Rig Veda Sukta 52
Mandala 6Sukta 5216 Mantras

Sukta 52

Sukta 6.52

Rishi

Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 affiliation; hymn to Viśve Devāḥ)

Devata

Viśve Devāḥ (All the Gods) with polemical focus against the brahma-dviṣ (hater of sacred word) across the hymn

Chandas

Triṣṭubh (dominant in Mandala 6; this verse conforms to triṣṭubh cadence)

ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਸੂਕਤ ਕਵੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣਨ, ਯਜਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਲਈ ਸਮੂਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਵਾਦਾਤਮਕ ਧਾਰ ਵੀ ਹੈ: ਬ੍ਰਹਮ-ਦ੍ਵਿਸ਼ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਕ ਦਾ ਵੈਰੀ) ਅਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਜਾਂ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹਵਿ ਅਰਪਣਹਾਰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ। ਸੂਕਤ ਦਾ ਅੰਤ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਿਧਿਵਤ ਆਹਵਾਨ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਨੂੰ ਹਵਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Recitation with translationRig Veda 6.52

Mantras

Mantra 1

न तद्दिवा न पृथिव्यानु मन्ये न यज्ञेन नोत शमीभिराभिः । उब्जन्तु तं सुभ्वः पर्वतासो नि हीयतामतियाजस्य यष्टा ॥

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਦਿਉ (ਆਕਾਸ਼) ਦੀ ਉਚਾਈ ਨਾਲ ਮਾਪਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਪૃਥਵੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ; ਨਾ ਯਜ्ञ ਦੇ ਵਿਧੀ-ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਮੀ-ਕਰਮਾਂ (ਸ਼ਾਂਤੀਦਾਇਕ ਉਪਾਵਾਂ) ਨਾਲ। ਸੁਭ੍ਵਃ—ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ—ਉਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇਣ; ਅਤੀ-ਯਾਜਕ, ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਯਸ਼ਟਾ (ਅਤਿ ਯਜ्ञ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਡਿੱਗ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਘਟ ਕੇ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Mantra 2

अति वा यो मरुतो मन्यते नो ब्रह्म वा यः क्रियमाणं निनित्सात् । तपूंषि तस्मै वृजिनानि सन्तु ब्रह्मद्विषमभि तं शोचतु द्यौः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਉਪਰ (ਅਤੀ) ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਬਣ ਰਹੀ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਾਣੀ (ਬ੍ਰਹਮ) ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ/ਖੰਡਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸੜਾਉਂਦੇ ਤਾਪ ਅਤੇ ਟੇਢੇ ਦੁੱਖ-ਦੁਰਭਾਗ ਆਉਣ। ਬ੍ਰਹਮ-ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਉ ਆਪ ਹੀ ਭੜਕ ਉਠੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਸਮਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਘਾੜ ਦੇਵੇ।

Mantra 3

किमङ्ग त्वा ब्रह्मणः सोम गोपां किमङ्ग त्वाहुरभिशस्तिपां नः । किमङ्ग नः पश्यसि निद्यमानान्ब्रह्मद्विषे तपुषिं हेतिमस्य ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗੋਪਾ (ਰਖਵਾਲਾ) ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਭਿਸ਼ਸ੍ਤਿ (ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਸ਼ਾਪ/ਦੁਸ਼ਟ ਨਿੰਦਾ) ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਅਕ ਤੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ—ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਸੜਾਉਂਦਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਤਪਤ ਹੇਤੀ, ਤੂੰ ਸੁੱਟ ਸਕੇਂ?

Mantra 4

अवन्तु मामुषसो जायमाना अवन्तु मा सिन्धवः पिन्वमानाः । अवन्तु मा पर्वतासो ध्रुवासोऽवन्तु मा पितरो देवहूतौ ॥

ਉਸ਼ਾਵਾਂ—ਸਦਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ—ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸਿੰਧਵಃ (ਨਦੀਆਂ)—ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦੀਆਂ—ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਧ੍ਰੁਵ ਪਹਾੜ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਦੇਵਹੂਤੀ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Mantra 5

विश्वदानीं सुमनसः स्याम पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम् । तथा करद्वसुपतिर्वसूनां देवाँ ओहानोऽवसागमिष्ठः ॥

ਵਿਸ਼ਵਦਾਨੀਂ ਅਸੀਂ ਸੁਮਨਸ ਰਹੀਏ; ਉੱਭਰਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੂਆਂ ਦਾ ਵਸੁਪਤੀ—ਆਪਣੀ ਅਵਸ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ—ਸਾਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Mantra 6

इन्द्रो नेदिष्ठमवसागमिष्ठः सरस्वती सिन्धुभिः पिन्वमाना । पर्जन्यो न ओषधीभिर्मयोभुरग्निः सुशंसः सुहवः पितेव ॥

ਇੰਦ੍ਰ ਅਵਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਆਵੇ; ਸਰਸਵਤੀ ਸਿੰਧੂਆਂ ਨਾਲ ਪਿਨ੍ਵਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵਧੇ। ਪਰਜਨ੍ਯ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਯੋਭੂ ਬਣੇ; ਅਗਨੀ—ਸੁਸ਼ੰਸ, ਸੁਹਵ—ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਪਾਲੇ ਤੇ ਰਾਹ ਦਿਖਾਵੇ।

Mantra 7

विश्वे देवास आ गत शृणुता म इमं हवम् । एदं बर्हिर्नि षीदत ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾ, ਆਓ; ਮੇਰਾ ਇਹ ਹਵ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ੀਦਤ—ਯਜ੍ਞ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।

Mantra 8

यो वो देवा घृतस्नुना हव्येन प्रतिभूषति । तं विश्व उप गच्छथ ॥

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਘ੍ਰਿਤਸ੍ਨੁਨਾ ਹਵ੍ਯ ਨਾਲ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ—ਸਾਰੇ—ਉਪਗਚ੍ਛਥ; ਸੱਚੇ ਗ੍ਰਾਹੀ ਵੱਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਣ।

Mantra 9

उप नः सूनवो गिरः शृण्वन्त्वमृतस्य ये । सुमृळीका भवन्तु नः ॥

ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸੂਨਵੋ, ਉਪ ਨਃ ਆ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗਿਰਃ ਸੁਣਨ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਮ੍ਰਲ਼ੀਕਾ ਬਣੋ—ਕਿਰਪਾਲੂ, ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਇਆ ਨਾਲ।

Mantra 10

विश्वे देवा ऋतावृध ऋतुभिर्हवनश्रुतः । जुषन्तां युज्यं पयः ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵੋ—ਜੋ ਋ਤ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਋ਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹਵਨ-ਪੁਕਾਰ ਸੁਣਦੇ ਹੋ—ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪਯਸ (ਦੁੱਧ-ਰਸ) ਵਿੱਚ ਰਸ ਲਵੋ; ਋ਤ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ, ਸੰਯਮਿਤ ਅਰਪਣ ਦਾ ਪੋਸ਼ਕ ਸਾਰ।

Mantra 11

स्तोत्रमिन्द्रो मरुद्गणस्त्वष्टृमान्मित्रो अर्यमा । इमा हव्या जुषन्त नः ॥

ਇੰਦਰ, ਮਰੁਦਗਣ; ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ—ਸ਼ਿਲਪੀ; ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਰ੍ਯਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਇਹ ਹਵ੍ਯ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ।

Mantra 12

इमं नो अग्ने अध्वरं होतर्वयुनशो यज । चिकित्वान्दैव्यं जनम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੇ, ਅਧਵਰ ਦਾ ਹੋਤ੍ਰ, ਵਯੁਨਸ਼ਃ—ਵਿਵੇਕ-ਭਰੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਯਜ੍ਞ ਕਰ; ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੈਵ੍ਯ ਜਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ।

Mantra 13

विश्वे देवाः शृणुतेमं हवं मे ये अन्तरिक्षे य उप द्यवि ष्ठ । ये अग्निजिह्वा उत वा यजत्रा आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयध्वम् ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਹਵ (ਪੁਕਾਰ) ਸੁਣੋ—ਤੁਸੀਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਦੇ ਨੇੜੇ; ਤੁਸੀਂ ਅਗਨਿਜਿਹਵਾ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਯਜਤ੍ਰਾ (ਯਜ੍ਞ-ਯੋਗ) ਹੋਵੋ: ਇਸ ਬਰ੍ਹਿਸਿ (ਯਜ੍ਞ-ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਆ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਹਵਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।

Mantra 14

विश्वे देवा मम शृण्वन्तु यज्ञिया उभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म । मा वो वचांसि परिचक्ष्याणि वोचं सुम्नेष्विद्वो अन्तमा मदेम ॥

ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਾਃ—ਯਜ੍ਞੀਆ (ਯਜ੍ਞ-ਯੋਗ)—ਮੇਰਾ ਮਨ੍ਮ (ਵਿਚਾਰ) ਸੁਣਨ; ਉਭੇ ਰੋਦਸੀ (ਦ੍ਯੌ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ) ਅਤੇ ਅਪਾਂ ਨਪਾਤ् (ਜਲਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਵੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਬਚਨ ਨਾ ਬੋਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪਰਿਚਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ) ਕਰੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਮਨ (ਕਿਰਪਾ) ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੇੜਤਾ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਏ।

Mantra 15

ये के च ज्मा महिनो अहिमाया दिवो जज्ञिरे अपां सधस्थे । ते अस्मभ्यमिषये विश्वमायुः क्षप उस्रा वरिवस्यन्तु देवाः ॥

ਜੋ ਕੋਈ ਮਹਿਨੋ (ਮਹਾਨ) ਅਤੇ ਅਹਿਮਾਇਆ (ਅਹਿ/ਸਰਪ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ) ਹਨ—ਜੋ ਦ੍ਯੌ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਪਾਂ ਸਧਸਥੇ (ਜਲਾਂ ਦੇ ਆਸਨ) ਵਿੱਚ—ਉਹ ਦੇਵ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ਼ਯੇ (ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ) ਵਰਿਵਸ (ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਹ/ਅਵਕਾਸ) ਖੋਲ੍ਹਣ; ਸਾਰਾ ਆਯੁ, ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਉਸ਼੍ਰਾ (ਉਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ) ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋਣ।

Mantra 17

स्तीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्नौ सूक्तेन महा नमसा विवासे । अस्मिन्नो अद्य विदथे यजत्रा विश्वे देवा हविषि मादयध्वम् ॥

ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ, ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ, ਸੁਘੜ ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ-ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਇਸ ਵਿਦਥ ਵਿੱਚ, ਯਜਨੀਯ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਦੇਵੋ, ਸਾਡੇ ਹਵਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।

Frequently Asked Questions

They are the “All-Gods,” a collective address to the divine powers together. The hymn calls them to come near, hear the recited words, protect the sacrifice, and grant well-being.

Brahma-dviṣ means “hater of brahman,” i.e., one who opposes sacred truth-speech and the right order it supports. The hymn asks the divine powers to restrain and remove this hostile force so the rite can succeed.

It fits an invitatory moment in fire-worship: the barhis is spread, Agni is kindled, and the All-Gods are invoked to attend and rejoice in the offering. It is especially apt when seeking protection of the rite and harmony in the assembly.

Ask anything about Sukta 52 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play