Opening the text

Rishi: Traditionally treated as brāhmaṇa-style anonymous/collective Atharvanic exposition within AV 15 (often not assigned to a single ṛṣi in the manner of RV hymns).
Devata: Agni (as annāda) and the svāhā-formula personified as efficacious speech.
Chandas: Mixed/prose-like brāhmaṇa cadence (AV 15 frequently departs from strict metrical regularity).
AV 15.14 to brāhmaṇopodobne wykład atharwańska, która przekształca wypowiedzi liturgiczne (w szczególności svāhā i pokrewne wezwania) w kosmiczne "zjadaczy pokarmu" (annāda/annādī), czyli moce zapewniające zdobywanie i przyswajanie pożywienia. Poprzez mapowanie kierunków, istot i bóstw na skuteczne formuły za pomocą bandhu (odpowiedniości), uczy, że właściwa wiedza i właściwa wypowiedź czynią dobrobyt stabilnym i powtarzalnym.
Mantra 1
स यत् प्राचीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒न्मारु॑तं॒ शर्धो॑ भू॒त्वानु॒व्यचल॒न्मनो॑ऽन्ना॒दं कृ॒त्वा
Gdy posuwał się wzdłuż kwartału Wschodniego, stając się hufcem Marutów, posuwał się dalej; czyniąc Umysł pożerającym pokarm.
Mantra 2
मन॑सान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Umysłem - uczynionym pożerającym pokarm - spożywa pokarm, kto tak poznaje.
Mantra 3
स यद् दक्षि॑णां॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒दिन्द्रो भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒द् बल॑मन्ना॒दं कृ॒त्वा
Gdy posuwał się wzdłuż kwartału Południowego, stawszy się Indrą, posuwał się dalej; czyniąc Siłę pożerającą pokarm.
Mantra 4
बले॑नान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez siłę - stając się pożeraczem pokarmu - spożywa pokarm ten, kto tak poznaje.
Mantra 5
स यत् प्र॒तीचीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् वरु॑णो॒ राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलद॒पोऽन्ना॒दीः कृ॒त्वा
Gdy wyruszył podążając za stroną zachodnią, Varuṇa, stawszy się Królem, wyruszył następnie, ustanowiwszy Wody zjadaczami pokarmu.
Mantra 6
अ॒द्भिर॑न्ना॒दिभि॒रन्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Z Wodami, z zjadaczami pokarmu, spożywa pokarm, ten, kto taką posiada wiedzę.
Mantra 7
स यदुदी॑चीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् सोमो॒ राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् सप्त॒र्षिभि॑र्हु॒त आहु॑तिमन्ना॒दीं कृ॒त्वा
Gdy wyruszył podążając za stroną północną, Soma, stawszy się Królem, wyruszył następnie, został złożony przez Siedmiu Ṛṣis jako ofiara, i ustanowiwszy ofiarę zjadaczem pokarmu.
Mantra 8
आहु॑त्यान्ना॒द्यान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez ofiarę, uczynioną zjadaczem pokarmu, spożywa pokarm, ten, kto taką posiada wiedzę.
Mantra 9
स यद् ध्रु॒वां दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् विष्णु॑र्भू॒त्वानु॒व्यऽचलद् वि॒राज॑मन्ना॒दीं कृ॒त्वा
Gdy ruszył naprzód, podążając za stałą stroną, stawszy się Wisznu, ruszył dalej, uczyniwszy Wiradż pożeraczem pokarmu.
Mantra 10
वि॒राजा॑न्ना॒द्यान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Spożywa pokarm jako Pożeracz pokarmu przez Virāj, kto taką posiada wiedzę.
Mantra 11
स यत् प॒शूननु॒ व्यच॑लद् रु॒द्रो भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒दोष॑धीरन्ना॒दीः कृ॒त्वा
Gdy podążał za bydłem, stając się Rudrą, podążał za nim, czyniąc rośliny Pożeraczami pokarmu.
Mantra 12
ओष॑धीभिरन्ना॒दीभि॒रन्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Spożywa pokarm za pomocą ziół, Pożeraczy pokarmu, kto taką posiada wiedzę.
Mantra 13
स यत् पि॒तॄननु॒ व्यच॑लद् य॒मो राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् स्वधाका॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Gdy podążał za Ojcami, stając się Jamą Królem, podążał za nimi, czyniąc wezwanie Svadhā Pożeraczem pokarmu.
Mantra 14
स्व॒धा॒का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Spożywa pokarm przez wezwanie Svadhā, Pożeracz pokarmu, kto taką posiada wiedzę.
Mantra 15
स यन्म॑नु॒ष्या॒३ननु॒ व्यच॑लद॒ग्निर्भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् स्वाहाका॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Gdy ruszył naprzód za ludźmi, stawszy się Agni ruszył odpowiednio, uczyniwszy wołanie Svāhā zjadającym pokarm.
Mantra 16
स्वा॒हा॒का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez wołanie Svāhā, przez zjadającego pokarm, on spożywa pokarm, ten, kto tak poznaje.
Mantra 17
स यदू॒र्ध्वां दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् बृह॒स्पति॑र्भू॒त्वानु॒व्यऽचलद् वषट्का॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Gdy ruszył naprzód wzdłuż górnej strony świata, stawszy się Bṛhaspatim ruszył odpowiednio, uczyniwszy wołanie Vaṣaṭ zjadającym pokarm.
Mantra 18
व॒ष॒ट्का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez wołanie Vaṣaṭ, przez zjadającego pokarm, on spożywa pokarm, ten, kto tak poznaje.
Mantra 19
स यद् दे॒वाननु॒ व्यच॑ल॒दीशा॑नो भू॒त्वानु॒व्यऽचलन्म॒न्युम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Gdy ruszył naprzód za bogami, stawszy się Īśāną, podążał dalej odpowiednio, czyniąc Gniew pożerającym pokarm.
Mantra 20
म॒न्युना॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez Gniew, jako Zjadacza Pokarmu, spożywa pokarm, ten, kto tak poznaje.
Mantra 21
स यत् प्र॒जा अनु॒ व्यच॑लत् प्र॒जाप॑तिर्भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् प्रा॒णम॑न्ना॒दं कृत्वा॑
A gdy stworzenia wyruszyły kolejno, on, stawszy się Prajāpatim, wyruszył za nimi, ustanowiwszy Prāṇę Zjadaczem Pokarmu.
Mantra 22
प्रा॒णेना॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez Prāṇę, jako Zjadacza Pokarmu, spożywa pokarm, ten, kto tak poznaje.
Mantra 23
स यत् सर्वा॑नन्तर्दे॒शाननु॒ व्यच॑लत् परमे॒ष्ठी भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒द् ब्रह्मा॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
A gdy przemierzył kolejno wszystkie wewnętrzne regiony, stawszy się Parameṣṭhinem, przemierzył je za nimi, ustanowiwszy Brahmana Zjadaczem Pokarmu.
Mantra 24
ब्रह्म॑णान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Przez Brahmana, jako Zjadacza Pokarmu, spożywa pokarm, ten, kto tak poznaje.
It means the uttered formula svāhā is treated as an active power: when spoken correctly with offering-intent, it ‘consumes’ the oblation through Agni and converts it into tangible nourishment and welfare.
The hymn works by correspondences (bandhu). Different cosmic domains—space (directions/Viṣṇu), measured splendour (Virāj), and ancestral order (Yama/svadhā)—are each shown to generate the same outcome: stable nourishment and continuity.
Recite it near a clean household fire, with a small ghee or food offering, focusing on clear pronunciation of svāhā (and svadhā when honoring ancestors). The rite is aimed at securing livelihood and the capacity to assimilate gains.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.