Sukta 137
Sukta 1.137
Mitra–Varuṇa
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਭਜਨ ਤ ਦੇ ਆਕਾਸ਼-ਸਪਰਸ਼ੀ ਰਾਜਸੀ ਰਖਵਾਲੇ ਮਿਤ੍ਰ–ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੀਸਣ-ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੋਮ, ‘ਗੋ’ ਦੀ ਕਾਂਤੀ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼/ਗਿਆਨ) ਨਾਲ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਪਣ ਨੂੰ ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਵਿ ਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਯ–ਤ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ।
Mantras
Mantra 1
सुषुमा यातमद्रिभिर्गोश्रीता मत्सरा इमे सोमासो मत्सरा इमे । आ राजाना दिविस्पृशास्मत्रा गन्तमुप नः । इमे वां मित्रावरुणा गवाशिरः सोमाः शुक्रा गवाशिरः ॥
ਪੂਰੇ ਉਲਾਸ ਨਾਲ, ਅਦ੍ਰਿ (ਪਿਸਾਣ-ਪੱਥਰਾਂ) ਸਮੇਤ ਆਓ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਸੌਮ-ਆਨੰਦ ਹਨ, ਇਹ ਸੌਮ-ਆਨੰਦ ਹਨ। ਹੇ ਦਿਵਿ-ਸਪਰਸ਼ੀ ਦੋ ਰਾਜਿਆਂ, ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ, ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆਓ। ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ‘ਗਵਾਸ਼ਿਰ’ ਸੌਮ-ਪਾਨ ਹਨ—‘ਗੌ’ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ) ਨਾਲ ਮਿਲੇ—ਤੇਜਸਵੀ ਗਵਾਸ਼ਿਰ।
Mantra 2
इम आ यातमिन्दवः सोमासो दध्याशिरः सुतासो दध्याशिरः । उत वामुषसो बुधि साकं सूर्यस्य रश्मिभिः । सुतो मित्राय वरुणाय पीतये चारुॠताय पीतये ॥
ਆਓ—ਇਹ ਸੌਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਹਨ; ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਸੌਮ, ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਪਾਨ। ਅਤੇ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਜਾਗੋ। ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਇਹ ਸੌਮ ਪਿਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਤ ਲਈ ਪਾਨਯੋਗ, ਮਨੋਹਰ ਆਨੰਦ-ਰੂਪ।
Mantra 3
तां वां धेनुं न वासरीमंशुं दुहन्त्यद्रिभिः सोमं दुहन्त्यद्रिभिः । अस्मत्रा गन्तमुप नोऽर्वाञ्चा सोमपीतये । अयं वां मित्रावरुणा नृभिः सुतः सोम आ पीतये सुतः ॥
ਉਹ ਸੋਮ-ਅੰਸ਼ੁ—ਪੋਸ਼ਕ ਧਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੁੱਧਾਰੂ ਗਾਂ ਵਾਂਗ—ਅਦ੍ਰਿ (ਪਿਸਾਣ-ਪੱਥਰਾਂ) ਨਾਲ ਦੁਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦੁਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ-ਪਾਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ, ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਆਓ। ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣੋ, ਇਹ ਸੋਮ ਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਤ (ਪਿਸਿਆ/ਦਬਾਇਆ) ਗਿਆ ਹੈ—ਪਾਨ ਲਈ ਸੁਤ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
They are paired Vedic “kings” who guard ṛta (truth-order). Mitra represents harmony and right agreements, while Varuṇa represents moral oversight and the binding power of cosmic law.
Freshly pressed Soma, prepared with pressing-stones and described in special mixtures—one enriched with “cow/radiance” (gavāśira) and another mixed with curd (dadhyāśira)—for Mitra–Varuṇa to drink.
It links the ritual to the cosmic schedule: dawn (Uṣas) and sunlight (Sūrya) symbolize awakening and clarity, fitting the idea that Soma-drinking supports ṛta and right order in both cosmos and life.
Ask anything about Sukta 137 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.