Sukta 87
Sukta 1.87
Gautama Rāhūgaṇa (traditional for RV 1.87)
Marutaḥ
Jagatī (probable; RV 1.87 shows Jagatī/Triṣṭubh mixture, opening often Jagatī-like length)
ਰਿਗਵੇਦ 1.87 ਸੂਕਤ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਇੱਕ ਅਟੱਲ, ਯੁਵਕ ਜੋਥ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ, ਉਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਤੇਜ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਜਨ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਚਾਰ (ਧੀ) ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਤ, ਨਿਡਰਤਾ, ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ “ਧਾਮਨ” (ਅੰਤਰਿਕ ਨਿਵਾਸ/ਅਵਸਥਾ) ਨੂੰ—ਇੱਕ ਐਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕਰਦੀ ਤੇ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ—ਮਨਾਉਂਦਾ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
प्रत्वक्षसः प्रतवसो विरप्शिनोऽनानता अविथुरा ऋजीषिणः । जुष्टतमासो नृतमासो अञ्जिभिर्व्यानज्रे के चिदुस्रा इव स्तृभिः ॥
ਬਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ—ਵਿਆਪਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਨ ਝੁਕਣ ਵਾਲੇ, ਅਡੋਲ, ਸਿੱਧੇ ਧਾਵਣ ਵਾਲੇ; ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਖਾਰਥੀ—ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 2
उपह्वरेषु यदचिध्वं ययिं वय इव मरुतः केन चित्पथा । श्चोतन्ति कोशा उप वो रथेष्वा घृतमुक्षता मधुवर्णमर्चते ॥
ਜਦੋਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਚਲਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰਾਹੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡਦੇ ਹਨ—ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਟਪਕਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਮਧੁਰੰਗ ਘ੍ਰਿਤ ਢਾਲਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸ্তুਤੀ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
प्रैषामज्मेषु विथुरेव रेजते भूमिर्यामेषु यद्ध युञ्जते शुभे । ते क्रीळयो धुनयो भ्राजदृष्टयः स्वयं महित्वं पनयन्त धूतयः ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ—ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਖੇਡ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਗੱਜਣ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਰਛੀਆਂ ਵਾਲੇ ਧੂਤ-ਗਤਿਸ਼ੀਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 4
स हि स्वसृत्पृषदश्वो युवा गणोऽया ईशानस्तविषीभिरावृतः । असि सत्य ऋणयावानेद्योऽस्या धियः प्राविताथा वृषा गणः ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪ-ਦੌੜਣ ਵਾਲਾ, ਚਿਤਰਿਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਗਣ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਧਿਪਤੀ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਣ ਚੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼—ਇਸ ਧੀ (ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ; ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਗਣ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਬਲ ਹੈ।
Mantra 5
पितुः प्रत्नस्य जन्मना वदामसि सोमस्य जिह्वा प्र जिगाति चक्षसा । यदीमिन्द्रं शम्यृक्वाण आशतादिन्नामानि यज्ञियानि दधिरे ॥
ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਬਾਣੀ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ; ਸੋਮ ਦੀ ਜਿਹਵਾ ਚਕ੍ਸ਼ੁ (ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਿਚਾ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਜ੍ਞਯੋਗ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ—ਆਹਵਾਨਯੋਗ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ।
Mantra 6
श्रियसे कं भानुभिः सं मिमिक्षिरे ते रश्मिभिस्त ऋक्वभिः सुखादयः । ते वाशीमन्त इष्मिणो अभीरवो विद्रे प्रियस्य मारुतस्य धाम्नः ॥
ਸ਼੍ਰੀ (ਤੇਜ) ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਨੂਆਂ ਨਾਲ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਰਸ਼ਮੀਆਂ, ਉਹ ਕਵ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਸੁਖਦ ਆਰਾਮ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੂੰਜਦਾਰ ਵਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਤੀਬਰ, ਨਿਡਰ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੀ ਮਾਰੁਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਧਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
The Maruts are a radiant troop of storm-deities—swift, roaring, and powerful—praised here as fearless forces that drive forward and protect the worshipper.
It seeks their protection and support, especially for dhī—focused, inspired understanding and prayer—so the sacrifice and the seeker’s intention move forward without obstruction.
The storm-force becomes an inner symbol: energetic prāṇa and courageous will that clears confusion, strengthens clarity, and leads the mind toward a stable, luminous ‘home’ (dhāman).
Ask anything about Sukta 87 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
