Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies by anukramaṇī; commonly Atharvan/Angiras-type)
Devata: Śam/Śānti (personified well-being; pacificatory power rather than a single theonym)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-count confirmation against a metrical padapāṭha edition)
Ten czterowersowy hymn uzdrawiająco-uspokajający skierowany jest na rozproszone choroby (szczególnie yakṣma/wyczerpanie), ból głowy, kaszel oraz rozdzierający ból kończyn i stawów, przywołując burzową siłę oczyszczającą oraz uzdrawiającą moc roślin i gór. Kulminuje w kompleksowej formule "śam" (pomyślność/pokój), która rozprowadza dobrostan w górnych i dolnych częściach ciała, czterech kończynach i całym organizmie. Moc hymnu polega na precyzyjnym nazwaniu dolegliwości, wypędzeniu ich jako intruzów i opieczętowaniu pacjenta wszechogarniającą całością cielesną.
Mantra 1
यक्ष्मनाशनम्। ज॒रा॒यु॒जः प्र॑थ॒म उ॒स्रियो॒ वृषा॒ वात॑भ्रजा स्त॒नय॑न्नेति वृ॒ष्ट्या। स नो॑ मृडाति त॒न्व ऋजु॒गो रु॒जन् य एक॒मोज॑स्त्रे॒धा वि॑चक्र॒मे
Niszczyciel Yakṣmy: zrodzony z łożyska, pierwszy i najprzedniejszy, rudy Byk - błyskawiczny wiatrem, grzmiący - posuwa się z deszczem. Niech okaże nam łaskę dla ciała, prostujący, kruszący zło, on, który z jedną mocą wkroczył w potrójny sposób.
Mantra 2
अङ्गे॑ अङ्गे शो॒चिषा॑ शिश्रिया॒णं न॑म॒स्यन्त॑स्त्वा ह॒विषा॑ विधेम । अ॒ङ्कान्त्स॑म॒ङ्कान् ह॒विषा॑ विधेम॒ यो अग्र॑भी॒त् पर्वा॑स्या॒ ग्रभी॑ता
Członek po członku, z oczyszczającym płomieniem ustanowionym na tobie, oddając cześć, chcielibyśmy służyć tobie ofiarą. Zgięcia, ciasne skręcenia, ofiarą chcielibyśmy rozwiązać - tego Schwytacza, który chwycił stawy, tego Chwytnika.
Mantra 3
मु॒ञ्च शी॑र्ष॒क्त्या उ॒त का॒स ए॑नं॒ परु॑ष्परुरावि॒वेशा॒ यो अ॑स्य । यो अ॑भ्र॒जा वा॑त॒जा यश्च॒ शुष्मो॒ वन॒स्पती॑न्त्सचतां॒ पर्व॑तांश्च
Uwolnij go od bólu głowy; tak, i od kaszlu - jego, którego weszło i opętało rozdzierający ból kończyn. Co jest zrodzone z chmury, co jest zrodzone z wiatru, i co jest gwałtownym przypływem choroby - niech Panowie Lasu rośliny) przybędą, i Góry również.
Mantra 4
शं मे॒ पर॑स्मै॒ गात्रा॑य॒ शम॒स्त्वव॑राय मे । शं मे॑ च॒तुर्भ्यो॒ अङ्गे॑भ्यः॒ शम॑स्तु त॒न्वे॒३मम॑
Pomyślność niech będzie dla mnie dla górnej kończyny; pomyślność niech będzie dla mnie dla dolnej. Pomyślność niech będzie dla mnie dla czterech członków; pomyślność niech będzie dla tego mojego ciała.
Yakṣma is a wasting, draining illness category in Vedic medicine—often linked with chronic weakness and consumptive symptoms. The hymn treats it as something to be crushed and expelled, not merely endured.
Plants (vanaspati) are invoked as living medicines, and mountains symbolize the strong source-place of herbs and firm vitality. Together they represent concentrated natural healing power assisting the mantra’s expulsion of disease.
It functions as a closing seal: the reciter mentally or physically “assigns” well-being to upper parts, lower parts, the four limbs, and the whole body. This completes the rite by stabilizing health after the expulsion requests.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.