Sukta 28
Sukta 9.28
Soma Pavamāna
ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਵਮਾਨ ਭਜਨ ਸੋਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਨ ਦੇ ਛਾਣਣੇ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਧਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਰਵਜ੍ਞ ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; “ਦਸ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ” ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮ ਬਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅਰਪਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਭਜਨ ਦਾ ਅੰਤ ਸੋਮ ਦੇ ਅਜਿੱਤ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵੀਰਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਨਿਕਾਰਕ, ਝੂਠੀ ਬੋਲੀ (ਅਘਸ਼ੰਸ, aghaśaṃsa) ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
एष वाजी हितो नृभिर्विश्वविन्मनसस्पतिः । अव्यो वारं वि धावति ॥
ਇਹ ਸੋਮ—ਵਾਜੀ, ਬਲ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ—ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਸਰਵਵਿਦ, ਮਨਸਪਤੀ, ਉਹ ਅਵ੍ਯ ਦੇ ਉਨਾਲੇ ਛਾਣਣ ਵਿਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਚੁਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
एष पवित्रे अक्षरत्सोमो देवेभ्यः सुतः । विश्वा धामान्याविशन् ॥
ਇਹ ਸੋਮ ਪਵਿੱਤਰ (ਛਾਣਨੀ) ਵਿਚੋਂ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ (ਸੁਤ)। ਸਭ ਧਾਮਾਂ ਤੇ ਆਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
एष देवः शुभायतेऽधि योनावमर्त्यः । वृत्रहा देववीतमः ॥
ਇਹ ਸੋਮ-ਦੇਵ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਯੋਨੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਅਮਰ। ਆਵਰਨਕ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ) ਦਾ ਹਨਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ—ਉਹ ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
एष वृषा कनिक्रदद्दशभिर्जामिभिर्यतः । अभि द्रोणानि धावति ॥
ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਸ ਜਾਮੀ (ਸਗੇ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗੱਜਦਾ ਹੈ; ਦ੍ਰੋਣ (ਪਾਤਰਾਂ) ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 5
एष सूर्यमरोचयत्पवमानो विचर्षणिः । विश्वा धामानि विश्ववित् ॥
ਇਹ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ (ਵਿਚਰਸ਼ਣਿ), ਸਰਵ-ਵਿਤ (ਵਿਸ਼ਵਵਿਤ੍) ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਉਜਿਆਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
एष शुष्म्यदाभ्यः सोमः पुनानो अर्षति । देवावीरघशंसहा ॥
ਇਹ ਸ਼ੂਸ਼ਮੀ, ਅਦਾਭ੍ਯ ਸੋਮ ਪਵਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਪ ਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਵੈਰੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, flowing through the woolen strainer into vessels for offering, while granting strength, clarity of mind, and protection.
These are key parts of the Soma ritual: the juice is filtered through wool to become clear (pavamāna) and then collected in vessels (droṇa) before being offered to the gods.
It asks Soma to remove harmful, deceitful, or sinful talk—both outward negativity and inner false narratives—so the sacrificer’s speech and mind become truthful and strong.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.