Sukta 8
Sukta 1.8
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional ascription for RV 1.1–1.11; applied here by continuity of the early Mandala 1 opening set)
Indra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; RV 1.8 is classically in Gāyatrī addressing Indra)
ਗਵੇਦ 1.8 ਇੰਦਰ ਲਈ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਦਾ ਸੂਕਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਵਧਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰਯਿ (ਧਨ/ਪੂਰਣਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਕਤ ਇਕੱਠ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ‘ਸੰਤਾਨ’ (ਤੋਕ) ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਮ-ਪਾਨੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਪਰਮ ਕਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Mantras
Mantra 1
एन्द्र सानसिं रयिं सजित्वानं सदासहम् । वर्षिष्ठमूतये भर ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਸਾਨਸੀ ਰਯਿ—ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਿੱਤਣ ਯੋਗ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਨ—ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ; ਸਦਾ-ਵਿਜੇਤਾ, ਅਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਅਤਿ-ਪ੍ਰਚੁਰ ਵਰਖਾ ਵਰਗੇ ਦਾਨ ਵਜੋਂ।
Mantra 2
नि येन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै । त्वोतासो न्यर्वता ॥
ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮੁਸ਼ਟਿਹਤਿਆ ਨਾਲ—ਕਸੇ ਹੋਏ ਰੋਕ ਨੂੰ ਘਾ ਮਾਰ ਕੇ—ਉਸ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਈਏ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਈਏ; ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਬਲਤਾ ਵਿੱਚ ਡਾਹ ਦੇਈਏ।
Mantra 3
इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रं घना ददीमहि । जयेम सं युधि स्पृधः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਾਂ। ਘਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਜ੍ਰ-ਬਲ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਰੋਧ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ।
Mantra 4
वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् । सासह्याम पृतन्यतः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਜਿੱਤ ਤੇ ਵੀਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਅਸੀਂ ਯੁਗਮ ਬਣੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਛੇੜਦੇ ਹਨ—ਵੰਡ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਈਏ।
Mantra 5
महाँ इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे । द्यौर्न प्रथिना शवः ॥
ਮਹਾਨ ਹੈ ਇੰਦਰ; ਹੁਣ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਲਈ ਐਸੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੋਵੇ—ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਲ।
Mantra 6
समोहे वा य आशत नरस्तोकस्य सनितौ । विप्रासो वा धियायवः ॥
ਸਾਂਝੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਜੋ ਨਰ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ (ਤੋਕ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੋਤ ਦੇ ਖੋਜੀ; (ਦਿਵ੍ਯ ਬਲ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।
Mantra 7
यः कुक्षिः सोमपातमः समुद्र इव पिन्वते । उर्वीरापो न काकुदः ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਉਦਰ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ—ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਫੂਲਦਾ, ਝੂਮਦਾ ਤੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਟੁੱਟ ਉਠਾਣ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 8
एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही । पक्वा शाखा न दाशुषे ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੂਨ੍ਰਤਾ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤ੍ਯ-ਵਾਣੀ—ਵਿਆਪਕ, ਗੋਮਤੀ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਅਤੇ ਮਹਾਨ—ਦਾਤੇ ਲਈ ਪੱਕਦੀ ਹੈ, ਫਲ ਵਾਲੀ ਪੱਕੀ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ।
Mantra 9
एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते । सद्यश्चित्सन्ति दाशुषे ॥
ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਲਈ—ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 10
एवा ह्यस्य काम्या स्तोम उक्थं च शंस्या । इन्द्राय सोमपीतये ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਉਸ (ਇੰਦਰ) ਲਈ ਇੱਛਿਤ ਸਤੋਮ ਅਤੇ ਉਕਥ—ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਯੋਗ ਵਾਣੀ—ਉਚਾਰਣਯੋਗ ਹਨ; ਸੋਮਪੀਤ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਦਰਲਾ ਆਨੰਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋ ਕੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ।
Frequently Asked Questions
It asks Indra to bring victorious, abundant rayi—prosperity and strengthening power—along with protection and increase for the worshipper and community.
Because Indra is invoked as the deity who drinks the offered Soma and, by that delight and strength, becomes able to grant victory, protection, and gifts to the sacrificers.
They point to two kinds of participants: inspired seers (vipras) and those who pursue the Light through thought and meditation (dhiyāyus), both seeking Indra’s aid in the sacrifice.
Ask anything about Sukta 8 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
