
Midday Soma pressing (Madhyandina-savana).
Mantra 1
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा । विष्ण॑ उरुगायै॒ष ते॒ सोम॒स्तᳪ र॑क्षस्व॒ मा त्वा॑ दभन्
ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਲਈ ਹੈਂ। ਹੇ ਉਰੁਗਾਯ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇਹ ਸੋਮ ਤੇਰਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ—ਕਿਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।
Mantra 2
क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒न् भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यत आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਘਵਨ (ਉਦਾਰ), ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਆ; ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਦਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ (ਅਰਪਣ) ਆਦਿਤਿਆਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
Mantra 3
क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑नं त इन्द्रि॒यमात॑स्थाव॒मृतं॑ दि॒व्या॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा
ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਚੌਥਾ ਸਵਨ—ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਬਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵ ਵੀ; ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ!
Mantra 4
य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्त॑: । आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑दादि॒त्येभ्य॑स्त्वा
ਯਜ੍ਞ ਦੇਵਾਂ ਕੋਲ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਆਦਿਤ੍ਯੋ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਦਇਆਲੂ ਰਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਮਤਿ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜੇ; ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਰਹੇ: ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ!
Mantra 5
विव॑स्वन्नादित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तस्मि॑न् मत्स्व । श्रद॑स्मै नरो॒ वच॑से दधातन॒ यदा॑शी॒र्दा दम्प॑ती वा॒मम॑श्नु॒तः । पुमा॑न् पु॒त्रो जा॑यते वि॒न्दते॒ वस्वधा॑ वि॒श्वाहा॑र॒प ए॑धते गृ॒हे
ਹੇ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਸੋਮ-ਪੀਥ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ। ਹੇ ਨਰੋ, ਇਸ ਵਚਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਧਰੋ। ਜਦੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੰਪਤੀ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਪੁਰੁਸ਼-ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਸੁ-ਧਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰਾ ਆਹਾਰ ਉਸ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 6
वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वे दि॑वे वा॒मम॒स्मभ्य॑ᳪ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाज॑: स्याम
ਹੇ ਸਵਿਤ੍ਰ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼; ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼; ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਸਾਡੀ ਧੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਬੁੱਧੀ/ਚਿੰਤਨ) ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹੋਈਏ।
Mantra 7
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सावि॒त्रो॒ऽसि चनो॒धाश्च॑नो॒धा अ॑सि॒ चनो॒ मयि॑ धेहि । जिन्व॑ य॒ज्ञं जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे
ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਨੰਦ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈਂ—ਹਾਂ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰ ਦੇ। ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਯਜ੍ਞਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ। ਭਗਾ ਦੇਵ ਲਈ ਤੈਨੂੰ (ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ); ਅਤੇ ਸਵਿਤ੍ਰ ਲਈ (ਵੀ)।
Mantra 8
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सु॒शर्मा॑ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॑क्षाय॒ नम॑: । विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।
ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਸੁਖਦ ਆਸਰਾ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸੁਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈਂ—ਮਹਾਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ—ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ!
Mantra 9
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य देव सोम त॒ इन्दो॑रिन्द्रि॒याव॑त॒: पत्नी॑वतो॒ ग्रहाँ॑२ ऋध्यासम् । अ॒हं प॒रस्ता॑द॒हम॒वस्ता॒द्यद॒न्तरि॑क्षं॒ तदु॑ मे पि॒ताऽभू॑त् । अ॒हᳪ सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒हं दे॒वानां॑ पर॒मं गुहा॒ यत्
ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੋਮ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਤੇਰੇ ਇੰਦੋ ਬੂੰਦ ਤੋਂ—ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪਤਨੀਵਤ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੋਂ—ਮੈਂ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਹਾਂ; ਜੋ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਬਣਿਆ। ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ; ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਗੁਹ੍ਯ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
Mantra 10
अग्ना३इ॒ पत्नी॑वन्त्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोमं॑ पिब॒ स्वाहा॑ । प्र॒जाप॑ति॒र्वृषा॑ऽसि रेतो॒धा रेतो॒ मयि॑ धेहि प्र॒जाप॑तेस्ते॒ वृष्णो॑ रेतो॒धसो॑ रेतो॒धाम॑शीय
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪਤਨੀਵੰਤ, ਦੇਵ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਨਾਲ ਸਜੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮ ਪੀ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਰੇਤੋਧਾ (ਬੀਜ-ਨਿਧਾਨਕ) ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੇਤਸ (ਬੀਜ) ਧਾਰ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਉਸ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਰੇਤੋਧਾ—ਤੇਰੇ ਰੇਤੋਧਾਮ ਤੋਂ ਮੈਂ ਰੇਤੋ-ਨਿਧਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।
Mantra 11
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ हरि॑रसि हारियोज॒नो हरि॑भ्यां त्वा । हर्यो॑र्धा॒ना स्थ॑ स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य
ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਹੈਂ; ਹਾਰਿਯੋਜਨ—ਹਰੀ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈਂ: ਦੋ ਹਰੀਆਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ। ਹੇ ਹਰ੍ਯੋ, ਤੁਸੀਂ ਧਾਣੇ ਹੋ; ਸੋਮ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਲਈ।
Mantra 12
यस्ते॑ अश्व॒सनि॑र्भ॒क्षो यो गो॒सनि॒स्तस्य॑ त इ॒ष्टय॑जुष स्तु॒तसो॑मस्य श॒स्तोक्थ॒स्योप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि
ਤੇਰਾ ਜੋ ਭਾਗ ਅਸ਼੍ਵਸਨੀ (ਘੋੜੇ-ਵਿਜੈ) ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਗੋਸਨੀ (ਗਾਂ-ਵਿਜੈ) ਹੈ—ਉਸ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਨੂੰ, ਇਸ਼੍ਟੀ ਅਤੇ ਯਜੁਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਸਤੁਤ ਸੋਮ ਦੇ, ਸ਼ਸਤ ਉਕਥ ਦੇ, ਉਪਹੂਤ ਦੇ—ਉਪਹੂਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਭੱਖਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 13
दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि मनु॒ष्य॒कृत॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमस्या॒त्मकृ॑तस्यैनसोऽव॒यज॑नम॒स्येन॑स एनसोऽव॒यज॑नमसि । यच्चा॒हमेनो॑ वि॒द्वाँश्च॒कार॒ यच्चावि॑द्वाँ॒स्तस्य॒ सर्वस्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि
ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਪਾਪ ਦਾ—ਪਾਪ ਦਾ—ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ—ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ—ਉਸ ਸਭ ਪਾਪ ਦਾ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈਂ।
Mantra 14
सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्
ਤੇਜ ਨਾਲ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ; ਮਨ ਨਾਲ—ਸ਼ਿਵ (ਮੰਗਲ) ਮਨ ਨਾਲ। ਸੁਦਾਤਾ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਧਨ (ਰਾਯ) ਵੰਡ ਕੇ ਦੇਵੇ; ਸਾਡੇ ਤਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਮਲੀਨ/ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਹ ਮਾਰਜਨ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕਰੇ।
Mantra 15
समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒: सᳪ सू॒रिभि॑र्मघव॒न्त्सᳪ स्व॒स्त्या । सं ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वाना॑ᳪ सुम॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒ᳪ स्वाहा॑
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲੈ ਚਲ; ਗਊਆਂ ਨਾਲ; ਦਾਤਿਆਂ/ਪੋਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸੁਖ-ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ। ਬ੍ਰਹਮ (ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਵਕ੍ਰਿਤ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ; ਯਜ੍ਞਯੋਗ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸੁਮਤਿ (ਕਿਰਪਾ) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 16
सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्
ਵਰਚਸ (ਤੇਜ) ਨਾਲ, ਪਯਸ (ਦੂਧ) ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਤਨੂਭਿਃ (ਦੇਹਾਂ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ; ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ (ਮੰਗਲ) ਮਨ ਨਾਲ। ਸੁਦਾਤ੍ਰ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਰਾਯੋ (ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ) ਵਿਦਧਾਤੁ—ਵੰਡ ਕੇ ਦੇਵੇ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਤਨੂ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਲਿਸ਼ਟਮ (ਅਸ਼ੁੱਧ/ਕਲੁਸ਼ਿਤ) ਹੈ, ਉਹ ਅਨੁਮਾਰ্ষਟੁ—ਪੋਂਛ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰੇ।
Mantra 17
धा॒ता रा॒तिः स॑वि॒तेदं जु॑षन्तां प्र॒जाप॑तिर्निधि॒पा दे॒वो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णु॑: प्र॒जया॑ सᳪररा॒णा यज॑मानाय॒ द्रवि॑णं दधात॒ स्वाहा॑
ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਰਾਤਿ (ਦਾਨ/ਬਾਉਂਟੀ), ਸਵਿਤਾ—ਇਸ ਨੂੰ ਜੁਸ਼ੰਤਾਂ (ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ); ਨਿਧਿਪਾ (ਨਿਧੀ-ਰਖਵਾਲਾ) ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਦੇਵ ਅਗਨੀ। ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਪ੍ਰਜਯਾ (ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ) ਸੰਰਰਾਣਾ (ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਸੰਨ) ਹੋ ਕੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਵਿਣੰ (ਧਨ) ਦਧਾਤ—ਬਖ਼ਸ਼ਣ। ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 18
सु॒गा वो॑ देवा॒: सद॑ना अकर्म॒ य आ॑ज॒ग्मेदᳪ सव॑नं जुषा॒णाः । भर॑माणा॒ वह॑माना ह॒वीᳪष्य॒स्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि॒ स्वाहा॑
ਹੇ ਦੇਵੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਦਨ (ਆਸਨ) ਸੁਗਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਸਵਨ (ਸੋਮ-ਪੀੜਨ) ਵੱਲ ਆਏ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਸ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਹਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੋ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਤੇ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਵਸੂਓ, ਸਾਨੂੰ ਵਸੂ—ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 19
याँ२ आऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वाँस्तान् प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे॑ । ज॒क्षि॒वाᳪस॑: पपि॒वाjस॑श्च॒ विश्वेऽसुं॑ घ॒र्मᳪ स्व॒राति॑ष्ठ॒तानु॒ स्वाहा॑
ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਦੇਵ ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਧਸਥ (ਆਸਨ) ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰ। ਸਭ ਨੇ ਖਾ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਰਹੋ; ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 20
व॒यᳪ हि त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न॑ग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒ ऋध॑गु॒ताश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन् य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्त्स्वाहा॑
ਕਿਉਂਕਿ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰਦਾ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਾਣ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ; ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 21
देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः
ਹੇ ਦੇਵੋ, ਮਾਰਗ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰੋ, ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ (ਤੁਸੀਂ) ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨਸਸਪਤੀ, ਹੇ ਦੇਵ, ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ (ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 22
यज्ञ॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ य॒ज्ञपतिं॑ गच्छ॒ स्वां योनिं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ । ए॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू॑क्तवाक॒: सर्व॑वीर॒स्तं जु॑षस्व॒ स्वाहा॑
ਹੇ ਯਜ੍ਞ, ਯਜ੍ਞ ਵੱਲ ਜਾ; ਯਜ੍ਞਪਤੀ ਵੱਲ ਜਾ; ਆਪਣੀ ਯੋਨੀ (ਉਤਪੱਤੀ-ਸਥਾਨ) ਵੱਲ ਜਾ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਹੇ ਯਜ੍ਞਪਤੇ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਯਜ੍ਞ ਹੈ—ਸਹਸੂਕ੍ਤਵਾਕ् (ਸਤੁਤੀ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ), ਸਰਵਵੀਰ (ਸਭ ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ); ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 23
माहि॑र्भू॒र्मा पृदा॑कुः । उ॒रुᳪ हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवेऽकरु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् । नमो॒ वरु॑णाया॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॑:
ਮਾਹਿਰ੍ਭੂਃ—ਸੱਪ ਹਾਨੀ ਨਾ ਕਰੇ; ਮਾ ਪૃਦਾਕੁಃ—ਚਿੱਟਾ-ਧੱਬੇਦਾਰ ਸੱਪ ਹਾਨੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਨੇ ਸੂਰਜ ਲਈ ਤੁਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੰਥ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਪਦੇ (ਰਾਹ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਪੱਕੀ ਟੇਕ ਲਈ ਪੈਰ ਟਿਕਾਏ ਹਨ; ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੇਦਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਉਹ ਅਪਵਕਤਾ (ਨਿਵਾਰਕ/ਰੱਖਿਆਕ) ਹੈ। ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!—(ਇੱਥੇ) ਵਰੁਣ ਦਾ ਪਾਸ਼ (ਫਾਹਾ) ਅਭਿਸ਼ਠਿਤ (ਸਥਾਪਿਤ) ਹੈ।
Mantra 24
अ॒ग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेशा॒पां नपा॑त् प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॒म् । दमे॑दमे स॒मिधं॑ यक्ष्यग्ने॒ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्य॒त् स्वाहा॑
ਅਗਨੀ ਦਾ ਤੇਜਸਵੀ ਮੁਖ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਪਾਂ ਨਪਾਤ (ਜਲਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਸੂਰਜ-ਰਹਿਤ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਗਨੇ, ਘਰ-ਘਰ ਸਮਿਧ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰ; ਤੇਰੀ ਜਿਹਵਾ ਘ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉੱਚੀ ਉਠੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 25
स॒मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते सू॒क्तोक्तौ॑ नमोवा॒के वि॑धेम॒ यत्स्वाहा॑
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ; ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ। ਹੇ ਯਜ्ञਪਤੇ, ਯਜ्ञ ਲਈ ਸੁਕਤੋਕਤੀ ਨਾਲ, ਨਮੋਵਾਕ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 26
देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तᳪ सुप्री॑त॒ᳪ सुभृ॑तं बिभृत । देव॑ सोमै॒ष ते॑ लो॒कस्तस्मि॒ञ्छं च॒ वक्ष्व॒ परि॑ च॒ वक्ष्व॑
ਹੇ ਦੇਵੀ ਜਲੋ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਗਰਭ ਹੈ; ਸੁਪ੍ਰੀਤ, ਸੁਭ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰੋ। ਹੇ ਦੇਵ ਸੋਮ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਧਾਰ ਅਤੇ ਚੌਫੇਰੇ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਧਾਰ।
Mantra 27
अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ देवैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽयासिष॒मव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि । दे॒वाना॑ᳪ स॒मिद॑सि
ਹੇ ਅਵਭ੍ਰਿਥ, ਤੂੰ ਪੂਰਨ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ ਹੈਂ। ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਦੋਸ਼ (ਏਨਃ) ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਧੋ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਦੂਰ ਕਰ; ਮਰਤਿਆਂ (ਮਨੁੱਖਾਂ) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਧੋ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਪੁਰੁਰਾਵਣ (ਅਨੇਕ ਮਾਰਗਾਂ ਵਾਲੇ/ਅਨੇਕ ਗਰਜਾਂ ਵਾਲੇ) ਦੇਵ, ਹੇ ਰਿਸਸਪਾ (ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸਮਿਧ (ਯਜਨ ਦੀ ਇੰਧਨ-ਲੱਕੜੀ) ਹੈਂ।
Mantra 28
एज॑तु॒ दश॑मास्यो॒ गर्भो॑ ज॒रायु॑णा स॒ह । यथा॒ऽयं वा॒युरेज॑ति॒ यथा॑ समु॒द्र एज॑ति । ए॒वा॒यं दश॑मास्यो॒ अस्र॑ज्ज॒रायु॑णा स॒ह
ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਗਰਭ ਜਰਾਯੂ (ਆਵਰਨ/ਪਲੇਸੈਂਟਾ) ਸਮੇਤ ਹਿਲੇ-ਡੁੱਲੇ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਾਯੂ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਗਰਭ ਜਰਾਯੂ ਨਾਲ, ਰਕਤ ਨਾਲ ਜਨਮੇ।
Mantra 29
यस्यै॑ ते य॒ज्ञियो॒ गर्भो॒ यस्यै॒ योनि॑र्हिरण्यी । अङ्गा॒न्यह्रु॑ता॒ यस्य॒ तं मा॒त्रा सम॑जीगम॒ᳪ स्वाहा॑
ਜਿਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਯਜ੍ਞਯੋਗ੍ਯ ਗਰਭ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਯੋਨੀ ਹਿਰਣ੍ਯਮਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਅਹ੍ਰਿਤ (ਅਹਿੰਸਿਤ) ਹਨ—ਉਸ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਹੈ; ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 30
पुरुद॒स्मो विषु॑रूप॒ इन्दु॑र॒न्तर्म॑हि॒मान॑मानञ्ज॒ धीर॑: । एक॑पदीं द्वि॒पदीं॑ त्रि॒पदीं॒ चतु॒ष्पदीम॒ष्टाप॑दीं॒ भुव॒नानु॑ प्रथन्ता॒ᳪ स्वाहा॑
ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਾਨਾ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦੁ, ਧੀਰ ਪੁਰਖ, ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਏਕਪਦੀ, ਦ੍ਵਿਪਦੀ, ਤ੍ਰਿਪਦੀ, ਚਤੁਸ਼੍ਪਦੀ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਟਪਦੀ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਨਾਲ ਭੁਵਨ ਵਿਸਤਾਰ ਪਾਉਣ; ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 31
मरु॑तो॒ यस्य॒ हि क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जन॑:
ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਮਰੁਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹ ਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
Mantra 32
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः
ਮਹਾਨ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਅਤੇ ਪૃਥਿਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਇਕਰੂਪ ਕਰ ਦੇਣ; ਆਪਣੇ ਆਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪਰਿਪੂਰਨ ਕਰਨ।
Mantra 33
आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒न्रथं॑ यु॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी॑ । अ॒र्वा॒चीन॒ᳪ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ੍, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ; ਬ੍ਰਹ੍ਮ (ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੋ ਹਰੀ (ਬਯ ਘੋੜੇ) ਜੁਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਗ੍ਨੁਨਾ (ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਨਾਲ ਗ੍ਰਾਵਾ (ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਣ ਪੱਥਰ) ਤੇਰਾ ਮਨ ਸੁ-ਅਰ੍ਵਾਚੀਨੰ (ਇੱਥੇ ਵੱਲ ਸੁਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ) ਕਰੇ। ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹੀਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ—ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਿਨ੍; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨਿ ਹੈ—ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਿਨੇ।
Mantra 34
यु॒क्ष्वा हि के॒शिना॒ हरी॒ वृष॑णा कक्ष्य॒प्रा । अथा॑ न इन्द्र सोमपा गि॒रामुप॑श्रुतिं चर । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਕੇਸ਼ਿਨੌ ਵਾਲੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਜਟਾਧਾਰੀ ਬਯ ਘੋੜੇ), ਦੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੌ (ਬਲਵਾਨ), ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਪ੍ਰਾ (ਹਾਰਨੇਸ ਨਾਲ ਸੁਸਜ੍ਜ) — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ। ਫਿਰ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸੋਮਪਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਗਿਰਾਂ (ਸਤੁਤੀਆਂ) ਦੀ ਉਪਸ਼੍ਰੁਤੀ (ਸੁਣਨ) ਵੱਲ ਆ। ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹੀਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ—ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਿਨ੍; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨਿ ਹੈ—ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਿਨੇ।
Mantra 35
इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तोऽप्र॑तिधृष्टशवसम् । ऋषी॑णां च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञं च॒ मानु॑षाणाम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋ ਹਰਿਤ (ਘੋੜੇ) ਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਪ੍ਰਤਿਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਵੱਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਵੱਲ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ—ਹੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਿਨ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਲਈ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ—ਹੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ਿਨ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਲਈ ਹੈਂ।
Mantra 36
यस्मा॒न्न जा॒तः परो॑ अ॒न्यो अस्ति॒ य आ॑वि॒वेश॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ सᳪररा॒णस्त्रीणि॒ ज्योती॑ᳪषि सचते॒ स षो॑डशी
ਜਿਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਨਮਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ—ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਜੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ: ਉਹੀ ਸ਼ੋਡਸ਼ੀ ਹੈ।
Mantra 37
इन्द्र॑श्च स॒म्राड्वरु॑णश्च॒ राजा तौ ते भ॒क्षं च॑क्रतु॒रग्र॑ ए॒तम् । तयो॑र॒हमनु॑ भ॒क्षं भ॑क्षयामि॒ वाग्दे॒वी जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु स॒ह प्रा॒णेन॒ स्वाहा॑
ਇੰਦਰ ਸਮਰਾਟ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਰਾਜਾ—ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਭੱਖ-ਭਾਗ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਇਹ ਭਾਗ ਭੋਗਦਾ ਹਾਂ। ਵਾਗਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 38
अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्च॑ः सु॒वीर्य॑म् । दध॑द्र॒यिं मयि॒ पोष॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑स ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑से । अग्ने॑ वर्चस्वि॒न्वर्च॑स्वाँ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ वर्च॑स्वान॒हं म॑नु॒ष्ये॑षु भूयासम्
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ; ਸੁਕਰਮੀ (ਸ੍ਵਪਾ) ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਅਤੇ ਸੁਵੀਰ੍ਯ ਧਾਰਨ ਕਰਾ; ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਬਖ਼ਸ਼। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਅਗਨੀ ਲਈ—ਤੇਜ ਲਈ—ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਲਈ—ਤੇਜ ਲਈ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ; ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤੇਜਸਵਾਨ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋਵਾਂ।
Mantra 39
उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वी शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वौजसे । इन्द्रौ॑जिष्ठौजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वस्योजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ; ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰੇ (ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੇ), ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠ ਕੰਬਾਏ; ਚਮੂ ਵਿੱਚ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ) ਸੋਮ (ਪਾਨ ਕਰ)। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਲਈ—ਓਜਸ ਲਈ—ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਲਈ—ਓਜਸ ਲਈ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਓਜਿਸ਼ਠ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਓਜਿਸ਼ਠ ਹੋਵਾਂ।
Mantra 40
अदृ॑श्रमस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ॒२ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑ । सूर्य॑ भ्राजिष्ठ॒ भ्राजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ भ्राजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्
ਉਸ ਦੇ ਕੇਤੁ (ਚਿੰਨ੍ਹ) ਦਿਸ ਪਏ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ—ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਸੂਰਯ ਲਈ—ਭ੍ਰਾਜਾ (ਪ੍ਰਭਾ) ਲਈ—ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ; ਸੂਰਯ ਲਈ—ਭ੍ਰਾਜਾ ਲਈ। ਹੇ ਸੂਰਯ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭ੍ਰਾਜਿਸ਼ਠ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਾਜਿਸ਼ਠ ਹੋਵਾਂ।
Mantra 41
उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तव॑: । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑
ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਉਹ ਕਿਰਣ—ਸਰਵਜ੍ਞ ਦੇਵ ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਵਾਹ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਸੂਰਜ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਤੇਜ ਲਈ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ (ਆਧਾਰ) ਹੈ; ਸੂਰਜ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਤੇਜ ਲਈ।
Mantra 42
आ जि॑घ्र क॒लशं॑ म॒ह्या त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः। पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ सा न॑: स॒हस्रं॑ धुक्ष्वो॒रुधा॑रा॒ पय॑स्वती॒ पुन॒र्मा वि॑शताद्र॒यिः
ਹੇ ਕਲਸ਼, ਤੂੰ ਸੁਗੰਧ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰ; ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸੋਮ ਦੇ ਬੂੰਦ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ। ਪੋਸ਼ਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਦੋਹ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਧ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ। ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।
Mantra 43
इडे॒ रन्ते॒ हव्ये॒ काम्ये॒ चन्द्रे॒ ज्योतेऽदि॑ते॒ सर॑स्वति॒ महि॒ विश्रु॑ति । ए॒ता ते॑ अघ्न्ये॒ नामा॑नि दे॒वेभ्यो॑ मा सु॒कृतं॑ ब्रूतात्
ਹੇ ਇਡਾ, ਹਵ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਕਾਮ੍ਯ ਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਚੰਦਰ-ਸਮ ਜੋਤਿ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਮਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਅਦਿਤੀ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਅਘਨ੍ਯੇ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹਨ; ਦੇਵਾਂ ਅੱਗੇ ਮੇਰੀ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸੇਵਾ (ਸੁਕਾਰਜ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।
Mantra 44
वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । यो अ॒स्माँ२ अ॑भि॒दास॒त्यध॑रं गमया॒ तम॑: । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੈਰੀ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਨਾਸ ਕਰ; ਲੜਾਕੂ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾ ਦੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਧੋਮੁਖ ਕਰ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵਿਮ੍ਰਿਧੇ ਲਈ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਵਿਮ੍ਰਿਧੇ ਲਈ।
Mantra 45
वा॒चस्पतिं॑ वि॒श्वक॑र्माणमू॒तये॑ मनो॒जुवं॒ वाजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ विश्वा॑नि॒ हव॑नानि जोषद्वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे
ਅੱਜ ਬਲ-ਵਿਜੈ ਲਈ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਸਤੇ ਅਸੀਂ ਵਾਣੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਚਸਪਤੀ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ, ਮਨੋਜਵ (ਮਨ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਰਵਸ਼ੰਭੂ, ਸਹਾਰੇ ਲਈ, ਸਾਧੁਕਰਮਾ (ਸੁਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਭ ਹਵਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨਾਲ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨਾਲ।
Mantra 46
विश्व॑कर्मन् ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मकृणोरव॒ध्यम् । तस्मै॒ विश॒: सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॒हव्यो॒ यथास॑त् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मण ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ, ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਿਸ਼ਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਵਧ੍ਯ (ਅਜੇਯ) ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਂ (ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ) ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਆਈਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਤਿਵੇਂ—ਉਗ੍ਰ, ਬਹੁਤ-ਆਹ੍ਵਾਨਯੋਗ—ਹੀ ਰਹੇ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹੀਤ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਲਈ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ (ਆਧਾਰ) ਹੈ—ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
Mantra 47
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा गाय॒त्रच्छ॑न्दसं गृह्णामीन्द्रा॑य त्वा त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दसं गृह्णामि॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यो॒ जग॑च्छन्दसं गृह्णाम्यनु॒ष्टुप्ते॑ऽभिग॒रः
ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹੀਤ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਅਗਨੀ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਤੇਰਾ ਅਭਿਗਰ (ਆਵਰਨ-ਉਚਾਰ) ਹੈ।
Mantra 48
व्रेशी॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि कुकू॒नना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि भ॒न्दना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒दिन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒धुन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि शु॒क्रं त्वा॑ शु॒क्र आ धू॑नो॒म्यह्नो॑ रू॒पे सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑
ਵ੍ਰੇਸ਼ੀਨਾਂ (ਪ੍ਰੈਸਿੰਗ-ਡੰਡਿਆਂ) ਤ੍ਵਾਂ ਪਤ੍ਮੰਨਾ (ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ) ਧੂਨੋਮਿ—ਮੈਂ ਹਿਲਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਕੁਕੂਨਨਾਂ (ਗੁੱਛੇਦਾਰ) ਤ੍ਵਾਂ ਪਤ੍ਮੰਨਾ ਧੂਨੋਮਿ; ਭੰਦਨਾਂ (ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆਂ) ਤ੍ਵਾਂ ਪਤ੍ਮੰਨਾ ਧੂਨੋਮਿ; ਮਦਿੰਤਮਾਨਾਂ (ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਕ) ਤ੍ਵਾਂ ਪਤ੍ਮੰਨਾ ਧੂਨੋਮਿ; ਮਧੁੰਤਮਾਨਾਂ (ਸਭ ਤੋਂ ਮਧੁਰ/ਮਧੁਮਯ) ਤ੍ਵਾਂ ਪਤ੍ਮੰਨਾ ਧੂਨੋਮਿ। ਸ਼ੁਕ੍ਰੰ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ) ਤ੍ਵਾਂ—ਮੈਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧੂਨੋਮਿ, ਅਹਨੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਵਿੱਚ।
Mantra 49
ककु॒भᳪ रू॒पं वृ॑ष॒भस्य॑ रोचते बृ॒हच्छु॒क्रः शु॒क्रस्य॑ पुरो॒गाः सोम॒: सोम॑स्य पुरो॒गाः । यत्ते॑ सोमा॒दा॑भ्यं॒ नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ त्वा गृह्णामि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॑
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦਾ ਕਕੁਭ-ਰੂਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ) ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦਾ ਪੁਰੋਗਾਮੀ ਹੈ; ਸੋਮ ਸੋਮ ਦਾ ਪੁਰੋਗਾਮੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਮ! ਸੋਮ-ਗ੍ਰਹਣ ਲਈ ਤੇਰਾ ਜੋ ਜਾਗ੍ਰਤ ਨਾਮ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਮ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 50
उ॒शिक् त्वं दे॑व सोमा॒ग्नेः प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि व॒शी त्वं दे॑व सो॒मेन्द्र॑स्य प्रि॒यं पाथोऽपी॑ह्य॒स्मत्स॑खा॒ त्वं दे॑व सोम॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि
ਹੇ ਦੇਵ ਸੋਮ! ਤੂੰ ਉਤਸੁਕ ਹੈਂ; ਅਗਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਥ (ਪਾਨ) ਬਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ। ਹੇ ਦੇਵ ਸੋਮ! ਤੂੰ ਵਸ਼ੀ (ਅਧਿਪਤੀ) ਹੈਂ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਥ ਬਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ। ਹੇ ਦੇਵ ਸੋਮ! ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਖਾ ਹੈਂ; ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਪਾਥ ਬਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ।
Mantra 51
इ॒ह रति॑रि॒ह र॑मध्वमि॒ह धृति॑रि॒ह स्वधृ॑ति॒: स्वाहा॑ । उ॒प॒सृ॒जन् ध॒रुणं॑ मा॒त्रे ध॒रुणो॑ मा॒तरं॒ धय॑न् । रा॒यस्पोष॑म॒स्मासु॑ दीधर॒त्स्वाहा॑
ਇੱਥੇ ਰਤੀ (ਆਨੰਦ) ਹੋਵੇ; ਇੱਥੇ ਰਮੋ; ਇੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤੀ (ਸਥਿਰਤਾ) ਹੋਵੇ; ਇੱਥੇ ਸ੍ਵਧ੍ਰਿਤੀ (ਆਤਮ-ਸਥਿਰਤਾ) ਹੋਵੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਮਾਤਾ ਲਈ ਧਰੁਣ (ਆਧਾਰ) ਬਣ; ਧਰੁਣ ਬਣ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਧਯ (ਸਤਨਪਾਨ) ਕਰ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਰਾਯਸ-ਪੋਸ਼ (ਧਨ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਵਾਧਾ) ਟਿਕਾ ਦੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 52
स॒त्रस्य॒ ऋद्धि॑र॒स्यग॑न्म॒ ज्योति॑र॒मृता॑ अभूम॒ । दिवं॑ पृथि॒व्या अध्याऽरु॑हा॒मावि॑दाम दे॒वान्त्स्व॒र्ज्योति॑:
ਅਸੀਂ ਸਤ੍ਰ ਦੀ ਰਿੱਧੀ (ਸਿੱਧੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਅਸੀਂ ਜੋਤਿ ਵੱਲ ਗਏ; ਅਸੀਂ ਅਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰ) ਹੋ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਚੜ੍ਹੇ; ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ—ਸਵਰ-ਜ੍ਯੋਤੀ (ਸਵਰਗ ਦੀ ਜੋਤਿ) ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ।
Mantra 53
यु॒वं तमि॑न्द्रापर्वता पुरो॒युधा॒ यो न॑: पृत॒न्यादप॒ तं त॒मिद्ध॑तं॒ वज्रे॑ण॒ तं त॒मिद्ध॑तम् । दू॒रे च॒त्ताय॑ छन्त्स॒द्गह॑नं॒ यदिन॑क्षत् । अ॒स्माक॒ᳪ शत्रू॒न्परि॑ शूर वि॒श्वतो॑ द॒र्मा द॑र्षीष्ट वि॒श्वत॑: । भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याम सु॒वीरा॑ वीरैः सु॒पोषा॒: पोषै॑:
ਹੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪਰਵਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਗੇਵਾਨ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ—ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹਟਾਓ; ਹਾਂ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੋ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰੋ। ਉਹ ਦੂਰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਗਹਿਰੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈ; ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇ। ਭੂಃ ਭੁਵಃ ਸ੍ਵಃ—ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਪ੍ਰਜ ਹੋਈਏ; ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਵੀਰ ਹੋਈਏ; ਪੋਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਪੋਸ਼ ਹੋਈਏ।
Mantra 54
प॒र॒मे॒ष्ठ्य॒भिधी॑तः प्र॒जाप॑तिर्वा॒चि व्याहृ॑तायामन्धो॒ अच्छे॑तः । स॑वि॒ता स॒न्यां वि॒श्वक॑र्मा दी॒क्षायां॑ पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्याम्
ਉਚਾਰਿਤ ਵਾਣੀ—ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ—ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸੋਮਰਸ ‘ਅੱਛੇਤ’—ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ/ਸੁਲਭ—ਬਣਦਾ ਹੈ। ‘ਸਨਿਆ’ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤ੍ਰ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ; ਦੀਕਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ; ਅਤੇ ਸੋਮਕ੍ਰਯਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਸ਼ਨ।
Mantra 55
इन्द्र॑श्च म॒रुत॑श्च क्र॒यायो॒पोत्थि॒तो ऽसु॑रः प॒ण्यमा॑नो मि॒त्रः क्री॒तो विष्णु॑: शिपिवि॒ष्ट उ॒रावास॑न्नो॒ विष्णु॑र्न॒रन्धि॑षः
ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਗਣ ਸੋਮ-ਕ੍ਰਯ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਸੁਰ ਲਈ ਪਣ੍ਯ (ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ) ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਮਿਤ੍ਰ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨਿਵਾਸੀ ਸ਼ਿਪਿਵਿਸ਼ਟ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਾਡੇ ਲਈ ‘ਨਰੰਧਿਸ਼’ ਰਹੇ: ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੋਕ ਨਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ।
Mantra 56
प्रो॒ह्यमा॑ण॒: सोम॒ आग॑तो॒ वरु॑ण आस॒न्द्यामास॑न्नो॒ ऽग्निराग्नी॑ध्र॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने॑ ऽथ॑र्वोपावह्रि॒यमा॑णः
ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਸੋਮ-ਆਸੰਦੀ ਉੱਤੇ ਆਸੀਨ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਆਗਨੀਧ੍ਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਹਵਿਰਧਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਅਤੇ ਅਥਰਵਨ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੱਲ ਉਪਵਹ੍ਰਿਯਮਾਨ—ਅਰਥਾਤ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Mantra 57
विश्वे॑ दे॒वा अ॒ᳪशुषु॒ न्युप्तो॒ विष्णु॑राप्रीत॒पा आ॑प्या॒य्यमा॑नो य॒मः सू॒यमा॑ नो॒ विष्णु॑: सम्भ्रि॒यमा॑णो वा॒युः पू॒यमा॑नः शु॒क्रः पू॒तः शु॒क्र: क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीः
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸੋਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ੂਆਂ (ਡੰਡਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਣੂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਪਾਨਕਰਤਾ ਵਜੋਂ (ਉੱਥੇ) ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਉਹ) ਯਮ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਉਹ) ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸੰਭ੍ਰਿਯਮਾਨ—ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਉਹ) ਵਾਯੂ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਉਹ) ਸ਼ੁਕ੍ਰ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ; ਸ਼ੁੱਧ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਦੁੱਧ-ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲਾ, ਮੰਥੀ-ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲਾ, ਸੱਕਤੂ-ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲਾ।
Mantra 58
विश्वे॑ दे॒वाश्च॑म॒सेषून्नी॒तो ऽसु॒र्होमा॒योद्य॑तो रु॒द्रो हू॒यमा॑नो॒ वातो॒ऽभ्यावृ॑त्तो नृ॒चक्षा॒: प्रति॑ख्यातो भ॒क्षो भ॒क्ष्यमा॑णः पि॒तरो॑ नाराश॒ᳪसाः
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਚਮਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਨੀਤ—ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ; ਅਸੁ (ਪ੍ਰਾਣ) ਹੋਮ ਲਈ ਉਦਯਤ—ਉੱਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਹੂਯਮਾਨ—ਆਹਵਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਾਤ ਅਭਿਆਵ੍ਰਿੱਤ—ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਨ੍ਰਿਚਕਸ਼ਾਃ (ਮਨੁੱਖ-ਦਰਸ਼ੀ) ਪ੍ਰਤਿਖ੍ਯਾਤ—ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਕ੍ਸ਼—ਆਹਾਰ, ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਨ—ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ; (ਇਸ ਵਿੱਚ) ਪਿਤਰ—ਨਾਰਾਸ਼ੰਸ ਵੀ (ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ)।
Mantra 59
स॒न्नः सिन्धु॑रवभृ॒थायोद्य॑तः समु॒द्रो॒ऽभ्यवह्रि॒यमा॑णः स॑लि॒लः प्रप्लु॑तो ययो॒रोज॑सा स्कभि॒ता रजा॑ᳪसि वी॒र्ये॑भिर्वी॒रत॑मा॒ शवि॑ष्ठा । या पत्ये॑ते॒ अप्र॑तीता॒ सहो॑भि॒र्विष्णू॑ अग॒न्वरु॑णा पू॒र्वहू॑तौ
ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਲਈ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿੰਧੁ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ; ਵਹਿੰਦਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਛਲਕਦਾ ਜਲ-ਪ੍ਰਵਾਹ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਵੀਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਹੋ-ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਅਪਰਾਜਿਤ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ ਆਹਵਾਨਿਤ ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
Mantra 60
दे॒वान्दिव॑मगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु मनु॒ष्या॒न॒न्तरि॑क्षमगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु पि॒तॄन्पृ॑थि॒वीम॑गन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु॒ यं कं च॑ लो॒कमग॑न्य॒ज्ञस्ततो॑ मे भ॒द्रंम॑भूत्
ਯਜ्ञ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ, ਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਯਜ्ञ ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਯਜ्ञ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ, ਪૃਥਵੀ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਯਜ्ञ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭਦ੍ਰਤਾ (ਕਲਿਆਣ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
Mantra 61
चतु॑स्त्रिᳪश॒त्तन्त॑वो॒ ये वित॑त्नि॒रे य इ॒मं य॒ज्ञᳪ स्व॒धया॒ दद॑न्ते । तेषां॑ छि॒न्नᳪ सम्वे॒तद्द॑धामि॒ स्वाहा॑ घ॒र्मो अप्ये॑तु दे॒वान्
ਚੌਂਤੀ ਤੰਤ ਹਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਕੱਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ। ਸ੍ਵਾਹਾ! ਘਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
Mantra 62
य॒ज्ञस्य॒ दोहो॒ वित॑तः पुरु॒त्रा सो अ॑ष्ट॒धा दिव॑म॒न्वात॑तान । स य॑ज्ञ धुक्ष्व॒ महि॑ मे प्र॒जा या॑ᳪ रा॒यस्पोषं॒ विश्व॒मायु॑रशीय॒ स्वाहा॑
ਯੱਗ ਦਾ ਦੋਹਾ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅੱਠ-ਵਿਧ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਯੱਗ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਜਾ ਦੋਹ ਕੇ ਦੇ; ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਪੋਸ਼ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਆਯੁ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ—ਸ੍ਵਾਹਾ।
Mantra 63
आ प॑वस्व॒ हिर॑ण्यव॒दश्व॑वत्सोम वी॒रव॑त् । वाजं॒ गोम॑न्त॒मा भ॑र॒ स्वाहा॑
ਹੇ ਸੋਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਵਹਿ ਆ—ਹਿਰਣ੍ਯਵਤ (ਸੁਵਰਨ-ਪ੍ਰਭਾ), ਅਸ਼੍ਵਵਤ (ਅਸ਼੍ਵ-ਦਾਤਾ), ਵੀਰਵਤ (ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ)। ਗੋਮੰਤ ਵਾਜ (ਵਿਜਯ-ਪੁਰਸਕਾਰ) ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਸ੍ਵਾਹਾ!
Because the mantras frame a defined Soma share as belonging to the Ādityas, emphasizing ordered distribution and ṛta-like propriety; the Upayāma-taking formalizes that allocation and its legitimacy.
It teaches that the ‘sixteenth’ completion is not only a numerical finish but a metaphysical seal: Prajāpati has entered all worlds, so the completed rite is proclaimed unsurpassed and all-pervading in scope.
They emphasize wakefulness, radiance, and continuity—Soma is praised as self-leading brilliance and invited as the dear draught for major gods and for all gods together, supporting sustained offering across the night.