Sukta 25
Sukta 8.25
Mitra-Varuṇa (dual; likely given the following verse explicitly names them)
ਰਿਗਵੇਦ 8.25 ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ–ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸਰਬ-ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਹੈ—ਜੋ Ṛta (ਸੱਚ-ਵਿਵਸਥਾ) ਨੂੰ ਥਾਂਮਦੇ ਹਨ, ਉਪਾਸਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤੇ ਬਾਹਰਲੀ “ਵਿਸਤਾਰ/ਅਵਕਾਸ” (ਵਾਰ੍ਯ) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਕਸ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ, ਸਮਾਜਕ ਸਹਿਮਤੀ, ਅਤੇ ਤੰਗੀ/ਸੰਕੋਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ; ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਵਰਦਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘੇ ਹਨ।
Mantras
Mantra 1
ता वां विश्वस्य गोपा देवा देवेषु यज्ञिया । ऋतावाना यजसे पूतदक्षसा ॥
ਹੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਗੋਪਾ—ਸਭ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ—ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਯਜ੍ਞਿਯ—ਅਰਪਣ-ਯੋਗ; ਤਾਵਾਨ—ਤ (ਸੱਚਾ ਕ੍ਰਮ) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਤੁਸੀਂ ਪੂਤਦਕ੍ਸ਼ਸਾ—ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ—ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋ।
Mantra 2
मित्रा तना न रथ्या वरुणो यश्च सुक्रतुः । सनात्सुजाता तनया धृतव्रता ॥
ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ; ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ ਹੈ (ਸ਼ੁਕ੍ਰਤੁ)। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸਨਾਤਨ ਸੰਤਾਨ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ/ਧਰਮ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
Mantra 3
ता माता विश्ववेदसासुर्याय प्रमहसा । मही जजानादितिॠतावरी ॥
ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ ਅਦਿਤੀ—ਤਾਵਰੀ, ਸੱਚ ਦੀ ਧਾਰਕ—ਸੂਰਯਮਈ ਅਧਿਪਤ੍ਯ ਲਈ, ਵਿਸ਼੍ਵਵੇਦਸ (ਸਰਵਜ੍ਞ) ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਾਲ (ਅਨੰਤ) ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 4
महान्ता मित्रावरुणा सम्राजा देवावसुरा । ऋतावानावृतमा घोषतो बृहत् ॥
ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਮਹਾਨ ਹਨ—ਦੋ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ (ਅਧਿਪਤੀ) ਸਰੂਪ; ਤਵਾਨ, ਸੱਚ ਦੇ ਧਾਰਕ। ਉਹ ਤ—ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਤ (ਵਿਸ਼ਾਲ)—ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਤਮਾ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸੁਰਤਾਲ/ਸਮਰਸਤਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ।
Mantra 5
नपाता शवसो महः सूनू दक्षस्य सुक्रतू । सृप्रदानू इषो वास्त्वधि क्षितः ॥
ਹੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਦੇ ਨਪਾਤੋ, ਦਕ੍ਸ਼ (dakṣa) ਦੇ ਸੱਚੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਸੁਕ੍ਰਤੂ—ਸਹੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਿਮਾਨੋ—ਇਸ਼ਾ (iṣa) ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾਰੋ; ਸਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਰਹੋ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਵਸੇਬਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
Mantra 6
सं या दानूनि येमथुर्दिव्याः पार्थिवीरिषः । नभस्वतीरा वां चरन्तु वृष्टयः ॥
ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨੂਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜਿਆ ਹੈ—ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪਾਰਥਿਵ ਇਸ਼ਾਵਾਂ—ਉਹ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵਹਿਣ; ਅਤੇ ਨਭਸਵਤੀ, ਮੇਘ-ਵਾਹਿਨੀ ਵਰਖਾਵਾਂ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੀ ਵਰਖਾ) ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਚਲਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਬਣੇ।
Mantra 7
अधि या बृहतो दिवोऽभि यूथेव पश्यतः । ऋतावाना सम्राजा नमसे हिता ॥
ਜੋ ਦੋ ਤਾਵਾਨ ਸਮਰਾਟ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਵ ਤੋਂ—ਜਿਵੇਂ ਯੂਥ ਆਪਣਾ ਖੇਤ ਤੱਕਦਾ ਹੈ—ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸਮਰਪਣ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਤਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸਥਿਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 8
ऋतावाना नि षेदतुः साम्राज्याय सुक्रतू । धृतव्रता क्षत्रिया क्षत्रमाशतुः ॥
ਤ ਦੇ ਵਾਹਕ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਬੈਠਣ; ਸੁਕ੍ਰਤੂ (ਸਹੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ) ਹੋ ਕੇ ਸੱਚੇ ਸਾਂਝੇ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ। ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ, ਖ਼ਤ੍ਰਿਯ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਖ਼ਤ੍ਰ (ਖ਼ਤ੍ਰਮ੍), ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।
Mantra 9
अक्ष्णश्चिद्गातुवित्तरानुल्बणेन चक्षसा । नि चिन्मिषन्ता निचिरा नि चिक्यतुः ॥
ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਰਾਹ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਖੋਜੀ ਹਨ; ਅਭੂਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ। ਨਾ ਝਪਕਦੇ, ਨਾ ਦੇਰ ਕਰਦੇ—ਉਹ (ਸਾਡੇ ਲਈ) ਠੀਕ ਰਾਹ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 10
उत नो देव्यदितिरुरुष्यतां नासत्या । उरुष्यन्तु मरुतो वृद्धशवसः ॥
ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅਦਿਤੀ, ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਵ੍ਰਿੱਧਸ਼ਵਸ ਮਰੁਤ ਵੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ—ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਤ ਵੱਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
Mantra 11
ते नो नावमुरुष्यत दिवा नक्तं सुदानवः । अरिष्यन्तो नि पायुभिः सचेमहि ॥
ਹੇ ਸੁਦਾਨਵਹ (ਉਦਾਰ ਦਾਤੇਓ), ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਸਾਡੀ ਨਾਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਯੁਭਿਃ (ਰੱਖਿਆ-ਆਵਰਨ) ਸਾਡੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਹਿਤ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਕਠਿਨ ਪਾਰਾਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ।
Mantra 12
अघ्नते विष्णवे वयमरिष्यन्तः सुदानवे । श्रुधि स्वयावन्त्सिन्धो पूर्वचित्तये ॥
ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਸੁਦਾਨਵ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ) ਨੂੰ, ਅਸੀਂ—ਅਹਿਤ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ—ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਿੰਧੂ, ਸ੍ਵਯਾਵੰਤ (ਸਵੈ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ) ਵਾਲੇ, ਪੂਰਵ-ਚਿੱਤ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਲਈ ਸਾਡੀ ਸੁਣ।
Mantra 13
तद्वार्यं वृणीमहे वरिष्ठं गोपयत्यम् । मित्रो यत्पान्ति वरुणो यदर्यमा ॥
ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਾਰ੍ਯ (ਵਿਸਤਾਰ) ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ—ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਗੋਪਾਯਤ੍ਯਮ੍ (ਰੱਖਿਆਤ) ਵਿਸਾਲਤਾ—ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਕਤ-ਆਕਾਸ਼। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਸਹਿਮਤੀ-ਸਮਰਸਤਾ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਵਿਸਾਲ ਤ-ਨਿਯਮ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰ੍ਯਮਾ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਯੋਗ੍ਯ ਕ੍ਰਮ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Mantra 14
उत नः सिन्धुरपां तन्मरुतस्तदश्विना । इन्द्रो विष्णुर्मीढ्वांसः सजोषसः ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਪਾਂ ਸਿੰਧੁ (ਜਲਾਂ ਦੀ ਨਦੀ) ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਉਹੀ ਮਰੁਤਗਣ ਬਖ਼ਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਵੀ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਇੱਕ-ਮਤ, ਬਲਵਾਨ ਸਹਾਇਕ—ਇਕੱਠੇ, ਕਰਮ ਦੇ ਇਕੋ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ।
Mantra 15
ते हि ष्मा वनुषो नरोऽभिमातिं कयस्य चित् । तिग्मं न क्षोदः प्रतिघ्नन्ति भूर्णयः ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰੇਰਕ ਵੀਰ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਰੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਉਹ ਢਾਹ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਵਾਂਗ, ਰੋਕ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭੂਰਣਯਹ (ਚੱਕਰਵਾਤ ਵਰਗੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਗ) ਅੜਚਣ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 16
अयमेक इत्था पुरूरु चष्टे वि विश्पतिः । तस्य व्रतान्यनु वश्चरामसि ॥
ਇਹ ਇਕੋ ਹੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ—ਅਨੇਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਪਤਿ (ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ)। ਉਸ ਦੇ ਵ੍ਰਤਾਂ (ਸੱਚ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ—ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਸ ਠੀਕ ਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਘੜਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 17
अनु पूर्वाण्योक्या साम्राज्यस्य सश्चिम । मित्रस्य व्रता वरुणस्य दीर्घश्रुत् ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਆਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸਮਰਾਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਦੀਰਘਸ਼੍ਰੁਤ्—ਦੂਰ ਤੱਕ ਸੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਚਿਰਸਥਾਈ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਵੀ; ਤਾਂ ਜੋ ਸੱਚ ਦਾ ਰਾਜ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ।
Mantra 18
परि यो रश्मिना दिवोऽन्तान्ममे पृथिव्याः । उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਦਿਉ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਦੋਵੇਂ ਰੋਦਸੀ (ਆਕਾਸ਼-ਪૃਥਵੀ) ਨੂੰ ਪਰਿਪੂਰਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਪ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗ ਪਏ।
Mantra 19
उदु ष्य शरणे दिवो ज्योतिरयंस्त सूर्यः । अग्निर्न शुक्रः समिधान आहुतः ॥
ਦਿਉ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੀ ਉੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੇ ਜੋਤ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ; ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਚਮਕਦਾਰ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਧਧਕਦਾ ਹੈ—ਸਾਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਜੋਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ।
Mantra 20
वचो दीर्घप्रसद्मनीशे वाजस्य गोमतः । ईशे हि पित्वोऽविषस्य दावने ॥
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਵਚਨ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਦੂਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਨਿਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਪਤੀ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਗੋਮਤ—ਗਿਆਨ-ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ—ਵਾਜ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਿਤ੍ਵ (ਪੋਸ਼ਕ ਰਸ) ਦਾ ਅਵਿਸ਼ (ਵਿਸ਼-ਰਹਿਤ, ਅਹਿਤ-ਰਹਿਤ) ਆਨੰਦ ਦਾਨ ਕਰਨ ਸਮਰੱਥ ਹੈ—ਐਸਾ ਵਾਧਾ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ।
Mantra 21
तत्सूर्यं रोदसी उभे दोषा वस्तोरुप ब्रुवे । भोजेष्वस्माँ अभ्युच्चरा सदा ॥
ਉਸ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰਾਤ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ—ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ (ਰੋਦਸੀ) ਦੇ ਕੋਲ—ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ‘ਭੋਗਾਂ ਵੱਲ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਰਹੁ; ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲੈ ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਾ ਸੱਚੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਸਕੇ।’
Mantra 22
ऋज्रमुक्षण्यायने रजतं हरयाणे । रथं युक्तमसनाम सुषामणि ॥
ਅਸੀਂ ਜ੍ਰ—ਸਿੱਧਾ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਗਾਮੀ—ਰਜਤ-ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਰਥ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿ (ਤਾਂਬੇ-ਰੰਗੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਯੋਗ ਸ্তুਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਯੁਕਤ। ਇਹ ਸੁਸ਼ਾਮਣਿ—ਸੁਵਿਵਸਥਿਤ ਬਲ-ਵਾਹਨ—ਸਾਡੇ ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇ।
Mantra 23
ता मे अश्व्यानां हरीणां नितोशना । उतो नु कृत्व्यानां नृवाहसा ॥
ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਸ਼ਵ੍ਯ (ਅਸ਼ਵ-ਸੰਬੰਧੀ) ਹਰਿਆਂ—ਤੇਜ਼ ਬੇ ਘੋੜਿਆਂ—ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਅੰਕੁਸ਼/ਪ੍ਰੇਰਕ ਡੰਡੇ ਹਨ; ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੁਣ ਕൃത്വ੍ਯਾ (ਇੱਛਾ-ਕ੍ਰਿਆ) ਦੀਆਂ ਵੀ ਨ੍ਰੁਵਾਹਸਾ—ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਜੋ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 24
स्मदभीशू कशावन्ता विप्रा नविष्ठया मती । महो वाजिनावर्वन्ता सचासनम् ॥
ਕੱਸ ਕੇ ਖਿੱਚੀਆਂ ਅਬੀਸ਼ੂ (ਲਗਾਮਾਂ) ਅਤੇ ਕਸ਼ਾਵੰਤ—ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਚਾਬੁਕ—ਸਹਿਤ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ (ਰਿਸ਼ਿਓ), ਨਵਿਸ਼ਠਯਾ ਮਤੀ—ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਤੇ ਅਗੇਵਧੂ ਸੋਚ—ਦੁਆਰਾ; ਮਹੋ ਵਾਜਿਨੌ ਅਰਵੰਤੌ—ਮਹਾਨ ਇਨਾਮ-ਵਾਹਕ ਘੋੜੇ—ਸਾਡੇ ਸਚਾਸਨਮ, ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਅਰਪਣ-ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੰਗ, ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚਣ।
Frequently Asked Questions
They are paired Āditya deities who guard truth-order (ṛta). Mitra represents harmony and trustworthy bonds, while Varuṇa represents vast moral law and restraint; together they protect the worshipper.
In this context it is a ‘protected wideness’—a safe, open space for life and mind. It can mean both outer security and inner freedom from fear, guilt, and constriction.
It is suited for asking protection, truthful speech, right relationships, and success in journeys or agreements. The hymn ties these practical needs to alignment with ṛta, the cosmic and ethical order.
Ask anything about Sukta 25 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.