृतम् ॥४॥रथः च सम्यगास्तीर्णो भास्वता व्याघ्रचर्मणा ।

Złote dzbany na wodę i pięknie przyozdobiony tron ceremonialny były gotowe; rydwan również został właściwie wyłożony lśniącą skórą tygrysa.

Verses 5-6

गङ्गायमुनयोःपुण्यात्सङ्गमादाहृतं जलम् ॥५॥याश्चान्या स्सरितः पुण्या ह्रदाः कूपा स्सरांसि च ।प्राग्वाहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहा स्समाहिताः ॥६॥ताभ्यश्चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः ।

Wodę przyniesiono ze świętego złączenia Gangi i Jamuny, a także z innych świętych rzek, stawów, studni i jezior, strumieni płynących na wschód, w górę i krętych, zebranych zewsząd, i wodę zebrano również ze wszystkich mórz.

Verse 7

सलाजाः क्षीरिभिश्छन्ना घटाः काञ्चनराजताः ॥७॥पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा ।

Złote i srebrne naczynia, przykryte świeżymi, mleczno-zielonymi liśćmi i przyozdobione lotosami oraz liliami wodnymi, lśniły jasno, wypełnione po brzegi najczystszą poświęconą wodą i prażonym zbożem.

Verse 8

क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भा स्सुमनसः पयः ॥८॥वेश्याश्चैव शुभाचारा स्सर्वाभरणभूषिताः ।

Miód, jogurt, ghee, prażone zboże, trawa darbha, kwiaty i mleko zostały przygotowane; kurtyzany również, o szlachetnym zachowaniu i przyozdobione wszelkimi klejnotami, stały gotowe do służby.

Verse 9

चन्द्रांशुविकचप्रख्यं काञ्चनं रत्नभूषितम् ॥९॥सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनमुत्तमम् ।

Dla Ramy stał gotowy wspaniały wachlarz z ogona jaka, jego złota rękojeść zdobiona klejnotami, promienny jak łagodnie rozproszone promienie księżyca.

Verse 10

चन्द्रमण्डलसङ्काशमातपत्रं च पाण्डुरम् ॥१०॥सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्कृतम् ।

Jasnobiały parasol królewski, promienny i wspaniały, podobny do kręgu księżyca, był przygotowany przed pawilonem koronacyjnym.

Verse 11

पाण्डुरश्च वृषस्सज्जः पाण्डुरोऽश्वश्च सुस्थितः ॥११॥प्रसृतश्च गजःश्रीमानौपवाह्यः प्रतीक्षते ।

Jasnobiały byk stał gotowy; jasnobiały koń stał dobrze ustawiony; a wspaniały słoń, z wyciekającą w rui wonną substancją, odpowiedni do królewskiej jazdy, czekał na służbę.

Verse 12

अष्टौ च कन्या माङ्गल्या स्सर्वाभरणभूषिताः ॥१२॥वादित्राणि च सर्वाणि वन्दिनश्च तथाऽपरे ।

Osiem pomyślnych dziewcząt, przyozdobionych wszelkimi klejnotami, oraz wszelkiego rodzaju instrumenty muzyczne, wraz z pochwalcami i innymi, stali gotowi do ceremonii.

Verses 13-15

इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये संभ्रियेताभिषेचनम् ॥१३॥तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम् ।ते राजवचनात्तत्र समवेतामहीपतिम् ॥१४॥अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत् ।न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः ॥१५॥यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः ।

Tak jak w królestwie rodu Ikśwaku artykuły do konsekracji są tradycyjnie gromadzone, tak samo zebrano właściwe przedmioty do konsekracji syna królewskiego. Ci zgromadzeni tam na rozkaz króla, nie widząc pana ziemi, rzekli: Kto zgłosi nasze przybycie królowi? Słoń wzeszło, a my nie widzimy króla. A konsekracja Ramy na następcę tronu jest w pełni przygotowana.

Verse 16

इति तेषु ब्रुवाणेषु सार्वभौमान् महीपतीन् ॥१६॥अब्रवीत्तानिदं सर्वान्सुमन्त्रो राजसत्कृतः ।

Gdy ci władcy suwerenni tak mówili, Sumantra, czczony i zaufany króla, zwrócił się do nich wszystkich tymi słowami.

Verse 17

रामं राज्ञो नियोगेन त्वरया प्रस्थितोऽस्म्यहम् ॥१७॥पूज्या राज्ञो भवन्तस्तु रामस्य च विशेषतः ।

Z rozkazu Króla wyruszam w pośpiechu do Rāmy. Jesteście wszyscy czcigodni dla Króla, a szczególnie dla Rāmy.

Verse 18

अयं पृच्छामि वचनात्सुखमायुष्मतामहम् ॥१८॥राज्ञः संप्रति बुद्धस्य यच्चागमनकारणम् ।

Na wasze słowo, o długowieczni, zapytam o pomyślność Króla, teraz przebudzonego, oraz o powód jego wezwania.

Verse 19

इत्युक्त्वाऽन्तः पुरद्वारमाजगाम पुराणवित् ॥१९॥सदाऽसक्तं च तद्वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह ।

Po tych słowach Sumantra, znawca tradycji i królewskiej historii, udał się do bramy wewnętrznych komnat i wszedł do tej części pałacu, która zwyczajowo pozostaje zamknięta.

Verse 20

तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य स विशांपतेः ॥२०॥शयनीयं नरेन्द्रस्य तदाऽऽसाद्य व्यतिष्ठत ।

Wchodząc do wewnętrznych komnat króla, wysławiał królewski ród; następnie, zbliżając się do sypialni monarchy, stanął tam.

Verse 21

सोऽत्यासाद्य तु तद्वेश्म तिरस्करणिमन्तरा ॥२१॥आशीर्भिर्गुणयुक्ताभि रभितुष्टाव राघवम् ।

Zbliżając się do owej komnaty, pozostał za parawanem i wysławiał Rāghavę błogosławieństwami pełnymi cnoty.

Verse 22

सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि ॥२२॥वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते ।

O Kakutstho, niech Soma i Sūrya, a także Śiva i Vaiśravaṇa, oraz Varuṇa, Agni i Indra obdarzą cię zwycięstwem.

Verse 23

गता भगवती रात्रिरहः शिवमुपस्थितम् ॥२३॥बुद्ध्यस्व नृपशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम् ।

Święta noc minęła; nadszedł pomyślny dzień. Przebudź się, o tygrysie wśród królów, i podejmij natychmiast czekające cię obowiązki.

Verse 24

ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागता नृप ॥२४॥दर्शनं तेऽभिकांक्षन्ते प्रतिबुध्यस्व राघव ।

O Królu, przybyli brāhmani, wybitni dowódcy i kupcy; pragną twojej audiencji. Przebudź się, o Rāghavo.

Verse 25

स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम् ॥२५॥प्रतिबुध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत् ।

Wtedy król się przebudził i przemówił tymi słowami do Sumantry, woźnicy i doświadczonego doradcy, który go wychwalał.

Verse 26

राममानय सूतेति यदस्यभिहितोऽनया ॥२६॥किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिहन्यते ।

Przywieź Ramę, o woźnicy, tak zostałeś poinstruowany przez nią. Jaki jest powód, dla którego moja wola zostaje przekreślona?

Verse 27

न चैव संप्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम् ॥२७॥इति राजा दशरथ स्सूतं तत्रान्वशात्पुनः ।

Nie byłem też uśpiony. Sprowadź Raghwę tutaj natychmiast. Tak król Daszaratha ponownie rozkazał tam woźnicy.

Verse 28

स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम् ॥२८॥निर्जगाम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत् ।

Usłyszawszy słowa króla, oddał mu cześć skłonem głowy i wyszedł z królewskiej rezydencji, uważając to za wielką i miłą okazję.

Verse 29

प्रसन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम् ॥२९॥हृष्टः प्रमुदित स्सूतो जगामाशु विलोकयन् ।

Radosny i ucieszony, woźnica szybko ruszył w drogę, spoglądając na królewski trakt przyozdobiony chorągwiami i sztandarami.

Verse 30

स सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः ॥३०॥अभिषेचनसंयुक्तास्सर्वलोकस्य हृष्टवत् ।

Tam woźnica usłyszał wśród radujących się ludzi rozmowy o Ramie, rozmowy związane z ceremonią namaszczenia.

Verse 31

ततो ददर्श रुचिरं कैलासशिखरप्रभम् ॥३१॥रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम् ।

Wtedy Sumantra ujrzał wspaniałą rezydencję Ramy, lśniącą jak szczyt Kailasy, promienną jak pałac Sakry.

Verses 32-40

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम् ॥३२॥काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम् ।शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम् ॥३३॥मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम् ।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम् ॥३४॥गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा ।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम् ॥३५॥सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा ।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा ॥३६॥चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम् ।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम् ॥३७॥मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह ।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः ॥३८॥उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः ।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम् ॥३९॥महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम् ।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम् ॥४०॥

Sumantra ujrzał pałac Ramy: zabezpieczony potężnymi podwójnymi wrotami i przyozdobiony wieloma galeriami, zwieńczony złotymi figurami i ozdobiony łukami z klejnotów i koralowców. Jasny jak gęste jesienne chmury, lśniał jak jaskinia góry Meru. Przyozdobiony wspaniałymi girlandami i klejnotami, usłany perłami i pachnący sandałem i drzewem aloesowym, roztaczał zachwycający umysł zapach jak szczyt Dardury. Uświetniony wołaniem żurawi i pawii, wypełniony pięknymi rzeźbami i bogatymi ozdobami, oczarowywał oczy i umysły wszystkich istot swoim blaskiem. Promienny jak księżyc i słońce, jak siedziba Kubery i podobny do mieszkania Mahendry, tętnił ptakami wielu rodzajów. Wzniosły jak szczyt Meru, był tłoczny od ludzi ze złożonymi dłońmi i od wieśniaków niosących dary, z twarzami zwróconymi w pełnym oczekiwania na namaszczenie Ramy. Wysoki i wspaniały jak wielka chmura, bogato przyozdobiony i wypełniony wieloma klejnotami, był też oblegany przez garbatych i kiratów.

Verse 41

स वाजियुक्तेन रथेन सारथिः नराकुलं राजकुलं विराजयन् ।वरूथिना रामगृहाभिपातिना पुरस्य सर्वस्य मनांसि हर्षयन् ॥४१॥

Ten woźnica, na rydwanie zaprzężonym w konie i zaopatrzonym w ochronny błotnik, zmierzając ku rezydencji Ramy, przemieszczał się przez pełną ludzi królewską dzielnicę, radując serca całego miasta.

Verse 42

ततस्समासाद्य महाधनं महत् प्रहृष्टरोमा स बभूब सारथिः ।मृर्गैर्मयूरैश्च समाकुलोल्बणं गृहं वरार्हस्य शचीपतेरिव ॥४२॥

Wtedy, docierając do tej rozległej i bogatej rezydencji, żywej z jeleni i pawów, wspaniale tętniącej jak pałac pana Śaci, Indry, włosy woźnicy stanęły dęba z radości.

Verse 43

स तत्र कैलासनिभास्स्वलंकृताः प्रविश्य कक्ष्यास्त्रिदशालयोपमाः ।प्रियान्वरान् राममते स्थितान् बहून् व्यपोह्य शुद्धान्तमुपस्थितो रथी ॥४३॥

Wchodząc tam, przeszedł przez pięknie przyozdobione dziedzińce, wzniosłe jak Kailasa i jak siedziby bogów; minąwszy wielu drogich i wybitnych towarzyszy oddanych Ramie, woźnica zbliżył się do wewnętrznych komnat.

Verse 44

स तत्र शुश्राव च हर्षयुक्ताः रामाभिषेकार्थकृता जनानाम् ।नरेन्द्रसूनोरभिमङ्गलार्थाः सर्वस्य लोकस्य गिरः प्रहृष्टः ॥४४॥

Tam usłyszał z radością radosne słowa ludzi, wypowiadane w związku z konsekracją Ramy i dla pomyślności syna króla.

Verse 45

महेन्द्रसद्मप्रतिमं तु वेश्म रामस्य रम्यं मृगपक्षि जुष्टम् ।ददर्श मेरोरिव श्रुङ्गमुच्चं विभ्राजमानं प्रभया सुमन्त्रः ॥४५॥

Sumantra ujrzał piękną rezydencję Ramy, odwiedzaną przez zwierzęta i ptaki, przypominającą pałac Mahendry i lśniącą jak wzniosły szczyt góry Meru swoim blaskiem.

Verse 46

उपस्थितैरञ्जलिकारकैश्च सोपायनैर्जानपदैर्जनैश्च ।कोट्या परार्धैश्च विमुक्तयानैः समाकुलं द्वारपथं ददर्श ॥४६॥

Ujrzał podejście do bramy zatłoczone ludźmi, wieśniakami i mieszczanami w niezliczonych tłumach, jedni, którzy wysiedli z pojazdów, inni ze złożonymi dłońmi w geście czci, a jeszcze inni przybywający z darami w ręku.

Verse 47

ततो महामेघमहीधराभं प्रभिन्नमत्यङ्कुशमत्यसह्यम् ।रामौपवाह्यं रुचिरं ददर्श शत्रुञ्जयं नागमुदग्रकायम् ॥४७॥

Następnie ujrzał on wspaniałego słonia o imieniu Śatruñjaya, o potężnym ciele, godnego by Rāma na nim wsiadł, podobnego do wielkiej chmury lub góry; z jego skroni spływał trąb, a był niecierpliwy i nieugięty nawet wobec ostrza.

Verse 48

स्वलङ्कृतान् साश्वरथान् सकुञ्जरा नमात्य मुख्यांश्च ददर्श वल्लभान् ।व्यपोह्य सूतस्सहितान् समन्ततः समृद्धमन्तःपुरमाविवेश ह ॥४८॥

Ujrzał również najznakomitszych ministrów, drogich królowi, przybywających bogato przystrojonych, z końmi, rydwanami i słoniami. Wtedy woźnica, przeciskając się przez zgromadzonych zewsząd, wszedł do wspaniałych komnat wewnętrznych.

Verse 49

तदन्द्रिकूटाचलमेघसन्निभं महाविमानोपमवेश्मसंयुतम् ।अवार्यमाणः प्रविवेश सारथिः प्रभूतरत्नं मकरो यथार्णवम् ॥४९॥

Ten pałac, podobny do chmury spoczywającej na szczycie góry, i jak wielka niebiańska rezydencja otoczona wspaniałymi komnatami, został wprowadzony przez woźnicę bez przeszkód, jak makara wsuwa się do oceanu pełnego wielu klejnotów.

Inside Sarga 15

Voices in this sarga

  • Sumantra
  • King Dasaratha

Frequently Asked Questions

The pivotal action is the court’s full readiness for Rāma’s consecration while Daśaratha is unexpectedly absent; the tension emerges when the king reiterates the command (linked to Kaikeyī’s instruction) to bring Rāma immediately, signaling a disruption between public ritual expectation and private palace decisions.

Public rites depend on inner moral clarity: even perfectly arranged auspicious ceremonies require the ruler’s accountable presence and right intention, illustrating how rājyadharma is enacted through timely, transparent action rather than material splendor alone.

The text highlights the Gaṅgā–Yamunā saṅgama as a premier sacred water-source, references a pan-Indian ritual geography (waters from rivers and seas), and uses cultural-cosmological comparanda—Kailāsa, Meru, Kubera’s and Indra’s abodes—to frame Ayodhyā’s palatial architecture and coronation culture.

Ask anything about Sarga 15 of the Valmiki Ramayana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play