Sukta 51

Mantra 1

उदु त्यच्चक्षुर्महि मित्रयोराँ एति प्रियं वरुणयोरदब्धम् । ऋतस्य शुचि दर्शतमनीकं रुक्मो न दिव उदिता व्यद्यौत् ॥

ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮਹਾਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁ—ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਲਈ ਅਦਬ੍ਧ; ਋ਤ ਦਾ ਸ਼ੁਚਿ, ਦਰਸ਼ਨੀਯ ਮੁਖਮੰਡਲ। ਸੁਵਰਨ ਰੁਕ੍ਮ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦ੍ਯੌ ਤੋਂ ਉਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਧਰਮ-਋ਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।

Mantra 2

वेद यस्त्रीणि विदथान्येषां देवानां जन्म सनुतरा च विप्रः । ऋजु मर्तेषु वृजिना च पश्यन्नभि चष्टे सूरो अर्य एवान् ॥

ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਥ (ਸਭਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ—ਉਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਿਪ੍ਰ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ) ਹੈ। ਮਰਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਵੀ ਅਤੇ ਵਕਰਤਾ (ਵ੍ਰਜਿਨ) ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ-ਸਮਾਨ ਆਰਯ (ਉਦਾਰ) ਸਭ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

स्तुष उ वो मह ऋतस्य गोपानदितिं मित्रं वरुणं सुजातान् । अर्यमणं भगमदब्धधीतीनच्छा वोचे सधन्यः पावकान् ॥

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਋ਤ (ਸੱਚ-ਵਿਵਸਥਾ) ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਤੁਤਿ-ਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਅਦਿਤੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਸੁਜਾਤ; ਅਤੇ ਆਰਯਮਨ ਤੇ ਭਗ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ (ਬੁੱਧੀ) ਅਦੱਬਧ, ਅਭ੍ਰਮਿਤ ਹੈ। ਸਧਨ੍ਯ (ਸੱਚੇ ਧਨ ਦਾ ਖੋਜੀ) ਹੋ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਵਕ (ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਬਚਨ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 4

रिशादसः सत्पतीँरदब्धान्महो राज्ञः सुवसनस्य दातॄन् । यूनः सुक्षत्रान्क्षयतो दिवो नॄनादित्यान्याम्यदितिं दुवोयु ॥

ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ (ਰਿਸ਼ਾਦਸ), ਸਤ੍ਪਤੀ, ਅਦੱਬਧ—ਐਸੇ ਮਹਾਰਾਜੇ (ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ) ਦੇ ਸੁਵਸਨ (ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਵਰਨ) ਦੇ ਦਾਤਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਕੋਲ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਯੁਵਾਨ, ਸੁਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ (ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ), ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨੇਤਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਦਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਦਿਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 5

द्यौष्पितः पृथिवि मातरध्रुगग्ने भ्रातर्वसवो मृळता नः । विश्व आदित्या अदिते सजोषा अस्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्त ॥

ਦ੍ਯੌ ਪਿਤਾ, ਪૃਥਿਵੀ ਮਾਤਾ—ਅਧ੍ਰੁਗ, ਅਡੋਲ; ਅਗਨੀ ਭਰਾ—ਹੇ ਵਸੂਓ, ਸਾਡੇ ਉਤੇ ਮ੍ਰਿਲ਼ਤਾ (ਕਿਰਪਾ) ਕਰੋ। ਹੇ ਸਭ ਆਦਿਤ੍ਯੋ, ਹੇ ਅਦਿਤੀ, ਸਜੋਸ਼ਾ (ਇਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ) ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਰਮ (ਸ਼ਾਂਤੀ-ਆਸਰਾ) ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਰੱਖਿਆ ਫੈਲਾਓ।

Mantra 6

मा नो वृकाय वृक्ये समस्मा अघायते रीरधता यजत्राः । यूयं हि ष्ठा रथ्यो नस्तनूनां यूयं दक्षस्य वचसो बभूव ॥

ਹੇ ਯਜਤ੍ਰ ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤਿਓ, ਸਾਨੂੰ ਵ੍ਰਿਕ (ਭੇੜੀਆ) ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਕ੍ਯ (ਭੇੜੀਆ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਘ (ਅਪਕਾਰ) ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾ ਕਰੋ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਤਨੂਆਂ ਦੇ ਰਥ੍ਯ (ਰਥ-ਸਾਰਥੀ) ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦਕ੍ਸ਼ (ਕਾਰਗਰ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੇ ਵਚਸ (ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਹੋ।

Mantra 7

मा व एनो अन्यकृतं भुजेम मा तत्कर्म वसवो यच्चयध्वे । विश्वस्य हि क्षयथ विश्वदेवाः स्वयं रिपुस्तन्वं रीरिषीष्ट ॥

ਅਨ੍ਯਕ੍ਰਿਤ (ਦੂਜੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ) ਏਨਸ (ਦੋਸ਼) ਅਸੀਂ ਭੋਗਣ ਨਾ ਪਈਏ; ਹੇ ਵਸੂਓ, ਜੋ ਕਰਮ ਤੁਸੀਂ (ਫਲ ਵਜੋਂ) ਚਯਧ੍ਵੇ—ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ—ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਉਤੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇ ਖ੍ਸ਼ਯਥ (ਆਧਾਰ-ਪਾਲਕ, ਅਧਿਪਤੀ) ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਰਿਪੁ (ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਸ਼ਕਤੀ) ਤਨੂ ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਸਵੈ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਚੋਟ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ।

Mantra 8

नम इदुग्रं नम आ विवासे नमो दाधार पृथिवीमुत द्याम् । नमो देवेभ्यो नम ईश एषां कृतं चिदेनो नमसा विवासे ॥

ਨਮਸਕਾਰ—ਹਾਂ, ਉਸ ਉਗ੍ਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਨਮਸਕਾਰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਦੋਸ਼ ਵੀ—ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਆਰਾਧਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ—ਮੈਂ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 9

ऋतस्य वो रथ्यः पूतदक्षानृतस्य पस्त्यसदो अदब्धान् । ताँ आ नमोभिरुरुचक्षसो नॄन्विश्वान्व आ नमे महो यजत्राः ॥

ਤੁਸੀਂ ਋ਤ ਦੇ ਰਥੀ ਹੋ—ਸ਼ੁੱਧ ਦਕਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ; ਋ਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ, ਅਦਬਧ (ਅਵੰਚਨੀਯ) ਹੋ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਨੂੰ—ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਮਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨੀਯੋ।

Mantra 10

ते हि श्रेष्ठवर्चसस्त उ नस्तिरो विश्वानि दुरिता नयन्ति । सुक्षत्रासो वरुणो मित्रो अग्निॠतधीतयो वक्मराजसत्याः ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਦੁਸ਼ਕਰ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਕਸ਼ਤ੍ਰ—਋ਤ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ—ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਗਨੀ: ਋ਤ-ਚਿੰਤਕ, ਵਾਕ੍-ਰਾਜੇ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ।

Mantra 11

ते न इन्द्रः पृथिवी क्षाम वर्धन्पूषा भगो अदितिः पञ्च जनाः । सुशर्माणः स्ववसः सुनीथा भवन्तु नः सुत्रात्रासः सुगोपाः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਪૃਥਵੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਖ਼ਸ਼ਿਤੀ, ਪੂਸ਼ਨ, ਭਗ, ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਜਨ—ਇਹ ਸਭ ਸਾਨੂੰ ਵਧਾਉਣ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਸ਼ਰਮਾ (ਚੰਗਾ ਆਸਰਾ), ਸ੍ਵਵਸ (ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ), ਸੁਨੀਥਾ (ਚੰਗੇ ਨੇਤਾ)—ਸੁਤ੍ਰਾਤ੍ਰਾ (ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆਕ) ਅਤੇ ਸੁਗੋਪਾ (ਚੰਗੇ ਰਖਵਾਲੇ) ਬਣੇ ਰਹਿਣ।

Mantra 12

नू सद्मानं दिव्यं नंशि देवा भारद्वाजः सुमतिं याति होता । आसानेभिर्यजमानो मियेधैर्देवानां जन्म वसूयुर्ववन्द ॥

ਹੁਣ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਦਮਾਨ (ਨਿਵਾਸ/ਆਸਨ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਹੋਤ੍ਰ ਸੁਮਤੀ (ਚੰਗੀ ਬੁੱਧਿ) ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ, ਆਸਨ-ਸਥ ਅਰਪਣਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗ ਮਾਪਾਂ (ਮਿਯੇਧ) ਨਾਲ, ਵਸੁ-ਇੱਛੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ/ਉਦਭਵ ਨੂੰ ਵੰਦਦਾ ਹੈ।

Mantra 13

अप त्यं वृजिनं रिपुं स्तेनमग्ने दुराध्यम् । दविष्ठमस्य सत्पते कृधी सुगम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ! ਉਸ ਵਕ੍ਰ ਦੁਸ਼ਟ ਵੈਰੀ-ਬਲ ਨੂੰ, ਚੋਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦੁੱਸਾਧ੍ਯ ਉਪਦ੍ਰਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦੇ। ਹੇ ਸਤ੍ਪਤੇ, ਅਤਿ-ਦਵਿਸ਼੍ਠ (ਅਤਿ ਉਦਾਰ), ਉਸ ਲਈ ਸੁਗਮ ਮਾਰਗ ਬਣਾ।

Mantra 14

ग्रावाणः सोम नो हि कं सखित्वनाय वावशुः । जही न्यत्रिणं पणिं वृको हि षः ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਗ੍ਰਾਵਾਣ (ਪੇਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ) ਸਾਡੇ ਸਖਿਤਵ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਉਠੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਅਤ੍ਰਿਣ, ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਣੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਵ੍ਰਕ (ਭੇੜੀਆ-ਬਲ) ਹੈ।

Mantra 15

यूयं हि ष्ठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः । कर्ता नो अध्वन्ना सुगं गोपा अमा ॥

ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੁਦਾਨਵ—ਚੰਗੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ—ਹੋ; ਇੰਦਰ ਅਗੇਵਾਨ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋ। ਸਾਡੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸੁਗਮ ਰਾਹ ਬਣਾਓ; ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੋਪਾ (ਰਖਵਾਲੇ) ਬਣੇ ਰਹੋ।

Mantra 16

अपि पन्थामगन्महि स्वस्तिगामनेहसम् । येन विश्वाः परि द्विषो वृणक्ति विन्दते वसु ॥

ਅਸੀਂ ਸੁਖ-ਕਲਿਆਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ—ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਨਿਰਭੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਸੁ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਪੂਰਨਤਾ—ਮਿਲਦੀ ਹੈ।