Rig Veda Sukta 28
Mandala 5Sukta 286 Mantras

Sukta 28

Sukta 5.28

Devata

Agni (with strong presence of Uṣas as accompanying power)

ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ, ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਜਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਦਾਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਉਸ਼ਾ (ਪ੍ਰਭਾਤ) ਦੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਜਾਗਰਣ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਹਵਿ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣੋ।

Mantras

Mantra 1

समिद्धो अग्निर्दिवि शोचिरश्रेत्प्रत्यङ्ङुषसमुर्विया वि भाति । एति प्राची विश्ववारा नमोभिर्देवाँ ईळाना हविषा घृताची ॥

ਸਮਿੱਧ ਅਗਨੀ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ੋਚਿ (ਲੌ) ਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ; ਉਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੋਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਾਂਛਿਤ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਉਸ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੀ, ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਦੀ, ਘ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ।

Mantra 2

समिध्यमानो अमृतस्य राजसि हविष्कृण्वन्तं सचसे स्वस्तये । विश्वं स धत्ते द्रविणं यमिन्वस्यातिथ्यमग्ने नि च धत्त इत्पुरः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਵਿਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਵਸਤੀ ਲਈ ਸਾਥ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਵਿਣ—ਸੰਪੱਤੀ—ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਜੋ ਅਤਿਥ੍ਯ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 3

अग्ने शर्ध महते सौभगाय तव द्युम्नान्युत्तमानि सन्तु । सं जास्पत्यं सुयममा कृणुष्व शत्रूयतामभि तिष्ठा महांसि ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵੱਡੇ ਸੌਭਾਗ ਲਈ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਰਧ—ਦੇਵ-ਸੇਨਾ—ਸਜਾ; ਤੇਰੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਮਹਿਮਾ—ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਜਾਸਪਤ੍ਯ—ਗ੍ਰਿਹਪਤ੍ਯ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ—ਅਤੇ ਸੁਯਮ—ਸੁਸ਼ਾਸਨ—ਬਣਾ; ਵੈਰੀ ਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਖੜਾ ਰਹਿ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾ।

Mantra 4

समिद्धस्य प्रमहसोऽग्ने वन्दे तव श्रियम् । वृषभो द्युम्नवाँ असि समध्वरेष्विध्यसे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਸ਼੍ਰੀ—ਤੇਜ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ—ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ, ਦ੍ਯੁਮ੍ਨਵਾਨ—ਪ੍ਰਭਾਮਯ—ਹੈ; ਸਮਧ੍ਵਰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਮਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 5

समिद्धो अग्न आहुत देवान्यक्षि स्वध्वर । त्वं हि हव्यवाळसि ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਮਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਸੁਵਿਧਾਨ ਯਜ੍ਞ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਹਵ੍ਯਵਾਹਕ ਹੈਂ—ਜੋ ਹਵਿ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 6

आ जुहोता दुवस्यताग्निं प्रयत्यध्वरे । वृणीध्वं हव्यवाहनम् ॥

ਆਓ—ਜੁਹੋਤਾ; ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ। ਹਵ੍ਯਵਾਹਕ ਨੂੰ ਚੁਣੋ—ਉਹੀ ਹਵਿ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਲਕਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

It celebrates Agni as the bright, kindled fire that becomes most vivid at dawn, and it urges worshippers to offer with reverence and let Agni carry the gift to the gods.

Dawn represents the daily renewal of light and order; the hymn shows Agni’s flame meeting that renewal, so the sacrifice begins in the same spirit of awakening and freshness.

It can be recited when lighting a ritual fire, especially in the early morning, while offering ghee or simple oblations and mentally ‘choosing’ Agni as the messenger of the offering.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App