ਕੁੰਭਕਰਣ

ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਪਲੰਗ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਭਰਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?”

ਹੇ ਕੁੰਭਕਰਨ! ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਧਿੱਠ ਅਤੇ ਨੀਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੱਤਾ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਰਤੱਬ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਕੁੰਭਕਰਣ ਆਪਣੇ ਅਨੁਯਾਇਆਂ ਸਮੇਤ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਗੇ ਜਿਤਕਾਸ਼ੀ ਸੀ।

ਤਦ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਦਾ ਸਾਹ ਛੱਡਿਆ ਹੋਵੇ, ਲੰਮਾ ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਤ ਕਰਤੱਬ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।”

ਪੁਸ਼ਪੋਤਕਟਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਕੁੰਭਕਰਣ ਅਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ; ਬਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਤੁਲ।

ਅਤੇ ਇਹ ਕੁੰਭਕਰਣ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦੀ ਜਾਤਿ ਕੀ ਹੈ—ਕੀ ਉਹ ਦੇਵ ਹੈ, ਦੈਤ੍ਯ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ?

ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮਹੋਦਰ ਅਤੇ ਅਤਿਕਾਯ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੰਦਰਜਿਤ ਵੀ।

ਜੋ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਉਰਵਸ਼ੀ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਣ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੈਸ਼, ਤਡਿਜ੍ਜਿਹ੍ਵ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਰਾਵਣ; ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਣ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਦੁਸ਼ਕਰ; ਵੇਗਦਰਸ਼ੀ—ਤੇਜ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਦੈਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।”

ਤਦ ਲੰਕਾ ਦੇ ਨਾਥ ਨੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ; ਜਾਗ ਪੈਣ ਉਪਰੰਤ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।