Sukta 67
Sukta 5.67
Atri (Ātreya)
Ādityas—Varuṇa, Mitra, Aryaman
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਰਯਮਨ ਦੀ—ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਤ (ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਕ੍ਰਮ) ਦੇ ਸਰਵਜ੍ਞ ਧਾਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਧਾਨ/ਆਦੇਸ਼ ਸੱਚਾ ਰਾਜਧਿਕਾਰ (ਕਸ਼ਤ੍ਰ) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵ੍ਰਤਾਂ (ਥਿਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ) ਅੰਦਰ ਅਡੋਲ ਤੌਰ ਤੇ ਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਚ (ਮਤੀ) ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਸੂਕਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
बळित्था देव निष्कृतमादित्या यजतं बृहत् । वरुण मित्रार्यमन्वर्षिष्ठं क्षत्रमाशाथे ॥
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵੋ—ਹੇ ਆਦਿਤ੍ਯੋ—ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਯਜਨਯੋਗ ਵਿਧਾਨ/ਨਿਯਮ ਘੜਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰ੍ਯਮਨ—ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੁਰ ਸਰਬਭੌਮਤਾ, ਪਰਮ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋ।
Mantra 2
आ यद्योनिं हिरण्ययं वरुण मित्र सदथः । धर्तारा चर्षणीनां यन्तं सुम्नं रिशादसा ॥
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੋਨੀ (ਆਸਨ) ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹੋ—ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ—ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਚਲਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ; ਹੇ ਰਿਸ਼ਾਦਸ (ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ) ਦੇਵੋ।
Mantra 3
विश्वे हि विश्ववेदसो वरुणो मित्रो अर्यमा । व्रता पदेव सश्चिरे पान्ति मर्त्यं रिषः ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਹੀ ਵਿਸ਼੍ਵਵੇਦਸ (ਸਰਬਜ੍ਞ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ—ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰ੍ਯਮਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮਰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ (ਹਾਨੀ) ਤੋਂ ਬਚਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਤ ਦੇ ਸਹੀ ਪਥ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਏ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
Mantra 4
ते हि सत्या ऋतस्पृश ऋतावानो जनेजने । सुनीथासः सुदानवोंऽहोश्चिदुरुचक्रयः ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਚੇ ਹਨ, ਤ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ; ਹਰ ਜਨ ਵਿੱਚ ਤਾਵਾਨ ਹਨ। ਸੁਨੀਥਾ (ਚੰਗੀ ਅਗਵਾਈ) ਅਤੇ ਸੁਦਾਨ (ਉਦਾਰ ਦਾਨ) ਨਾਲ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪਥ ਦੇ ਮੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 5
को नु वां मित्रास्तुतो वरुणो वा तनूनाम् । तत्सु वामेषते मतिरत्रिभ्य एषते मतिः ॥
ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ! ਸਾਡੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਸਤੁਤ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਇਹ ਮਨ-ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਬਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤ੍ਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਠੀ ਇਹ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਮਤਿ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਹੀ ਦਬਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises the Ādityas—especially Varuṇa, Mitra, and Aryaman—seen as divine powers who uphold truth, law, and right social order.
It says that the Ādityas maintain a vast cosmic ordinance (ṛta) through their fixed laws (vrata), giving rightful sovereignty and protecting human beings from harm and moral deviation.
Here kṣatra means legitimate, stabilizing authority that comes from alignment with cosmic and moral law—power that protects and orders life rather than dominating it.
Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.